શું વિશ્વભરમાં ઇન્ટરનેટ બંધ થઈ જશે? : હોર્મુઝ તણાવથી સમુદ્રની નીચેની કેબલ્સ પર ખતરો, ભારત માટે મોટી ચેતવણી

Hormuz cable damage: વિશ્વભરમાં વધતા જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ વચ્ચે હવે એક નવો અને ચિંતાજનક ખતરો સામે આવ્યો છે. ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પર પડતી અસર. સામાન્ય રીતે યુદ્ધ કે તણાવના સમાચાર સાથે આપણે ઊર્જા સંકટ, તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રની અસર વિશે સાંભળીએ છીએ, પરંતુ આ વખતે ચર્ચા એક એવા ક્ષેત્રમાં પહોંચી છે જે આપણા રોજિંદા જીવનનો અભિન્ન ભાગ બની ચૂક્યો છે. ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી. અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઇરાન વચ્ચે વધતા તણાવના કારણે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ વિસ્તાર ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે, અને હવે નિષ્ણાતો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે, આ વિસ્તાર માત્ર ઊર્જા માટે જ નહીં પરંતુ ઇન્ટરનેટ માટે પણ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. હોર્મુઝ માર્ગમાંથી વિશ્વનું લગભગ 20 ટકા કાચું તેલ અને 25 ટકા LNG પસાર થાય છે, પરંતુ ઘણી ઓછી જાણકારી એ છે કે આ જ દરિયાઈ માર્ગની નીચે વિશ્વના મોટા ભાગના ફાઇબર ઓપ્ટિક કેબલ્સ બિછાયેલા છે. આ કેબલ્સ વિશ્વના દેશોને ડિજિટલ રીતે જોડે છે. જો આ વિસ્તારમાં સૈન્ય તણાવ વધે અથવા કેબલ્સને નુકસાન થાય, તો તેનો સીધો અસર ઇન્ટરનેટ સ્પીડ, ડેટા ટ્રાન્સફર અને ડિજિટલ સેવાઓ પર પડી શકે છે. જેનો અસર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વ પર થશે.

97% ગ્લોબલ ડેટા સમુદ્રની નીચેમાંથી પસાર થાય છે

ઘણા લોકો માનતા હોય છે કે ઇન્ટરનેટ મુખ્યત્વે સેટેલાઇટ દ્વારા ચાલે છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા અલગ છે. વિશ્વના લગભગ 95 થી 97 ટકા ડેટા ટ્રાન્સફર સમુદ્રની નીચે બિછાવેલા ફાઇબર ઓપ્ટિક કેબલ્સ દ્વારા થાય છે।

આ કેબલ્સ હજારો કિલોમીટર લાંબા હોય છે અને ખંડોને એકબીજા સાથે જોડે છે. ભારતને યુરોપ, આફ્રિકા અને પશ્ચિમ એશિયા સાથે જોડતી મુખ્ય કેબલ સિસ્ટમ્સ—SEA-ME-WE, AAE-1 અને EIG—આ જ હોર્મુઝ રૂટની આસપાસથી પસાર થાય છે. આથી, આ વિસ્તાર માત્ર ઊર્જા માટે જ નહીં પરંતુ ગ્લોબલ ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી માટે પણ મહત્વપૂર્ણ ‘ચોકપોઇન્ટ’ તરીકે ઓળખાય છે.

ભારત માટે શા માટે ગંભીર જોખમ?

ભારતની ઝડપથી વધી રહેલી ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા મોટા ભાગે આ દરિયાઈ કેબલ્સ પર આધારિત છે. ભારતનો મોટાભાગનો ઇન્ટરનેશનલ ઇન્ટરનેટ ટ્રાફિક અરબી સમુદ્ર અને ખાડી વિસ્તાર મારફતે પસાર થાય છે.

આ પણ વાંચો: અમેરિકા એકલું પડ્યું! : સ્પેન બાદ હવે ઈટાલીએ ટ્રમ્પને આપ્યો મોટો ઝટકો, અમેરિકી સૈન્ય વિમાનોને એરબેઝ પર ઉતરતા રોક્યા

લેટન્સી વધવાનો ખતરો

જો કેબલ્સને નુકસાન થાય, તો ડેટાને લાંબા માર્ગો, જેમ કે પેસિફિક રૂટ દ્વારા મોકલવો પડશે. જેના કારણે લેટન્સી (ડેટા પહોંચવાનો સમય) વધી જશે.

ઇન્ટરનેટ સ્પીડ ધીમી થશે

યુટ્યુબ, ઇન્સ્ટાગ્રામ, નેટફ્લિક્સ જેવી સેવાઓમાં બફરિંગ વધશે. વીડિયો કોલ, ઓનલાઇન ગેમિંગ અને ક્લાઉડ સર્વિસિસમાં વિલંબ થશે.

IT સેક્ટર અને બેન્કિંગ પર મોટો પ્રભાવ

ભારતનો IT અને આઉટસોર્સિંગ સેક્ટર લગભગ 250 બિલિયન ડોલરનો છે. આ સેક્ટર અમેરિકા અને યુરોપિયન ક્લાયન્ટ્સ સાથે રિયલ-ટાઇમ કનેક્ટિવિટી પર આધારિત છે.

જો કેબલ્સને નુકસાન થાય, તો કંપનીઓને સર્વિસ લેવલ એગ્રીમેન્ટ (SLA) તોડવાનો ખતરો રહેશે, જેના કારણે આર્થિક નુકસાન અને પેનલ્ટી લાગવાની શક્યતા છે.

તે સિવાય, વિદેશમાંથી આવતી રેમિટન્સ અને SWIFT જેવી બેન્કિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પણ ધીમા પડી શકે છે, જેનો અસર સામાન્ય નાગરિકો પર પણ પડશે.

શું ઇન્ટરનેટ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ શકે?

વિશ્વભરના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સંપૂર્ણ ઇન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટ થવાની શક્યતા ખૂબ ઓછી છે.

ઇન્ટરનેટની રચના એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે જો એક માર્ગ બંધ થાય, તો ડેટા બીજા માર્ગ પર રી-રૂટ થઈ શકે છે. પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં વૈકલ્પિક માર્ગો પર ભાર વધે છે, જેના કારણે સ્પીડ ખૂબ ધીમી પડી શકે છે.

ખાસ કરીને શેરબજાર અને હાઈ-ફ્રીક્વન્સી ટ્રેડિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં, જ્યાં મિલિસેકન્ડ પણ મહત્વના હોય છે, ત્યાં મોટું નાણાકીય જોખમ ઉભું થઈ શકે છે.

વિકલ્પો પર કામ: ભવિષ્ય માટે તૈયારી

આ વધતા જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને ભારત સહિત ઘણા દેશો હવે વૈકલ્પિક ડિજિટલ માર્ગો વિકસાવવા માટે રોકાણ કરી રહ્યા છે.

સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ જેમ કે સ્ટારલિંકને બેકઅપ વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

આ ઉપરાંત, નવા સમુદ્રી કેબલ પ્રોજેક્ટ્સ પણ આયોજનમાં છે, જે સંવેદનશીલ વિસ્તારોને બાયપાસ કરીને વધુ સુરક્ષિત માર્ગો પૂરા પાડશે.

કેમ આ સમાચાર હવે મહત્વના છે?

હોર્મુઝમાં વધતો તણાવ માત્ર તેલના ભાવને જ અસર કરતો નથી, પરંતુ ડિજિટલ દુનિયાને પણ જોખમમાં મૂકે છે.

આજના સમયમાં, જ્યાં કામ, શિક્ષણ, બેન્કિંગ અને મનોરંજન બધું જ ઇન્ટરનેટ પર આધારિત છે, ત્યાં આવા ખતરાઓને સમજવું અને તેના માટે તૈયારી રાખવી અત્યંત જરૂરી બની ગયું છે.

આ સંજોગોમાં, વિશ્વને માત્ર ઊર્જા સુરક્ષા જ નહીં પરંતુ ડિજિટલ સુરક્ષા પર પણ વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.