પ્રયાગરાજ: માઘ મેળાના મહાપવિત્ર માઘી પૂર્ણિમા સ્નાન દરમિયાન થયેલા વિવાદે હવે નવો વળાંક લીધો છે. માઘ મેળા પ્રશાસને જ્યોતિષપીઠના સ્વામી અવિમુક્તેશ્વરાનંદ સરસ્વતીને એક નોટિસ જારી કરી છે, જેમાં તેમને પૂછવામાં આવ્યું છે કે, તેઓ પોતાના નામ સાથે 'શંકરાચાર્ય' કેમ લખે છે? આ નોટિસમાં તેમને 24 કલાકની અંદર જવાબ આપવા કહેવામાં આવ્યું છે. આ ઘટનાએ સંત સમાજ અને મેળા પ્રશાસન વચ્ચે તણાવ વધારી દીધો છે. બે દિવસ પહેલાં માઘી પૂર્ણિમા સ્નાન દરમિયાન અવિમુક્તેશ્વરાનંદને સ્નાન કરવાથી રોકાયા હતા, જેના વિરોધમાં તેમણે અનશન શરૂ કર્યું હતું. હવે આ નોટિસે વિવાદને વધુ તીવ્ર બનાવી દીધો છે.
માઘી પૂર્ણિમા સ્નાન વિવાદથી શરૂ થયો મામલો
આ આખી ઘટનાની શરૂઆત માઘી પૂર્ણિમા સ્નાન દરમિયાન થઈ હતી. સ્વામી અવિમુક્તેશ્વરાનંદ સરસ્વતીને સંગમ તટ પર સ્નાન કરવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા. તેમના દર્શનાર્થીઓને પણ સંગમ તટ પર જવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા. સ્વામીજીએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે, તેમના દર્શનાર્થીઓને પોલીસે મારપીટ કરી હતી અને તેમને સંગમ તટથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા. આ વિરોધમાં તેમણે અનશન શરૂ કર્યું હતું અને કહ્યું હતું કે તેઓ હવે જ્યાં છે ત્યાં જ રહેશે. બીજી તરફ મંડલાયુક્ત સૌમ્યા અગ્રવાલ અને પોલીસ કમિશનર જોગેન્દ્ર કુમારે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે કોઈને મારપીટ કરવામાં આવી નથી. કેટલાક લોકોએ પોલીસ અધિકારીઓ સાથે અશોભનીય વર્તન કર્યું હતું, તેથી તેમને મોકે જગ્યાએથી હટાવવામાં આવ્યા હતા.
નોટિસનું કારણ – સુપ્રીમ કોર્ટનો ચાલુ કેસ
માઘ મેળા પ્રશાસને સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા એક કેસનો હવાલો આપીને આ નોટિસ જારી કરી છે. નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સ્વામી અવિમુક્તેશ્વરાનંદે પોતાના શિવિરમાં લગાવેલા બોર્ડ પર 'જ્યોતિષપીઠના શંકરાચાર્ય' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો છે. જ્યારે જ્યોતિષપીઠના શંકરાચાર્ય પદને લઈને મામલો હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં વિચારાધીન છે. 2020ની અપીલનો હવાલો આપીને પ્રશાસને કહ્યું છે કે કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય આવે ત્યાં સુધી કે પટ્ટાભિષેક કોના પક્ષમાં થશે તેની ગાઈડલાઈન મળે ત્યાં સુધી 'શંકરાચાર્ય' લખવું કોર્ટના આદેશની અવમાનના ગણાશે. આથી તેમને 24 કલાકની અંદર આ વિશે સ્પષ્ટ જવાબ આપવા કહેવામાં આવ્યું છે.
ભારે આક્રોશ સાથે સંતોમાં ચિંતા
નોટિસ મળ્યા બાદ અવિમુક્તેશ્વરાનંદ સરસ્વતીના શિવિર અને તેમના સમર્થકોમાં ભારે આક્રોશ ફેલાયો છે. તેમના નજીકના લોકો કહી રહ્યા છે કે આ સનાતન પરંપરા અને પીઠની માન્યતાઓ પર સીધો પ્રહાર છે. શંકરાચાર્યના અનુયાયીઓનું કહેવું છે કે પીઠની પરંપરાઓ શાસ્ત્રો, પુરાણો અને ધાર્મિક નિયમો પ્રમાણે નક્કી થાય છે, પ્રશાસનિક નોટિસથી નહીં. આ નોટિસને લઈને સંત સમાજમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે આવી કાર્યવાહીથી ધાર્મિક આયોજનોમાં હસ્તક્ષેપ વધી રહ્યો છે.
પ્રશાસનનું સ્ટેન્ડ – કોર્ટના આદેશનું પાલન જરૂરી
મેળા પ્રશાસને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, આ નોટિસ સુપ્રીમ કોર્ટના ચાલુ કેસને ધ્યાનમાં રાખીને જારી કરવામાં આવી છે. મેળાધિકારી ઋષિરાજે કહ્યું કે આ નોટિસ સંપૂર્ણ રીતે યોગ્ય છે અને કોર્ટમાં કેસ વિચારાધીન હોવાથી આવું કરવું જરૂરી હતું. પ્રશાસને કહ્યું છે કે જો 24 કલાકમાં જવાબ ન આવે તો આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
વિવાદ વધવાની શક્યતા
માઘ મેળા જેવા મહાધાર્મિક આયોજનમાં કોઈ શીર્ષ સંતને આવું નોટિસ આપવું અસામાન્ય છે. આ ઘટનાએ ધાર્મિક સંતોની સ્વાયત્તતા અને પ્રશાસનની સીમાઓ વચ્ચેના તણાવને વધુ ઉજાગર કરી દીધો છે. જો 24 કલાકમાં જવાબ ન આપવામાં આવે તો વિવાદ વધુ તીવ્ર બની શકે છે અને સંત સમાજમાંથી મોટા પ્રમાણમાં વિરોધની શક્યતા છે. આ મામલો હવે માત્ર એક વ્યક્તિ કે એક પીઠનો નથી રહ્યો, પરંતુ તે સનાતન ધર્મની પરંપરાઓ અને આધુનિક પ્રશાસનની હસ્તક્ષેપની સીમાઓને લઈને મોટો પ્રશ્ન ઉભો કરી રહ્યો છે. આગામી 24 કલાકમાં આ મામલાનો નવો વળાંક જોવા મળી શકે છે.
