Iran US Conflict: પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાન, અમેરિકા અને તેના સાથી દેશો વચ્ચેનો તણાવ વધુ ગંભીર બનતો જઈ રહ્યો છે. શનિવારે ઈરાને ખાડી ક્ષેત્રના પડોશી દેશો કુવૈત અને બહેરિન તરફ બેલિસ્ટિક મિસાઈલ હુમલો કર્યો હોવાનો દાવો અમેરિકી સૈન્ય અધિકારીઓએ કર્યો છે. અમેરિકાના જણાવ્યા મુજબ ઈરાને કુલ સાત બેલિસ્ટિક મિસાઈલ લોન્ચ કરી હતી, જેમાંથી છ મિસાઈલ અમેરિકન સૈન્ય દ્વારા હવામાં જ તોડી પાડવામાં આવી હતી, જ્યારે સાતમી મિસાઈલ પોતાનું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી.
આ ઘટનાએ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં સુરક્ષા ચિંતાઓ વધારી દીધી છે. ખાસ કરીને હોર્મુઝ જળમાર્ગ અને ખાડી દેશોમાં અમેરિકન સૈન્ય મથકોને લઈને સ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બની છે. બીજી તરફ ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તેણે ક્ષેત્રમાં આવેલા "દુશ્મનના સૈન્ય ઠેકાણાઓ"ને નિશાન બનાવી સફળ હુમલો કર્યો છે.
ઈરાનનો દાવો: ‘એરોસ્પેસ મિસાઈલથી દુશ્મનના ઠેકાણાઓ પર હુમલો’
ઈરાનની ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે તેમણે ક્ષેત્રમાં આવેલા દુશ્મનના સૈન્ય મથકો પર એરોસ્પેસ મિસાઈલ હુમલા કર્યા છે. અર્ધ-સરકારી તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સી દ્વારા પ્રસિદ્ધ નિવેદનમાં IRGCએ દાવો કર્યો કે હુમલો સફળ રહ્યો હતો અને નિર્ધારિત લક્ષ્યોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. જોકે, હુમલાના પરિણામે કેટલું નુકસાન થયું તેની કોઈ સ્વતંત્ર પુષ્ટિ હજુ સુધી સામે આવી નથી.
અમેરિકાનો દાવો: કોઈ મિસાઈલ લક્ષ્ય સુધી પહોંચી નહીં
અમેરિકી સૈન્યએ ઈરાનના દાવાને પડકારતા જણાવ્યું છે કે કુવૈત અને બહેરિન તરફ છોડવામાં આવેલી સાતમાંથી છ મિસાઈલને સફળતાપૂર્વક અટકાવી દેવામાં આવી હતી. સૈન્ય અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ બાકી રહેલી એક મિસાઈલ પણ તેના લક્ષ્ય સુધી પહોંચી શકી નહોતી. તેથી ખાડી ક્ષેત્રમાં આવેલા કોઈ અમેરિકન અથવા સાથી દેશોના સૈન્ય મથકોને નુકસાન થયું હોવાના અહેવાલો નથી.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ તરફ મોકલાયેલા ડ્રોન પણ તોડી પાડ્યા
મિસાઈલ હુમલાથી પહેલાં અમેરિકાએ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ જળમાર્ગ તરફ મોકલવામાં આવેલા ચાર ડ્રોનને પણ અમેરિકન દળોએ તોડી પાડ્યા હતા. અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ અનુસાર આ ડ્રોન સંભવિત રીતે ક્ષેત્રમાં સૈન્ય ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવા અથવા હુમલા માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. જોકે તેઓ પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચે તે પહેલાં જ તેમને નિષ્ક્રિય કરી દેવામાં આવ્યા હતા.
ઈરાનના રડાર મથકો પર અમેરિકાનો જવાબી હુમલો
અમેરિકાએ વધુમાં જણાવ્યું કે તેણે ઈરાનના દક્ષિણ કિનારાના મહત્વના રડાર અને સર્વેલન્સ મથકોને પણ નિશાન બનાવ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, કેશ્મ (Qeshm) ટાપુ અને ગોરુક વિસ્તારમાં આવેલા ઈરાનના કોસ્ટલ સર્વેલન્સ રડાર સાઇટ્સ પર અમેરિકન દળોએ હુમલો કર્યો હતો. અમેરિકાનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહી સ્વરક્ષણ અને ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવાના હેતુથી કરવામાં આવી હતી.
હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને વધી રહી છે વૈશ્વિક ચિંતા
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક દરિયાઈ માર્ગોમાંથી એક ગણાય છે. વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો મોટો હિસ્સો આ માર્ગ મારફતે પસાર થાય છે. તેથી અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો સૈન્ય સંઘર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને ઊર્જા બજારો પર સીધી અસર કરી શકે છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની નજર હવે પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ પર કેન્દ્રિત થઈ ગઈ છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, જો બંને પક્ષો વચ્ચે તણાવ વધુ વધશે તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ જોવા મળી શકે છે.
સમગ્ર વિશ્વની નજર આગામી પગલાં પર
ઈરાન અને અમેરિકા બંને તરફથી આક્રમક નિવેદનો અને સૈન્ય કાર્યવાહી વચ્ચે હાલની સ્થિતિ અત્યંત સંવેદનશીલ બની ગઈ છે. જોકે હજુ સુધી કોઈ મોટા જાનહાનિના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી. આગામી દિવસોમાં બંને દેશો અને તેમના સાથી દેશો શું પગલાં ભરે છે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતો તણાવ વૈશ્વિક રાજકારણ, ઊર્જા બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
