જૂનાગઢનાં માંગરોળ તાલુકામાં આવેલી દાતાર મંઝીલ સંકળાયેલી સરકારી જમીન ફરી એક વખત ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી છે. સ્થાનિક સ્તરે ઉઠેલા આક્ષેપો મુજબ, વર્ષો પહેલાં શિક્ષણના વિકાસ માટે ફાળવાયેલી કિંમતી જમીન પર આજે ગેરકાયદેસર દબાણો થઈ રહ્યા છે અને તેના કારણે મૂળ શૈક્ષણિક હેતુ પાછળ ધકેલાઈ ગયો છે. આ સમગ્ર મામલે સરકારી તંત્રની કામગીરી, સ્થાનિક નેતૃત્વની ભૂમિકા અને ભવિષ્યમાં આ જમીનના ઉપયોગ અંગે અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.
મળતી માહિતી અનુસાર, રાજ્ય સરકારે વર્ષ 1967 દરમિયાન માંગરોળ તાલુકાના શૈક્ષણિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દાતાર મંઝીલ બંગલા સહિત આશરે 36 વીઘા જેટલી જમીન કેળવણી વિભાગને ફાળવી હતી. આ જમીનનો મુખ્ય હેતુ શિક્ષક તાલીમ સંબંધિત સંસ્થાઓ ચલાવવાનો હતો, જેથી ગ્રામ્ય અને મધ્યમવર્ગીય વિદ્યાર્થીઓને ઉચ્ચ શિક્ષણની તક મળી શકે. સમયાંતરે અહીં જી.બી.ટી.સી. અને ત્યારબાદ સીપીએડ જેવી સંસ્થાઓ કાર્યરત રહી હોવાનું જણાવાય છે.
શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ બંધ થતાં બદલાઈ પરિસ્થિતિ
સ્થાનિક સ્તરે કરવામાં આવેલા દાવા મુજબ, વર્ષો દરમિયાન વિવિધ કારણોસર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ એક પછી એક બંધ થવા લાગી. પરિણામે સમગ્ર કેમ્પસનો શૈક્ષણિક ઉપયોગ ઘટતો ગયો અને વિશાળ જમીનનો મોટો હિસ્સો બિનઉપયોગી સ્થિતિમાં પહોંચી ગયો. વિવાદનું મૂળ પણ અહીંથી શરૂ થતું હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આક્ષેપો અનુસાર, કોલેજો બંધ થયા બાદ જમીન પર ગેરકાયદેસર રીતે દબાણો શરૂ થયા. કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેતી અને નાળિયેરીના બગીચા વિકસાવવામાં આવ્યા હોવાના દાવાઓ કરવામાં આવી રહ્યા છે. સ્થાનિક લોકોના એક વર્ગનું કહેવું છે કે જો આક્ષેપો સાચા હોય તો સરકારી મિલકતના સંરક્ષણમાં ગંભીર ખામી ગણાશે અને જવાબદાર તંત્ર સામે પ્રશ્નો ઊભા થશે.
જમીનના સંરક્ષણ અને દબાણ દૂર કરવાની પ્રક્રિયા અંગે પણ ચર્ચા તેજ બની છે. રજૂ થયેલી વિગતો મુજબ, જમીન માપણી સહિતની કાર્યવાહી માટે સંબંધિત વિભાગો વચ્ચે પત્રવ્યવહાર થયો હોવાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, આ પ્રક્રિયામાં વિલંબ કેમ થયો અને વાસ્તવિક સ્થિતિ શું છે તે અંગે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા સામે આવવી જરૂરી માનવામાં આવી રહી છે.
આ પણ વાંચો: વડોદરા બનશે ગુજરાતનું પ્રથમ ‘વાયર-ફ્રી’ શહેર : જાણો 2,060 કરોડના મેગા પ્રોજેક્ટથી લોકોને શું મળશે ફાયદો
શરતભંગની કાર્યવાહીથી વધ્યો વિવાદ
આ સમગ્ર મામલાનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસો એ છે કે હવે જમીન અંગે ‘શરતભંગ’ની કાર્યવાહીનો મુદ્દો પણ ચર્ચામાં આવ્યો છે. મળતી માહિતી મુજબ, સંબંધિત કચેરી દ્વારા જમીનને કેળવણી વિભાગ પાસેથી પરત લઈને સરકાર હસ્તક કરવાની પ્રક્રિયા અંગે દરખાસ્ત મોકલવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
આ પગલાને લઈને બે અલગ અભિપ્રાયો જોવા મળી રહ્યા છે. એક તરફ કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે જો મૂળ હેતુ મુજબ જમીનનો ઉપયોગ થતો ન હોય તો નિયમો અનુસાર કાર્યવાહી થવી જોઈએ. બીજી તરફ સ્થાનિક શિક્ષણપ્રેમી વર્ગ અને કેટલાક સામાજિક આગેવાનોનું કહેવું છે કે જો ખરેખર દબાણો થયા હોય તો પહેલા દબાણ દૂર કરીને જમીનને ફરી શૈક્ષણિક હેતુ માટે ઉપયોગમાં લેવાની દિશામાં વિચારવું જોઈએ.
આ પણ વાંચો: પાવાગઢ ડુંગર પર મોટી દુર્ઘટના! : ભારે વરસાદ વચ્ચે ભૂસ્ખલન, ડુંગર પરથી પથ્થરો ગબડતાં 2 યાત્રિકોના મોત
અગાઉના વિવાદો પણ ચર્ચામાં
દાતાર મંઝીલનો મુદ્દો સામે આવતા વિસ્તારમાં અગાઉ થયેલા કેટલાક શૈક્ષણિક વિવાદોની પણ ચર્ચા ફરી શરૂ થઈ છે. સ્થાનિક સ્તરે એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ભૂતકાળમાં પણ કેટલીક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ બંધ થઈ ગઈ હતી અને કેટલીક જમીનોના ઉપયોગ અંગે વિવાદો સર્જાયા હતા.
આ કારણે હવે દાતાર મંઝીલની જમીનને લઈને લોકોમાં ચિંતા વધી રહી છે. શિક્ષણક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા લોકોનું માનવું છે કે જો આ પ્રકારની જમીનોનો મૂળ હેતુ જાળવી રાખવામાં નહીં આવે તો ભવિષ્યમાં ગ્રામ્ય અને અર્ધશહેરી વિસ્તારોના વિદ્યાર્થીઓ માટે શૈક્ષણિક તકો ઘટી શકે છે.
હાલ સમગ્ર મામલે સંબંધિત વિભાગો, જિલ્લા તંત્ર અને કેળવણી વિભાગ તરફથી સત્તાવાર અને વિગતવાર સ્થિતિ સ્પષ્ટ થવી જરૂરી બની છે. જમીન પર દબાણોના આક્ષેપોની સત્યતા, શરતભંગ કાર્યવાહીનું કારણ, તથા ભવિષ્યમાં આ જમીનનો ઉપયોગ શું રહેશે તે અંગે સ્પષ્ટ જવાબોની સ્થાનિક લોકો રાહ જોઈ રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં તંત્ર દ્વારા લેવામાં આવતા નિર્ણયો આ સમગ્ર વિવાદની દિશા નક્કી કરશે.






