યુદ્ધમાં ડિજિટલ જાસૂસીનો નવો ચહેરો આવ્યો સામે! : ઈરાને મોબાઇલ ડેટા અને એડ ટેકનોલોજીથી અમેરિકી સેનાને ટ્રેક કર્યા હોવાનો દાવો

રિપોર્ટમાં SS7 મોબાઇલ નેટવર્ક અને સ્માર્ટફોનના લોકેશન ડેટાના દુરુપયોગની આશંકા; અમેરિકી ધારાસભ્યોમાં સુરક્ષા અંગે ચિંતા

Middle East Conflict: આધુનિક યુદ્ધમાં માત્ર મિસાઇલ, ડ્રોન અને સાયબર હુમલા જ નહીં પરંતુ મોબાઇલ ફોનમાંથી મળતા લોકેશન ડેટાનો પણ વ્યૂહાત્મક ઉપયોગ થઈ રહ્યો હોવાનો ચોંકાવનારો દાવો સામે આવ્યો છે. એક આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાના અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન સાથે જોડાયેલા તત્ત્વોએ મધ્ય પૂર્વમાં તૈનાત અમેરિકી સૈનિકો અને કોન્ટ્રાક્ટરોની હિલચાલ પર નજર રાખવા માટે મોબાઇલ રોમિંગ સિસ્ટમ અને કોમર્શિયલ એડવર્ટાઇઝિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. રિપોર્ટ અનુસાર, આ પ્રયાસો અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓ દ્વારા ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી શરૂ થાય તે પહેલાં અને યુદ્ધના શરૂઆતના દિવસોમાં નોંધાયા હતા. સંશોધકોને મળેલા ટેલિકોમ ડેટામાં એવા સંકેતો મળ્યા કે મોબાઇલ નેટવર્ક મારફતે ચોક્કસ ફોનની લોકેશન જાણવા માટે વારંવાર ટેક્નિકલ રિક્વેસ્ટ મોકલવામાં આવી હતી.

SS7 ટેકનોલોજી શું છે અને તેનો કેવી રીતે ઉપયોગ થઈ શકે?

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આ સમગ્ર ઘટનામાં SS7 (Signaling System No. 7) નામની વૈશ્વિક ટેલિકોમ સિસ્ટમનો સંભવિત ઉપયોગ થયો હોઈ શકે છે. આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ વિવિધ દેશોની મોબાઇલ કંપનીઓ વચ્ચે કોલ, મેસેજ અને રોમિંગ સેવા સંચાલિત કરવા માટે થાય છે. જો તેનો દુરુપયોગ થાય તો કોઈ ચોક્કસ મોબાઇલ ફોનનું અંદાજિત સ્થાન શોધવાનો પ્રયાસ શક્ય બની શકે છે.

સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે ઈરાન અથવા તેની સાથે જોડાયેલા જૂથોએ ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં રહેલા ટેલિકોમ રોમિંગ કરારોનો લાભ લઈને અમેરિકી સૈનિકોના મોબાઇલ ઉપકરણોને ટ્રેક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાની શંકા છે. જોકે, આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.

એડવર્ટાઇઝિંગ ડેટા પણ બની શકે છે જોખમ

રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે હુમલાખોરોએ સ્માર્ટફોન એપ્લિકેશન્સ દ્વારા એકત્ર થતો Advertising ID અને અન્ય કોમર્શિયલ લોકેશન ડેટાનો પણ ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હોઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે આ માહિતી ડિજિટલ જાહેરાતો બતાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ ખોટા હાથે પહોંચે તો કોઈ વ્યક્તિની હિલચાલનો અંદાજ લગાવવો શક્ય બની શકે છે.

અમેરિકી અધિકારીઓને શંકા છે કે આવા લોકેશન ડેટાના આધારે ગલ્ફ વિસ્તારમાં અમેરિકી કર્મચારીઓ રોકાયેલા હોટલ અથવા અન્ય સ્થળોની ઓળખ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે કોઈ ચોક્કસ હુમલો માત્ર આ ડેટાના આધારે જ થયો હતો તેવું નિશ્ચિત પુરાવા હજુ સુધી જાહેર થયા નથી.

અમેરિકી ધારાસભ્યોમાં વધતી ચિંતા

આ ખુલાસા બાદ અમેરિકાના કેટલાક ધારાસભ્યોએ સૈનિકો અને સરકારી કર્મચારીઓના મોબાઇલ ઉપકરણોની સુરક્ષા અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. લાંબા સમયથી સુરક્ષા નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે વ્યાપારી લોકેશન ડેટા બજારમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ હોવાથી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.

અમેરિકન સૈન્ય દ્વારા છેલ્લા કેટલાક સમયથી કર્મચારીઓને વ્યક્તિગત મોબાઇલના ઉપયોગ, લોકેશન સર્વિસ અને એપ પરમિશન અંગે વધુ સાવચેતી રાખવાની સૂચનાઓ આપવામાં આવી રહી છે. અગાઉ પણ અમેરિકી સૈન્યએ વિરોધી દેશો દ્વારા કોમર્શિયલ લોકેશન ડેટાના દુરુપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

આધુનિક યુદ્ધમાં ડિજિટલ ડેટાની વધતી ભૂમિકા

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આજના યુદ્ધમાં પરંપરાગત હથિયારો જેટલું જ મહત્વ માહિતી અને ડેટાનું બની ગયું છે. સ્માર્ટફોન, મોબાઇલ એપ્સ, લોકેશન સર્વિસ અને ડિજિટલ જાહેરાતોની દુનિયામાં એકત્ર થતો ડેટા હવે માત્ર વ્યાપાર પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ સુરક્ષા અને જાસૂસી માટે પણ ઉપયોગમાં લેવાઈ શકે છે.

સાયબર સુરક્ષા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ માત્ર સરકારી અધિકારીઓ જ નહીં પરંતુ સામાન્ય નાગરિકોએ પણ મોબાઇલ એપ્સને આપેલી પરમિશન, લોકેશન શેરિંગ અને ડિજિટલ પ્રાઇવસી અંગે વધુ સજાગ રહેવાની જરૂર છે. ડિજિટલ યુગમાં વ્યક્તિગત માહિતીની સુરક્ષા હવે વ્યક્તિગત ગોપનીયતા ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો પણ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહી છે.