મહુઆ મોઈત્રાને જોઈ ફ્લાઈટમાં સૂત્રોચ્ચાર : વિમાનમાં સૂત્રોચ્ચાર, કેટલો ગંભીર ગુનો?

કોલકાતાથી દિલ્હી જઈ રહેલી ઇન્ડિગોની ફ્લાઇટમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસની સાંસદ મહુઆ મોઇત્રા સામે થયેલી નારેબાજી બાદ હવે સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ફ્લાઇટ સિક્યોરિટી નિયમો પર ગયું છે. વિમાનની અંદર મુસાફરો દ્વારા કરવામાં આવેલા વિરોધ અને સૂત્રોચ્ચારનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા બાદ DGCAના કડક નિયમો ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે. શું ફ્લાઇટમાં નારેબાજી કરવી ગુનો ગણાય? આવા કેસમાં કેટલી સજા થઈ શકે? અને શું આરોપીઓને નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં મૂકવામાં આવી શકે? જાણો સંપૂર્ણ મામલો.

ઇન્ડિગોની ફ્લાઇટમાં શું થયું?

અહેવાલો મુજબ કોલકાતાથી દિલ્હી આવી રહેલી ઇન્ડિગોની ફ્લાઇટ 6E-719માં કેટલાક મુસાફરોએ તૃણમૂલ કોંગ્રેસની સાંસદ મહુઆ મોઇત્રા સામે નારેબાજી શરૂ કરી હતી.

વિમાનની અંદર થયેલા આ હંગામાનો વીડિયો બાદમાં સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયો હતો. મહુઆ મોઇત્રાએ પોતે આ વીડિયો શેર કરીને કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી કે. રામમોહન નાયડુને હસ્તક્ષેપ કરવાની માંગ કરી હતી.

તેમણે આ ઘટનામાં સામેલ લોકો સામે કડક કાર્યવાહી અને તેમને “નો-ફ્લાય લિસ્ટ”માં મૂકવાની પણ અપીલ કરી છે.

ફ્લાઇટમાં નારેબાજી કેમ ગંભીર માનવામાં આવે છે?

વિમાનની અંદર કોઈપણ પ્રકારનું વિરોધ પ્રદર્શન, બૂમાબૂમ અથવા નારેબાજી સામાન્ય ઘટના માનવામાં આવતી નથી.

ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિદેશાલય (DGCA)ના નિયમો અનુસાર આવી હરકતોને “Unruly Behaviour” એટલે કે અવ્યવસ્થિત વર્તન તરીકે ગણવામાં આવે છે.

એકવાર ફ્લાઇટ ટેકઓફ થઈ જાય પછી તમામ મુસાફરો માટે:

• ક્રૂના નિર્દેશોનું પાલન કરવું

• શાંતિ જાળવવી

• અન્ય મુસાફરોને અસુવિધા ન પહોંચાડવી

ફરજિયાત હોય છે.

જો કોઈ મુસાફર ઉગ્ર વર્તન કરે અથવા બૂમાબૂમથી હંગામો ઊભો કરે તો તેને સીધું સુરક્ષા જોખમ માનવામાં આવી શકે છે.

DGCAના નવા નિયમો શું કહે છે?

તાજેતરના સમયમાં DGCAએ વિમાનમાં અનિયંત્રિત વર્તન સામે વધુ કડક નિયમો લાગુ કર્યા છે.

નવી કેટેગરીમાં સામેલ છે:

• ફ્લાઇટમાં ધૂમ્રપાન કરવું

• નશાની હાલતમાં હંગામો કરવો

• ઇમર્જન્સી એક્ઝિટ સાથે ચેડાં કરવું

• ક્રૂ સાથે ગેરવર્તન

• ફ્લાઇટમાં નારેબાજી અથવા વિરોધ પ્રદર્શન કરવું

નિયમો અનુસાર એરલાઇન્સ પાસે હવે આવા મુસાફરો સામે તરત જ કાર્યવાહી કરવાની સત્તા છે.

એરલાઇન અને પાઈલટ પાસે કેટલા અધિકાર છે?

એરક્રાફ્ટ રૂલ્સ, 1937 અને Civil Aviation Requirements (CAR) મુજબ ફ્લાઇટની અંદર સુરક્ષા જાળવવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી ક્રૂ અને પાઈલટ પર હોય છે.

જો કોઈ મુસાફર:

• હંગામો કરે

• ચીસો પાડે

• અન્ય મુસાફરોને ડરાવે

• સુરક્ષા ભંગ કરે

તો ક્રૂ તરત જ તેને રોકી શકે છે.

જો પરિસ્થિતિ ગંભીર બની જાય તો પાઈલટ પાસે:

• ફ્લાઇટને નજીકના એરપોર્ટ પર ઇમર્જન્સી લેન્ડ કરાવવાનો અધિકાર

• આરોપીને સ્થાનિક પોલીસને સોંપવાનો અધિકાર

પણ હોય છે.

નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં કેવી રીતે મૂકવામાં આવે છે?

DGCAના નિયમો મુજબ ગુનાની ગંભીરતા પ્રમાણે સજા નક્કી થાય છે.

હળવા ગુનાઓ માટે:

• 3 દિવસથી 30 દિવસ સુધી મુસાફરી પ્રતિબંધ

ગંભીર ગુનાઓ માટે:

• 6 મહિના થી 2 વર્ષ સુધી નો-ફ્લાય બેન

• કેટલીક પરિસ્થિતિમાં વધુ લાંબો પ્રતિબંધ

નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં સામેલ વ્યક્તિ નિર્ધારિત સમયગાળા સુધી કોઈપણ ભારતીય એરલાઇનમાં મુસાફરી કરી શકતો નથી. જો મામલો રાજકીય સંવેદનશીલતા અથવા સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો હોય તો કાર્યવાહી વધુ કડક બની શકે છે.

જેલ અને દંડની પણ જોગવાઈ

એરક્રાફ્ટ રૂલ 23 હેઠળ માત્ર મુસાફરી પ્રતિબંધ જ નહીં પરંતુ:

• દંડ

• જેલ સજા

ની પણ જોગવાઈ છે.

હવાઈ મુસાફરી દરમિયાન હજારો ફૂટની ઊંચાઈ પર કોઈપણ પ્રકારની અશાંતિ અથવા ગભરાટ મોટી દુર્ઘટનાનું કારણ બની શકે છે.

આથી વિમાનની અંદરનો શિસ્તભંગ સામાન્ય કાયદા કરતાં વધુ ગંભીર માનવામાં આવે છે.

મહુઆ મોઇત્રા કેસમાં હવે શું થશે?

હાલ ઇન્ડિગો એરલાઇન અને સંબંધિત અધિકારીઓ વીડિયોની તપાસ કરી રહ્યા છે.

સંભવિત પ્રક્રિયા:

• ફ્લાઇટ ક્રૂના નિવેદનો લેવામાં આવશે

• વીડિયો પુરાવાનું વિશ્લેષણ થશે

• ઘટના “Unruly Behaviour” કેટેગરીમાં આવે છે કે નહીં તેની તપાસ થશે

• ત્યારબાદ DGCA માર્ગદર્શિકા મુજબ કાર્યવાહી થઈ શકે છે

જો આરોપો સાચા સાબિત થાય તો સંડોવાયેલા મુસાફરો સામે મુસાફરી પ્રતિબંધ સહિતની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.