પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump નું નિવેદન વૈશ્વિક રાજકારણમાં ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યું છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે માત્ર પાંચ દિવસમાં ઈરાન સાથેની કટોકટીનો અંત આવી શકે છે, પરંતુ સાથે જ તેમણે સૈન્ય કાર્યવાહી ચાલુ રાખવાની ચેતવણી પણ આપી છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મુખ્ય નિવેદન આપીને એક નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો આગામી પાંચ દિવસ સુધી બધું બરાબર રહ્યું, તો ઈરાન સાથે ચાલી રહેલ સંઘર્ષનો અંત આવી શકે છે. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ ઈરાનમાં વધુ હત્યાઓ ઇચ્છતા નથી, પરંતુ જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જાય, તો અમેરિકા બોમ્બમારો ચાલુ રાખશે.
શું ખરેખર યુએસ-ઈરાન વાટાઘાટો થઈ રહી છે?
ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ અમેરિકા અને Iran વચ્ચે અનેક મુદ્દાઓ પર સહમતિ થઈ ચૂકી છે. તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે આશરે 15 મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર સમજૂતી બની છે, જેમાં પરમાણુ કાર્યક્રમ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે. પરંતુ અહીં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે ઈરાન તરફથી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ મળી નથી. ઈરાની મીડિયા અનુસાર હાલ કોઈ સક્રિય વાટાઘાટો ચાલી રહી નથી. આ વિસંગતતા સમગ્ર પરિસ્થિતિને વધુ અસ્પષ્ટ બનાવે છે.
ટ્રમ્પે મીડિયા સાથે શું ચર્ચા કરી?
ઈરાન સાથે મજબૂત વાટાઘાટો થઈ છે, અને અનેક મુખ્ય મુદ્દાઓ પર કરાર થયા છે.
સ્ટીવ વિટકોફ અને કુશનરે ઈરાન સાથેની વાટાઘાટોમાં ભાગ લીધો હતો.
અમેરિકા ઈરાન પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો રાખવા માંગતું નથી.
અમેરિકાએ ઈરાનના વરિષ્ઠ નેતાઓનો સંપર્ક કર્યો છે.
બંને દેશો સમાધાન ઇચ્છે છે અને ઇચ્છે છે.
બંને પક્ષો ફોન દ્વારા વાત કરી શકે છે.
ઈરાનના નવા સુપ્રીમ લીડર સાથે કોઈએ વાત કરી નથી.
જો કોઈ સોદો થાય તો ઈઝરાયલ ખુશ થશે.
જો કોઈ સોદો થાય છે, તો તે ઈરાન અને સમગ્ર પ્રદેશ માટે સારી શરૂઆત હશે.
કોઈ કરારની ખાતરી આપી શકાતી નથી.
ઈરાને વાતચીત શરૂ કરી, અમેરિકાએ નહીં.
એક કરારથી સમૃદ્ધ યુરેનિયમને નિયંત્રિત કરવાનું સરળ બનશે.
જો B-2 બોમ્બરો પર હુમલો ન થયો હોત, તો ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવી શક્યું હોત.
અમેરિકા અને ઈરાન અત્યાર સુધીમાં લગભગ 15 મુદ્દાઓ પર કરાર પર પહોંચી ગયા છે.
ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનની શક્યતા પર પણ વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.
પાંચ દિવસમાં કટોકટીનો અંત આવે તેવી શક્યતા કેટલી છે?
ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે જો આગામી પાંચ દિવસ સકારાત્મક રહેશે, તો કટોકટીનો અંત આવી શકે છે. જોકે, તેમણે એ પણ સ્વીકાર્યું કે કોઈ કરારની ખાતરી આપી શકાતી નથી. તેમણે કહ્યું કે કાં તો સોદો થશે અથવા અમેરિકા તેની લશ્કરી કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે વાટાઘાટો અને યુદ્ધ એકસાથે ચાલુ છે.
ટ્રમ્પે ઈરાનના નેતૃત્વ અને શાસન પરિવર્તન વિશે શું કહ્યું?
ટ્રમ્પે ઈરાનના નવા સર્વોચ્ચ નેતા અંગે પણ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ તેમને મારવા માંગતા નથી, પરંતુ ઉમેર્યું હતું કે તેઓ જાણતા નથી કે તેઓ જીવિત છે કે નહીં. તેમણે ઈરાનમાં શાસન પરિવર્તનની શક્યતા પણ ઉભી કરી હતી અને કહ્યું હતું કે નવા નેતૃત્વ માટેના વિકલ્પો પર ચર્ચા થઈ રહી છે.
પરમાણુ અને તેલ અંગેની વ્યૂહરચના શું છે?
ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન પરમાણુ શસ્ત્રો ન રાખવા માટે સંમત થયું છે અને બંને દેશો 15 મુખ્ય મુદ્દાઓ પર સંમત થયા છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે અમેરિકા બજારમાં વધુ તેલ ઉપલબ્ધ કરાવવા માંગે છે, અને તેથી, ઈરાની તેલ પરના કેટલાક પ્રતિબંધો હળવા કરવામાં આવ્યા છે.
ઇઝરાયલની ભૂમિકા શું છે?
ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે ઇઝરાયલી નેતાઓ સાથે વાત કરી છે અને ઇઝરાયલ સંભવિત કરારથી "ખૂબ ખુશ" થશે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઇઝરાયલ આ સમગ્ર વિકાસમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. હાલમાં, પરિસ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ છે. જ્યારે વાતચીતના દાવાઓ થઈ રહ્યા છે, ત્યારે બોમ્બ ધડાકાની ધમકીઓ પણ છે. ઇરાન તરફથી સ્પષ્ટ પ્રતિભાવના અભાવે પરિસ્થિતિને વધુ જટિલ બનાવી છે. આ સમગ્ર કટોકટી માટે આગામી પાંચ દિવસ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
