મધ્ય પૂર્વમાં વણસતી જતી સ્થિતિ અને વધતા સૈન્ય સંઘર્ષની વચ્ચે ઈરાનમાં વસવાટ કરતા ભારતીય નાગરિકોની સલામતીને લઈને ભારત સરકાર સતત નજર રાખી રહી છે. સમુદ્રી માર્ગો પર થતા હુમલા અને પ્રાદેશિક અસ્થિરતાને કારણે વિદેશ મંત્રાલયે અત્યંત સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવ્યું છે. હાલના અહેવાલો અનુસાર ઈરાનમાં હજારોની સંખ્યામાં ભારતીય છાત્રો, વ્યાપારીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ વસી રહ્યા છે, જેમને જરૂર પડ્યે સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવા માટે ભારતીય દૂતાવાસ સજ્જ છે.
વિદેશ મંત્રાલયના સત્તાવાર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો અત્યારે ઈરાનમાં અંદાજે 9,000થી 10,000 જેટલા ભારતીય નાગરિકો હાજર છે. આ સમુદાયમાં સૌથી મોટો હિસ્સો વિદ્યાર્થીઓનો છે, જેની સંખ્યા 1,500થી 2,000ની આસપાસ છે. ખાસ કરીને જમ્મુ કાશ્મીરથી આવતા યુવાનો મોટી સંખ્યામાં મેડિકલ અને ધાર્મિક અભ્યાસ માટે ઈરાનની યુનિવર્સિટીઓની પસંદગી કરે છે. તેહરાન, મશહદ અને કોમ જેવા મુખ્ય શહેરોમાં રહીને આ છાત્રો પોતાનું શિક્ષણ પૂર્ણ કરી રહ્યા છે. ઓછા શિક્ષણ ખર્ચ અને ઉપલબ્ધ વિકલ્પોને કારણે કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ માટે ઈરાન એક મહત્વનું એજ્યુકેશન હબ બન્યું છે.
અભ્યાસ ઉપરાંત ભારતીયો ત્યાંના બિઝનેસ સેક્ટર અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ સાથે પણ સંકળાયેલા છે. ઈરાનના વિવિધ બંદર અને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારતીય એન્જિનિયરો અને ટેકનિકલ નિષ્ણાતો વ્યૂહાત્મક પરિયોજનાઓ પર કામ કરી રહ્યા છે. આ સિવાય મર્ચન્ટ નેવીના નાવિકો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ પણ મોટી સંખ્યામાં તે વિસ્તારના જહાજો પર ફરજ બજાવે છે.
વધતા તણાવને જોતા ભારત સરકારે નાગરિકોની સુરક્ષાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અગાઉ જ ભારત પરત ફરી ચૂક્યા છે, જ્યારે બાકી રહેલા લોકોને તેહરાન જેવા સુરક્ષિત વિસ્તારોમાં શિફ્ટ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ભારતીય દૂતાવાસે તમામ નાગરિકોને ભીડભાડવાળી જગ્યાઓથી દૂર રહેવા અને કોઈ પણ કટોકટીના સમયે તાત્કાલિક સંપર્ક કરવા સૂચના આપી છે. ખાડીના અન્ય દેશો જેમ કે UAE અને સાઉદી અરેબિયાની સરખામણીએ ઈરાનમાં ભારતીયોની સંખ્યા ઓછી છે, પરંતુ વર્તમાન સંજોગોમાં તેમની સુરક્ષા સરકાર માટે અત્યંત સંવેદનશીલ મુદ્દો છે.
