ભારત હવે વિશ્વના સેમીકન્ડક્ટર માર્કેટમાં મોટી છલાંગ મારવા તૈયાર છે. અત્યાર સુધી ભારતમાં ચિપનું ડિઝાઇન અને એસેમ્બલિંગ જ થતું હતું, પરંતુ હવે ‘ઇન્ડિયા સેમીકન્ડક્ટર મિશન’ હેઠળ ગુજરાતમાં વિદેશી કંપનીઓ સાથે પહેલા મોટા ચિપ મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રોજેક્ટ્સ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યા છે. ધોલેરા અને સાણંદમાં બની રહેલા આ પ્લાન્ટ્સ ભારતને ચીન અને તાઇવાન જેવા દેશો પરની આયાત નિર્ભરતાથી મુક્ત કરશે અને અર્થતંત્રને બૂસ્ટ આપશે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં AI-આધારિત ઓટોમેટિક પ્લાન્ટ્સ હશે, જેમાં મહિને 50,000 વેફર્સ અને દરરોજ 2 કરોડ ચિપ્સનું ઉત્પાદન થશે. આનાથી નોકરીઓની તકો વધશે, પ્રોડક્ટ્સ સસ્તા થશે અને ડિફેન્સ સેક્ટર મજબૂત બનશે. આ લેખમાં અમે તમને આ પ્રોજેક્ટ્સની વિગતો, તેમની ખાસિયતો, બજેટ, શરૂઆત અને ફાયદા વિશે વિસ્તારથી જણાવીશું – જે ભારતના ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં નવી ક્રાંતિના સંકેત આપે છે.
પ્રોજેક્ટ્સનું સ્થળ અને વિસ્તાર
આ પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતના ધોલેરા અને સાણંદમાં આવેલા છે. ધોલેરા ફેબ પ્લાન્ટ અને સાણંદમાં OSAT (આઉટસોર્સ્ડ સેમીકન્ડક્ટર એસેમ્બલી એન્ડ ટેસ્ટ) પ્લાન્ટ 320 એકરથી વધુ વિસ્તારમાં ફેલાયેલા છે. આ વિસ્તારમાં અદ્યતન ફેબ્રિકેશન અને ટેસ્ટિંગ યુનિટ્સ બનાવવામાં આવશે, જે AI-આધારિત ઓટોમેટિક હશે.
ખાસિયતો અને ટેક્નોલોજી
ઉત્પાદન ક્ષમતા: મહિને 50,000 વેફર્સનું ઉત્પાદન, જેમાંથી એક વેફરમાંથી હજારો ચિપ્સ બનશે. દરરોજ 2 કરોડથી વધુ ચિપ્સ તૈયાર થશે.
ટેક્નોલોજી: 28nm, 55nm, 40nm, 110nm અને 90nm સુધીની અદ્યતન ચિપ્સ બનશે.
અન્ય વિશેષતા: પ્લાન્ટ્સમાં AI-બેઝ્ડ ઓટોમેશન હશે, જે ઉત્પાદનને વધુ કાર્યક્ષમ અને ભૂલ-રહિત બનાવશે.
જવાબદાર કંપનીઓ અને ભાગીદારી
આ પ્રોજેક્ટ્સમાં ભારતીય અને વિદેશી કંપનીઓની ભાગીદારી છે:
ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ (ભારત)
પાવરચિપ સેમીકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ કોર્પ (તાઇવાન)
માઇક્રોન ટેક્નોલોજી (અમેરિકા)
આ કંપનીઓની તકનીકી અને અનુભવથી ભારતમાં સેમીકન્ડક્ટર ઉદ્યોગને મજબૂતી મળશે.
પ્રોજેક્ટનું બજેટ અને શરૂઆત
આ પ્રોજેક્ટ્સનું કુલ બજેટ રૂ. 1.2 લાખ કરોડ છે. તેમને ડિસેમ્બર 2026માં શરૂ કરવાનું આયોજન છે. આ સમયમાં પ્લાન્ટ્સમાં ઉત્પાદન શરૂ થશે અને ભારતને સેમીકન્ડક્ટર હબ તરીકે સ્થાપિત કરશે.
ભારતને કેવા ફાયદા થશે?
આ પ્રોજેક્ટ્સથી ભારતને અનેક ફાયદા થશે:
રોજગારી: 20,000થી વધુ ડાયરેક્ટ જોબ્સ (એન્જિનિયર્સ, ટેક્નિશિયન્સ) અને સપ્લાય ચેઇનમાં લાખો ઇન્ડાયરેક્ટ જોબ્સ. બેરોજગારી ઘટશે અને યુવાનોને સેમીકન્ડક્ટર ફિલ્ડમાં ટ્રેઇનિંગ મળશે.
આયાત નિર્ભરતા ઘટશે: ચીન અને તાઇવાન પરની નિર્ભરતા ઓછી થશે. સ્માર્ટફોન, ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ્સ અને કમ્પ્યુટર્સ જેવા પ્રોડક્ટ્સ સસ્તા થશે.
અર્થતંત્રને બૂસ્ટ: GDP વધશે, ખાસ કરીને ઓટોમોટિવ અને ટેક સેક્ટરમાં.
ડિફેન્સ સુરક્ષા: ડિફેન્સમાં વપરાતી ચિપ્સ ભારતમાં બનશે, જેનાથી ગુપ્તતા અને સુરક્ષાનો ખતરો ઓછો થશે.
મોટી કંપનીઓનું આકર્ષણ: એપલ અને ટેસ્લા જેવી કંપનીઓ ભારતમાં ઉત્પાદન વધારશે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, વિશ્વમાં 90% અદ્યતન ચિપ્સ અને 60% સેમીકન્ડક્ટર્સ તાઇવાનની તાઇવાન સેમીકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપની (TSMC) બનાવે છે. આ પ્રોજેક્ટ્સથી ભારત આ ક્ષેત્રમાં સ્વનિર્ભર બનશે અને વૈશ્વિક માર્કેટમાં તેનું વર્ચસ્વ વધશે. આ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતને ટેક્નોલોજી સુપરપાવર બનાવવાની દિશામાં વધુ એક મહત્વનું પગલું છે. આ વિકાસથી દેશને મજબૂતી મળશે
