આજે 8 February 2026ના રોજ સમગ્ર ગુજરાત અને સાહિત્ય જગત મહાન લેખક, સ્વતંત્રતા સેનાની અને કુશળ રાજકારણી કનૈયાલાલ માણેકલાલ મુનશીની પુણ્યતિથિએ તેમને ભાવપૂર્વક સ્મરણાંજલિ અર્પી રહ્યું છે. સાહિત્ય અને રાજનીતિ બંને ક્ષેત્રે જેમનું પ્રદાન અતુલ્ય છે તેવા મુનશીજીએ ભારતીય સંસ્કૃતિ અને ગુજરાતી અસ્મિતાને વૈશ્વિક ઓળખ અપાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ સાથે જ આજનો દિવસ ઇતિહાસની અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ અને પ્રખ્યાત હસ્તીઓના જન્મદિવસે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
કનૈયાલાલ મુનશી: સાહિત્ય અને રાષ્ટ્રસેવાનો સમન્વય
ગુજરાતી સાહિત્યના અદિતીય સર્જક કનૈયાલાલ મુનશીનો જન્મ ભલે ભરૂચમાં થયો હોય, પરંતુ તેમનું કાર્યક્ષેત્ર સમગ્ર ભારત રહ્યું હતું. વર્ષ 1952 થી 1957 દરમિયાન તેમણે ઉત્તર પ્રદેશના રાજ્યપાલ તરીકે સેવાઓ આપી હતી. શિક્ષણ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ લાવવા માટે તેમણે 1938 માં 'ભારતીય વિદ્યા ભવન' જેવી પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાની સ્થાપના કરી હતી. મુનશીજીએ 'ઘનશ્યામ' ના ઉપનામથી પોતાની લેખનયાત્રા શરૂ કરી હતી અને તેમની પ્રથમ નવલકથા 'પાટણની પ્રભુતા' આજે પણ સાહિત્ય પ્રેમીઓમાં લોકપ્રિય છે. ભારત સરકારે વર્ષ 1988 માં તેમના સન્માનમાં ટપાલ ટિકિટ પણ જાહેર કરી હતી.
ઇતિહાસના પાને 8 February ની મહત્વની ક્ષણો
આજના દિવસનો ઇતિહાસ અનેક ઐતિહાસિક વળાંકોનો સાક્ષી રહ્યો છે. વર્ષ 1785 માં ભારતના ગવર્નર જનરલ વોરન હેસ્ટિંગ્સે આ દિવસે ભારત છોડ્યું હતું. આઝાદીની લડતની વાત કરીએ તો 1943 માં નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ જર્મનીથી જાપાન જવા માટે સબમરીન મારફતે રવાના થયા હતા. રમતગમત ક્ષેત્રે 1994 માં આજના જ દિવસે ભારતીય ક્રિકેટર કપિલ દેવે ટેસ્ટ મેચમાં 432 વિકેટ લઈને રિચર્ડ હેડલીનો વિશ્વ રેકોર્ડ તોડીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. વધુમાં 1986 માં દિલ્હી એરપોર્ટ પર પ્રથમ વખત પ્રીપેડ ટેક્સી સેવાની શરૂઆત પણ આજના દિવસે થઈ હતી.
આજે જન્મેલી પ્રખ્યાત હસ્તીઓ
આજનો દિવસ કલા અને રમત જગત માટે પણ ખાસ છે. ભારતના ત્રીજા રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. ઝાકિર હુસૈનનો આજે જન્મદિવસ છે. સંગીતની દુનિયાના બેતાજ બાદશાહ અને પ્રખ્યાત ગઝલ ગાયક જગજીત સિંહનો જન્મ પણ 8 February ના રોજ થયો હતો. ક્રિકેટના મેદાન પર પોતાની બેટિંગથી જાદુ ફેલાવનાર પૂર્વ કેપ્ટન મોહમ્મદ અઝહરુદ્દીનનો પણ આજે જન્મદિવસ છે. આ ઉપરાંત વેલેન્ટાઇન વીક અંતર્ગત યુવા વર્ગ આજે 'પ્રપોઝ ડે' ની ઉજવણી કરી રહ્યો છે.
વિશ્વ અને ભારતની અન્ય મહત્વની તવારીખ
1872: આંદામાન જેલમાં શેર અલીએ ગવર્નર જનરલ પર હુમલો કર્યો હતો.
1979: અમેરિકા દ્વારા નેવાડામાં પરમાણુ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
2008: ઓરિસ્સાના શિશુપાલગઢમાં ખોદકામ દરમિયાન અંદાજે 2500 વર્ષ જૂનું પ્રાચીન શહેર મળી આવ્યું હતું.
2010: શ્રીનગરના ખિલાનમાર્ગમાં હિમપ્રપાતને કારણે સેનાના જવાનોએ શહાદત વ્હોરી હતી.
કનૈયાલાલ મુનશી જેવા મહાનુભાવોનું જીવન અને ઇતિહાસની આ ઘટનાઓ આપણને આવનારી પેઢી માટે પ્રેરણા પૂરી પાડે છે.
