Kanpur coaching centre sealed : લખનઉના અલીગંજ વિસ્તારમાં કોચિંગ સેન્ટરમાં લાગેલી ભીષણ આગ બાદ ઉત્તર પ્રદેશનું વહીવટીતંત્ર એક્શન મોડમાં આવી ગયું છે. આ ઘટનામાં અનેક વિદ્યાર્થીઓના મોત થયા બાદ હવે રાજ્યભરમાં કોચિંગ સંસ્થાઓની સલામતી વ્યવસ્થાની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. આ જ ક્રમમાં કાનપુર ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (KDA)એ શહેરના સૌથી મોટા કોચિંગ હબ કાકદેવ વિસ્તારમાં મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. ફિઝિક્સવાલ્લાહ સહિત 16 કોચિંગ અને વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓને સીલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે અન્ય 22 સંસ્થાઓ સામે પણ કાર્યવાહી કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
કાકદેવમાં સવારથી જ શરૂ થઈ કાર્યવાહી
કાનપુરના કાકદેવ વિસ્તારને રાજ્યના મોટા કોચિંગ હબ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ વિવિધ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી માટે આવે છે. KDAની ટીમ પોલીસ દળ સાથે સવારે જ સ્થળ પર પહોંચી હતી અને અગાઉ ઓળખવામાં આવેલી ઇમારતોને સીલ કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઘણી સંસ્થાઓ જરૂરી મંજૂરી, નકશા મંજૂરી અને સલામતી ધોરણોનું પાલન કર્યા વગર કાર્યરત હતી. કેટલીક ઇમારતોમાં અગ્નિશામક વ્યવસ્થાની ગંભીર ખામીઓ પણ જોવા મળી હતી.
લખનઉ આગકાંડ પછી જાગ્યું વહીવટીતંત્ર
તાજેતરમાં લખનઉના અલીગંજ વિસ્તારમાં એક કોચિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં લાગેલી આગે સમગ્ર રાજ્યને હચમચાવી દીધું હતું. આ દુર્ઘટનામાં કાનપુરના બે વિદ્યાર્થીઓ સહિત અનેક વિદ્યાર્થીઓના મોત થયા હતા. આ ઘટના બાદ રાજ્ય સરકારે તમામ જિલ્લાઓમાં કોચિંગ સંસ્થાઓ અને કોમર્શિયલ બિલ્ડિંગ્સનું સલામતી ઓડિટ કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા.
તેના ભાગરૂપે કાનપુર વિકાસ સત્તામંડળે કાકદેવ વિસ્તારનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. તપાસ દરમિયાન અનેક બિલ્ડિંગોમાં ફાયર સેફ્ટી સંબંધિત ગંભીર ખામીઓ, ગેરકાયદેસર બાંધકામ અને નિયમોના ઉલ્લંઘન સામે આવ્યા હતા.
વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં વધી ચિંતા
કાર્યવાહી દરમિયાન ઘણી કોચિંગ સંસ્થાઓમાં નિયમિત વર્ગો ચાલી રહ્યા હતા. અચાનક સીલિંગ કાર્યવાહી થતાં વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓમાં ચિંતા ફેલાઈ હતી. ખાસ કરીને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ તેમના અભ્યાસને લઈને ચિંતિત બન્યા હતા.
જો કે, વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને કોઈ પણ પ્રકારની બેદરકારીને કારણે ભવિષ્યમાં મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ શકે છે.
એક જ પ્રવેશદ્વાર બની રહ્યું છે જોખમનું કારણ
સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ, કાકદેવ વિસ્તારમાં આવેલી ઘણી કોચિંગ સંસ્થાઓ એવી ઇમારતોમાં કાર્યરત છે જ્યાં માત્ર એક જ પ્રવેશ અને બહાર નીકળવાનો રસ્તો છે. મોટાભાગની ઇમારતોમાં ઇમરજન્સી એક્ઝિટની વ્યવસ્થા નથી.
આવી સ્થિતિમાં આગ કે અન્ય કોઈ દુર્ઘટના સર્જાય તો હજારો વિદ્યાર્થીઓને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવું મુશ્કેલ બની શકે છે. સ્થાનિક રહેવાસીઓએ સમગ્ર વિસ્તારમાં વ્યાપક સલામતી ઓડિટ કરવાની માંગ પણ ઉઠાવી છે.
હજુ 22 અન્ય સંસ્થાઓ પણ તંત્રના રડાર પર
KDA અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ હાલની કાર્યવાહી માત્ર શરૂઆત છે. શહેરમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરતી તમામ કોચિંગ અને કોમર્શિયલ સંસ્થાઓની તપાસ કરવામાં આવશે.
ફાયર સેફ્ટી, પાર્કિંગ, બિલ્ડિંગ મેપ મંજૂરી અને અન્ય નિયમોનું પાલન ન કરતી સંસ્થાઓ સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. હાલ 22 અન્ય કોચિંગ સેન્ટરોની ઓળખ કરવામાં આવી છે અને તેમની સામે પણ ટૂંક સમયમાં કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
સલામતી ધોરણોની અવગણના ગંભીર ચિંતાનો વિષય
ભારતમાં કોચિંગ ઉદ્યોગ ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યો છે, પરંતુ વધતી ભીડ વચ્ચે સલામતી ધોરણોની અવગણના ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની રહી છે. લખનઉની દુર્ઘટનાએ આ મુદ્દાને ફરી કેન્દ્રમાં લાવ્યો છે. કાનપુરમાં શરૂ થયેલી કાર્યવાહી એ સ્પષ્ટ સંકેત છે કે હવે સલામતી નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક વલણ અપનાવવામાં આવશે.
