અભિનેત્રી સરોજા દેવીનું 87 વર્ષની વયે અવસાન : 70 વર્ષમાં 200 ફિલ્મોમાં કર્યું કામ, દિલીપ કુમાર સાથે પણ કર્યું હતું કામ!

અભિનેત્રી બી. સરોજા દેવીનું ૮૭ વર્ષની વયે અવસાન થયું છે, જેના કારણે દક્ષિણ ઉદ્યોગમાં શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે.

ભારતીય સિનેમાના સુવર્ણ યુગની એક આઇકોનિક હસ્તી, અભિનેત્રી બી. સરોજા દેવીનું 14 જુલાઈ, 2025ના રોજ બેંગ્લોરના મલ્લેશ્વરમ સ્થિત તેમના નિવાસસ્થાને 87 વર્ષની વયે નિધન થયું. તેઓ ઉંમર-સંબંધિત બીમારીઓ સામે ઝઝૂમી રહ્યા હતા અને તાજેતરમાં બેંગ્લોરની એક ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહ્યા હતા. સરોજા દેવી, જેને કન્નડ સિનેમામાં "અભિનય સરસ્વતી" અને તમિળ સિનેમામાં "કન્નડથુ પૈંગિલી" (કન્નડનો પોપટ) તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી, તેમણે સાત દાયકાઓથી વધુ સમય સુધી 200થી વધુ ફિલ્મોમાં કામ કરીને ભારતીય સિનેમામાં અમર યોગદાન આપ્યું હતું.

પ્રારંભિક જીવન અને કારકિર્દીની શરૂઆત
બી. સરોજા દેવીનો જન્મ 7 જાન્યુઆરી, 1938ના રોજ બેંગ્લોર, મૈસૂર રાજ્ય (હવે કર્ણાટક)માં એક વોક્કલિગા પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા ભૈરપ્પા મૈસૂરમાં પોલીસ અધિકારી હતા, જ્યારે તેમની માતા રુદ્રમ્મા ગૃહિણી હતી. ચાર દીકરીઓમાં સરોજા દેવી ચોથી હતી. તેમના પિતાએ તેમને નૃત્ય શીખવાની પ્રેરણા આપી અને અભિનયને કારકિર્દી તરીકે અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા. નાની ઉંમરે, સરોજા દેવી તેમના પિતા સાથે સ્ટુડિયોમાં જતા, જ્યાં તેઓ તેમના નૃત્યના સલાંગઇ બાંધવામાં મદદ કરતા અને નૃત્ય પછી તેમના થાકેલા પગની માલિશ કરતા.

સરોજા દેવીની ફિલ્મી સફર 17 વર્ષની ઉંમરે 1955માં કન્નડ ફિલ્મ "મહાકવિ કાલિદાસ"થી શરૂ થઈ, જેમાં તેમણે સહાયક ભૂમિકા ભજવી હતી. આ ફિલ્મે શ્રેષ્ઠ કન્નડ ફિલ્મ માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીત્યો હતો. આ પછી, તેમણે 1957માં બી. આર. પંથુલુની તમિળ ફિલ્મ "થંગમલાઈ રાગસિયમ"માં નૃત્ય પ્રદર્શન કર્યું. તેમની પ્રતિભાને એમ.જી. રામચંદ્રન (એમજીઆર) દ્વારા નોંધવામાં આવી, જેમણે તેમને 1958ની તમિળ ફિલ્મ "નડોડી મન્નન"માં મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે કાસ્ટ કર્યા. આ ફિલ્મની વિશાળ સફળતાએ તેમને તમિળ સિનેમામાં ટોચની અભિનેત્રી બનાવી.

ચાર ભાષાઓમાં અજોડ સફળતા
સરોજા દેવીએ કન્નડ, તમિળ, તેલુગુ અને હિન્દી ફિલ્મોમાં 200થી વધુ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું, જેના કારણે તેઓ "ચતુર્ભાષા તારે" (ચાર ભાષાની સ્ટાર) તરીકે ઓળખાયા. 1957માં તેમણે તેલુગુ સિનેમામાં "પાંડુરંગ મહાત્મ્યમ"થી ડેબ્યૂ કર્યું, જેમાં તેમનો અવાજ કૃષ્ણા કુમારીએ ડબ કર્યો હતો. પરંતુ ત્યારબાદ તેમણે તેલુગુ ભાષા શીખી અને 1970ના દાયકા સુધી તેલુગુ ફિલ્મોમાં સફળતા મેળવી. તેમની કેટલીક નોંધપાત્ર તેલુગુ ફિલ્મોમાં "સીતારામ કલ્યાણમ" (1961), "જગદેક વીરુની કથા" (1961), અને "દાગુડુ મૂથાલુ" (1964)નો સમાવેશ થાય છે.

હિન્દી સિનેમામાં, સરોજા દેવીએ 1959માં "પૈગમ" ફિલ્મથી ડેબ્યૂ કર્યું, જેમાં તેમના સહ-અભિનેતા દિલીપ કુમાર હતા. તેમણે રાજેન્દ્ર કુમાર ("સસુરાલ", 1961), સુનીલ દત્ત ("બેટી બેટે", 1964), અને શમ્મી કપૂર ("પ્યાર કિયા તો ડરના ક્યા", 1963) જેવા બોલિવૂડના દિગ્ગજો સાથે કામ કર્યું. 1962માં, તેમની ચાર ભાષાઓમાં લોકપ્રિયતાને કારણે તેમને "ચતુર્ભાષા તારે"નું બિરુદ મળ્યું.

પુરસ્કારો અને સન્માન
સરોજા દેવીએ તેમના અભિનય માટે અનેક પુરસ્કારો અને સન્માનો મેળવ્યા. 1969માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી અને 1992માં પદ્મ ભૂષણથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા. આ ઉપરાંત, તેમને તમિળનાડુ સરકાર દ્વારા કલૈમામણિ પુરસ્કાર અને બેંગ્લોર યુનિવર્સિટી દ્વારા ઓનરરી ડોક્ટરેટની ડિગ્રી પણ મળી. તેમણે 1998 અને 2005માં રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારોની જ્યૂરીની અધ્યક્ષતા કરી અને કન્નડ ચલચિત્ર સંઘના ઉપાધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી.

વ્યક્તિગત જીવન અને વારસો
સરોજા દેવીએ 1967માં શ્રી હર્ષા સાથે લગ્ન કર્યા, જે 1986માં અવસાન પામ્યા. તેમની દત્તક પુત્રી ભુવનેશ્વરીનું પણ નાની ઉંમરે અવસાન થયું, જેની યાદમાં તેમણે ભુવનેશ્વરી એવોર્ડ ફોર લિટરેચરની સ્થાપના કરી. આમ છતાં, તેમણે હિંમત જાળવી અને યુવા કલાકારોને માર્ગદર્શન આપવાનું તેમજ ફિલ્મ વિકાસની પહેલોને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખ્યું.

તેમની છેલ્લી ફિલ્મ 2019માં આવેલી કન્નડ ફિલ્મ "નટસાર્વભૌમ" હતી, જેનું દિગ્દર્શન પવન વાડેયરે કર્યું હતું. સરોજા દેવી 1955થી 1984 સુધી 29 વર્ષમાં 161 ફિલ્મોમાં લીડ હિરોઇન તરીકે સતત કામ કરનારી એકમાત્ર ભારતીય અભિનેત્રી હતી, જે એક અનોખો રેકોર્ડ છે.

સરોજા દેવીના નિધનથી ભારતીય સિનેમામાં એક યુગનો અંત આવ્યો છે. તેમની ફિલ્મો, ફેશન, અને ગ્રેસફુલ અભિનયે લાખો ચાહકોના દિલમાં અમર સ્થાન બનાવ્યું છે. તેમની વિવિધ ભાષાઓમાં સફળતા, અભિનયની વર્સેટિલિટી, અને સમાજ પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાએ તેમને ભારતીય સિનેમાની પ્રથમ મહિલા સુપરસ્ટાર બનાવી. તેમનો વારસો આવનારી પેઢીઓને પ્રેરણા આપતો રહેશે.