હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની શક્તિમાં વધુ વધારો થયો છે. સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહે મંગળવારે વિશાખાપટ્ટનમ બેઝ પર અત્યાધુનિક પ્રોજેક્ટ 17A મલ્ટી-મિશન સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ્સ ઉદયગિરી અને હિમગિરીનો સમાવેશ કર્યો.
સંરક્ષણ મંત્રાલયે કહ્યું કે આ પહેલી વાર છે જ્યારે બે અલગ અલગ શિપયાર્ડમાં બનેલા બે ફ્રન્ટલાઈન સપાટી લડાઇ જહાજોને એકસાથે કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. મંત્રાલયે કહ્યું કે, આ યુદ્ધ જહાજોના સમાવેશથી નૌકાદળની લડાઇ તૈયારીમાં વધારો થશે અને યુદ્ધ જહાજ ડિઝાઇન અને બાંધકામમાં આત્મનિર્ભરતા પ્રાપ્ત કરવાના ભારતના સંકલ્પને પુનઃપુષ્ટિ મળશે. આ હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં તેના દરિયાઇ હિતોનું રક્ષણ કરવાની દેશની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે.
નૌકાદળના વડા એડમિરલ દિનેશ કુમાર ત્રિપાઠીએ જણાવ્યું હતું કે અનિશ્ચિતતા અને સ્પર્ધાના આ યુગમાં, સમુદ્રમાં ભારે બળ પૂરું પાડવાની ભારતીય નૌકાદળની ક્ષમતા ભારતના દુશ્મનો સામે ઘાતક સાબિત થાય છે. અમે ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન આ સારી રીતે દર્શાવ્યું હતું. અમારા એકમોની ઝડપી તૈનાતી અને આક્રમક વલણથી પાકિસ્તાની નૌકાદળ લગભગ ઘૂંટણીએ આવ્યું અને તેઓને આપણને આક્રમક કાર્યવાહી બંધ કરવા વિનંતી કરવા મજબૂર કર્યા.
થોડા દિવસો પહેલા, INS વિક્રાંતના ડેક પરથી, સંરક્ષણ પ્રધાને ભારતીય નૌકાદળને ખાતરી આપી હતી કે ઓપરેશન સિંદૂર હજુ સમાપ્ત થયું નથી અને જો ફરીથી જરૂર પડશે, તો તે ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવશે તેવી શક્યતા છે.
શિવાલિક ક્લાસ કરતા મોટી અને વધુ અદ્યતન
INS ઉદયગિરી મુંબઈના મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે, જ્યારે હિમગિરી કોલકાતાના ગાર્ડન રીચ શિપબિલ્ડર્સ અને એન્જિનિયર્સ દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. ખાસ વાત એ છે કે ઉદયગિરી નૌકાદળના યુદ્ધ જહાજ ડિઝાઇન બ્યુરોનું 100મું ડિઝાઇન કરેલું જહાજ છે. લગભગ 6700 ટન વજનવાળા આ જહાજ શિવાલિક ક્લાસ કરતા મોટા અને વધુ અદ્યતન છે. તેમની ડિઝાઇન એવી છે કે તેઓ રડારથી બચી શકે છે. તેઓ ડીઝલ એન્જિન અને ગેસ ટર્બાઇન, આધુનિક મિસાઇલો, તોપો અને સબમરીન વિરોધી શસ્ત્રોથી સજ્જ છે. બંને ભારતીય નૌકાદળના આગામી પેઢીના સ્ટીલ્થ યુદ્ધ જહાજો છે, જે પ્રોજેક્ટ 17A હેઠળ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ યુદ્ધ જહાજોના નિર્માણમાં 200 થી વધુ ભારતીય કંપનીઓએ ભાગ લીધો હતો, જેનાથી 4,000 થી વધુ લોકોને સીધી રોજગારી અને 10,000 થી વધુ લોકોને પરોક્ષ રોજગારી મળી હતી.
'ઉદયગિરિ' અને 'હિમગિરિ'નું લોન્ચિંગ જહાજ ડિઝાઇન અને બાંધકામમાં સ્વનિર્ભરતા પ્રત્યે નૌકાદળની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ત્યારબાદ નૌકાદળ 2025 માં વિનાશક INS સુરત, ફ્રિગેટ INS નીલગિરિ, સબમરીન INS વાગશીર, ASW છીછરા પાણીના યાન INS અર્નાલા અને ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજ INS નિસ્તાર જેવા અન્ય સ્વદેશી જહાજો લોન્ચ કરશે.
સ્ટીલ્થ, શસ્ત્રો અને સેન્સર સિસ્ટમ્સથી સજ્જ:
ઉદયગિરિ અને હિમગિરિ પ્રોજેક્ટ 17 (શિવાલિક) વર્ગના ફ્રિગેટ્સના અનુવર્તી જહાજો છે. આ બંને જહાજોમાં ડિઝાઇન, સ્ટીલ્થ, શસ્ત્રો અને સેન્સર સિસ્ટમમાં નોંધપાત્ર સુધારાઓ શામેલ છે.
વિશેષતાઓ
રડાર એવસોરમેન્ટ મટિરિયલ અને એંગલ્ડ ડિઝાઇનને કારણે દુશ્મનના રડાર પર આ જહાજોને ઓળખવું ખૂબ મુશ્કેલ બને છે.
વજન: આ જહાજ લગભગ 6,670 ટન છે, લંબાઈ: 149 મીટર (લગભગ 15 માળની ઇમારત જેટલી).
ઝડપ: લગભગ 52 કિમી / કલાક.
રેન્જ: એકવાર રિફ્યુઅલિંગ કર્યા પછી, તે 10 હજાર કિમીથી વધુની રેન્જ.
આ જહાજો હેલિકોપ્ટર કામગીરી માટે સી કિંગ હેલિકોપ્ટર લઈ જઈ શકે છે, જે સબમરીન અને જહાજોને શોધવા અને હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે.
આ જહાજો બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક ક્રુઝ મિસાઇલથી સજ્જ હશે. જે 290+ કિમીના અંતરેથી સમુદ્ર અને જમીન બંને લક્ષ્યો પર હુમલો કરવામાં સક્ષમ છે.
સોનાર સિસ્ટમથી સજ્જ, ઊંડા પાણીમાં સબમરીન શોધી કાઢવામાં સક્ષમ, મિસાઇલો અને ડ્રોનને તોડી પાડવાની ક્ષમતા.
અરબી સમુદ્રમાં પાકિસ્તાનની નૌકાદળની પ્રવૃત્તિઓ અને ગ્વાદર બંદર પર ચીનની હાજરી પર નજર રાખવાથી, બંગાળની ખાડી અને હિંદ મહાસાગરમાં ચીની યુદ્ધ જહાજો અને સબમરીન પર દરેક ક્ષણે નજર રાખશે.
હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની પકડ મજબૂત થશે.
નૌકાદળના જણાવ્યા અનુસાર, આ યુદ્ધ જહાજ ભારતના મેક ઇન ઇન્ડિયા અને આત્મનિર્ભર ભારતની તાકાત બતાવવાની તક છે, આ જહાજોના સમાવેશથી હિંદ મહાસાગરમાં ભારતની પકડ વધુ મજબૂત થશે. આ બે યુદ્ધ જહાજોના આગમન સાથે, ભારત માત્ર અરબી સમુદ્ર અને બંગાળની ખાડી પર નજર રાખી શકશે નહીં, પરંતુ મલાક્કાની સામુદ્રધુની સુધી ચીની જહાજોની દરેક હિલચાલ પર પણ નજર રાખી શકશે.
આ હિંદ મહાસાગરમાં ચીન અને પાકિસ્તાનને પણ સીધો સંદેશ છે. તાજેતરના વર્ષોમાં ચીન હિંદ મહાસાગરમાં પોતાની હાજરી વધારી રહ્યું છે, ખાસ કરીને શ્રીલંકા, માલદીવ અને આફ્રિકન દરિયાકાંઠાના બંદરો દ્વારા. તે જ સમયે, પાકિસ્તાનના ગ્વાદર બંદર પર ચીનની નૌકાદળની પ્રવૃત્તિઓ ભારત માટે ચિંતાનો વિષય રહી છે.
