Meta Notice: Instagram પર બાળ જાતીય શોષણ અને દુર્વ્યવહાર સંબંધિત (Child Sexual Exploitation and Abuse Material - CSEAM) સામગ્રીને પ્રોત્સાહન આપતી પેઇડ જાહેરાતો સામે કેન્દ્ર સરકારે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયે Metaને નોટિસ મોકલીને આવી તમામ જાહેરાતો અને સંબંધિત સામગ્રી તાત્કાલિક દૂર કરવા તેમજ સાત દિવસમાં વિગતવાર જવાબ આપવા જણાવ્યું છે.
Metaને સાત દિવસમાં જવાબ આપવા સૂચના
સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, મંત્રાલયે Metaને પૂછ્યું છે કે Instagram પર બાળ શોષણ સંબંધિત જાહેરાતો કેવી રીતે પ્રકાશિત થઈ અને તેને રોકવા માટે કંપનીએ અત્યાર સુધી કયા પગલાં લીધા છે. સરકારે Metaને સાત દિવસની અંદર વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે. આ અહેવાલમાં કંપનીની કન્ટેન્ટ મોડરેશન સિસ્ટમ, જાહેરાતોની સમીક્ષા પ્રક્રિયા અને ગેરકાયદેસર તથા હાનિકારક સામગ્રી સામે લેવામાં આવતા પગલાં અંગે માહિતી સામેલ કરવાની અપેક્ષા છે.
તમામ સંબંધિત કન્ટેન્ટ દૂર કરવાનો નિર્દેશ
મંત્રાલયે સ્પષ્ટ સૂચના આપી છે કે CSEAMને પ્રોત્સાહન આપતી અથવા આવી સામગ્રી સુધી પહોંચ સરળ બનાવતી તમામ જાહેરાતો અને અન્ય સામગ્રી પ્લેટફોર્મ પરથી તાત્કાલિક દૂર કરવામાં આવે.
સરકારનું માનવું છે કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર આવી સામગ્રી માટે કોઈ સ્થાન ન હોવું જોઈએ અને પ્લેટફોર્મ્સે વપરાશકર્તાઓની સુરક્ષા માટે વધુ કડક નિયંત્રણ વ્યવસ્થા અમલમાં મૂકવી જરૂરી છે.
Meta તરફથી હજુ સુધી સત્તાવાર નિવેદન નહીં
સમાચાર લખાય ત્યાં સુધી Meta દ્વારા આ સમગ્ર મામલે કોઈ સત્તાવાર જાહેર નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી. જોકે, અગાઉ મંત્રાલયે Meta પાસે સ્પષ્ટતા માગી હતી કે આવી જાહેરાતો Instagram પર કેવી રીતે મંજૂર થઈ અને ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ અટકાવવા માટે કંપની કયા સુધારાત્મક પગલાં લઈ રહી છે.
WhatsApp યુઝરનેમ ફીચર પણ ચર્ચામાં
આ કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે તાજેતરમાં જ WhatsAppના નવા યુઝરનેમ ફીચરને લઈને પણ કેન્દ્ર સરકાર અને Meta વચ્ચે ચર્ચા થઈ હતી. માહિતી મુજબ, Metaના પ્રતિનિધિઓએ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે બેઠક કરીને વિગતવાર જવાબ આપવા માટે ત્રણ દિવસનો સમય માંગ્યો હતો. પછી સરકારે Metaને આ મુદ્દે પણ નોટિસ મોકલી હતી.
WhatsAppએ શું સ્પષ્ટતા કરી?
WhatsAppએ સરકારને જણાવ્યું હતું કે તેનું યુઝરનેમ ફીચર સંપૂર્ણપણે વૈકલ્પિક રહેશે અને કોઈપણ વપરાશકર્તા માટે ફરજિયાત નહીં હોય. કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, ઓળખ ચોરી, ઓનલાઈન છેતરપિંડી અને અનિચ્છનીય સંપર્ક જેવા જોખમોને ઘટાડવા માટે અનેક સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ ઉમેરવામાં આવી છે. ઉપરાંત Instagram અને Facebook પર પહેલેથી જ ઉપયોગમાં રહેલા જાહેર વ્યક્તિઓ, સરકારી સંસ્થાઓ અને Meta Verified એકાઉન્ટ્સના યુઝરનેમને સુરક્ષિત રાખવાની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
શા માટે આ કાર્યવાહી મહત્વપૂર્ણ છે?
ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા અને ગેરકાયદેસર સામગ્રી સામે સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી વધુ સક્રિય બની છે. Instagram પર બાળ શોષણ સંબંધિત જાહેરાતો સામે લેવામાં આવેલી આ કાર્યવાહી એ દર્શાવે છે કે સરકાર હવે ટેક્નોલોજી કંપનીઓને તેમની જવાબદારી વધુ અસરકારક રીતે નિભાવવાની અપેક્ષા રાખે છે. જો Meta સરકારના પ્રશ્નોના સંતોષકારક જવાબ નહીં આપે અથવા જરૂરી કાર્યવાહી નહીં કરે, તો આગામી સમયમાં નિયમનકારી સ્તરે વધુ કડક પગલાં પણ લેવામાં આવી શકે છે.
