What is Bharat Taxi Cab Service: વર્ષોથી, ભારતીય ટેક્સી બજાર કેટલીક ખાનગી એપ્લિકેશન-આધારિત કંપનીઓની આસપાસ ફરતું હતું. મુસાફરો પાસે મર્યાદિત વિકલ્પો હતા, અને ડ્રાઇવરો પાસે નફાનું માર્જિન પણ ઓછું હતું. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાવાની છે. કેન્દ્ર સરકારે ભારત ટેક્સી (Bharat Taxi) નામની દેશની પ્રથમ સહકારી ટેક્સી સેવા શરૂ કરી છે, જે OLA-Uber જેવી ખાનગી કંપનીઓને સીધી પડકાર આપે છે.
ડ્રાઇવરોને સંપૂર્ણ માલિકી અધિકાર મળશે
આ પહેલ કેન્દ્રીય સહકાર મંત્રાલય અને રાષ્ટ્રીય ઈ-ગવર્નન્સ વિભાગ (NeGD) ના સંયુક્ત પ્રયાસ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલય અનુસાર, રાષ્ટ્રીય ઇ-ગવર્નન્સ વિભાગ (NeGD) અને સહકાર ટેક્સી કોઓપરેટિવ લિમિટેડ - ભારત ટેક્સી - એ એક સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ડ્રાઇવરોને તેમની કમાણીનો સંપૂર્ણ માલિકી અધિકાર આપવાનો છે, સાથે સાથે મુસાફરોને વિશ્વસનીય અને સરકાર દ્વારા દેખરેખ હેઠળ સેવા પૂરી પાડવાનો છે. આ યોજના સાથે, સરકાર પ્રવાસીઓને વિશ્વસનીય, પારદર્શક અને સસ્તો વિકલ્પ આપવાનો દાવો કરે છે. જાણો ભારત ટેક્સી સેવા વિશેની માહિતી.
ખાનગી ટેક્સી સેવાઓની માનમનીનો જવાબ
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, એપ્લિકેશન-આધારિત ટેક્સી સેવાઓમાં ફરિયાદો વધતી જોવા મળી છે. ક્યારેક, વાહનની સ્વચ્છતા અંગે પ્રશ્નો, ક્યારેક અચાનક ભાડામાં વધારો અથવા બુકિંગ રદ કરવાની ઝંઝટ. ડ્રાઇવરોની સ્થિતિ પણ સારી નથી, તેમને તેમની કમાણીનો આશરે 25% હિસ્સો કંપનીઓને કમિશન તરીકે ચૂકવવો પડે છે. ભારત ટેક્સી આ અન્યાયી સિસ્ટમનો અંત લાવવા તરફનું પ્રથમ પગલું છે.
'કોઈ કમિશન નહીં' મોડલ: ડ્રાઇવરો તેમની કમાણી જાળવી રાખે
ભારત ટેક્સીની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે, તે કોઈ કમિશન લેશે નહીં. ડ્રાઇવરોએ ફક્ત સબ્સ્ક્રિપ્શન ફી ચૂકવવાની રહેશે, જે દૈનિક, સાપ્તાહિક અથવા માસિક હોઈ શકે છે. આ રીતે, દરેક ટ્રીપમાંથી થતી સંપૂર્ણ કમાણી સીધી ડ્રાઇવરના ખિસ્સામાં જશે. સરકાર માને છે કે, આનાથી લાખો ડ્રાઇવરોને નાણાકીય ફાયદો થશે અને તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધશે. બીજી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ છે કે, આ સેવામાં જોડાનારા ડ્રાઇવરોને "સારથી" કહેવામાં આવશે, "ડ્રાઇવર" નહીં.
આ યોજના દિલ્હીથી શરૂ થશે અને ટૂંક સમયમાં સમગ્ર દેશમાં પહોંચશે
ભારત ટેક્સી પાયલોટ પ્રોજેક્ટ નવેમ્બરમાં દિલ્હીમાં શરૂ થશે. શરૂઆતના તબક્કામાં, 650 વાહનો અને તેમના માલિક-ડ્રાઇવરો આ સેવાનો ભાગ બનશે. જો સફળ થશે, તો ડિસેમ્બરથી દેશના અન્ય મોટા શહેરોમાં તેનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે. પ્રથમ તબક્કામાં આશરે 5,000 ડ્રાઇવરો (મહિલાઓ સહિત) જોડાય તેવી અપેક્ષા છે.
2030 સુધીમાં 100,000 ડ્રાઇવરોનું નેટવર્ક
સરકારનો ઉદ્દેશ્ય માર્ચ 2026 સુધીમાં તમામ મુખ્ય મેટ્રો શહેરોમાં ભારત ટેક્સી સ્થાપિત કરવાનો છે. 2030 સુધીમાં, આ પ્લેટફોર્મ જિલ્લા મુખ્યાલયો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પહોંચશે, જેમાં 100,000 થી વધુ ડ્રાઇવરો જોડાશે. આને માત્ર એક સેવા જ નહીં, પરંતુ સહકારમાં એક નવી ક્રાંતિ માનવામાં આવી રહી છે.
'સહકાર ટેક્સી કોઓપરેટિવ લિમિટેડ' ની જવાબદારી
ભારત ટેક્સી ખાનગી કંપની નહીં પણ સહકારી સાહસ તરીકે કાર્ય કરશે. તેનું સંચાલન 'સહકાર ટેક્સી કોઓપરેટિવ લિમિટેડ' દ્વારા કરવામાં આવશે, જેની સ્થાપના જૂન 2025 માં ₹300 કરોડની પ્રારંભિક મૂડી સાથે કરવામાં આવી હતી. આ પ્રોજેક્ટની દેખરેખ માટે રચાયેલી ગવર્નિંગ કાઉન્સિલની અધ્યક્ષતા અમૂલના M.D જયેન મહેતા કરે છે, જેમાં NCDC ના ડેપ્યુટી M.D રોહિત ગુપ્તા વાઇસ-ચેરમેન છે. સરકારનો દાવો છે કે, આ મોડલ ડ્રાઇવરોને માલિકી, પારદર્શિતા અને સન્માન પ્રદાન કરવા તરફ એક ઐતિહાસિક પગલું હશે.
પારદર્શિતા અને વિશ્વાસનું નવું પરિવહન મોડલ
ભારત ટેક્સી ફક્ત એક ટેક્સી એપ્લિકેશન નથી, પરંતુ ડ્રાઇવરો અને મુસાફરો વચ્ચે વિશ્વાસનો સેતુ છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય એક એવી પરિવહન ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે જ્યાં ટેકનોલોજી, સહયોગ અને પારદર્શિતા મળીને દેશના રસ્તાઓ પર એક નવી દિશા બનાવે. જો આ પ્રયોગ સફળ થાય, તો ભારત ટેક્સી આગામી વર્ષોમાં માત્ર ભારત માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વ માટે "Cooperative Mobility"નું મોડલ બની શકે છે.
અમિત શાહે જાહેરાત કરી
ગૃહ અને સહકાર મંત્રી અમિત શાહે આ વર્ષે માર્ચમાં લોકસભામાં સહકારી કેબ સેવા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, "OLA-Uber જેવું સહકારી ટેક્સી પ્લેટફોર્મ ટૂંક સમયમાં શરૂ કરવામાં આવશે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, આ સહકારી ટેક્સી પ્લેટફોર્મનો નફો કોઈ વ્યક્તિને નહીં જાય; તે ટેક્સી ડ્રાઇવરોને જશે."
