ઉર્જા સંક્રમણ સૂચકાંકમાં ભારત 71મા સ્થાને છે, : શું છે ચીન, પાકિસ્તાનની સ્થિતિ?

વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF)ના ગ્લોબલ એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન ઇન્ડેક્સમાં ભારત 71મા ક્રમે છે. જોકે, ઉર્જા કાર્યક્ષમતા અને રોકાણ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર સુધારો થયો છે. 118 દેશોની યાદીમાં સ્વીડન ટોચ પર છે. ટોચના પાંચ દેશોમાં ફિનલેન્ડ, ડેનમાર્ક, નોર્વે અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પછી આવે છે.

ચીન 12મા ક્રમે છે, અમેરિકા 17મા ક્રમે છે અને પાકિસ્તાન 101મા ક્રમે છે. કોંગો સૌથી નીચા સ્થાને છે. ગયા વર્ષે ભારત યાદીમાં 63મા ક્રમે હતું, તેમ છતાં વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) એ કહ્યું છે કે મોટા અર્થતંત્રોમાં, ભારત અને ચીન એકંદરે સૌથી વધુ સુધારો કર્યો છે, ખાસ કરીને ઉર્જાની પહોંચ વધારવા અને ગ્રીન એનર્જી તરફ ઝડપી પરિવર્તનના સંદર્ભમાં.

ઉર્જા પુરવઠામાં તેમનો હિસ્સો લગભગ અડધો છે
WF એ જણાવ્યું હતું કે ટોચની પાંચ સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ ચીન, અમેરિકા, યુરોપિયન યુનિયન, જાપાન અને ભારત આખરે તેમના વિશાળ કદને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા સંક્રમણની ગતિ અને દિશા નક્કી કરશે. આ દેશોનો વૈશ્વિક GDP, વસ્તી અને કુલ ઉર્જા પુરવઠામાં લગભગ અડધો હિસ્સો છે. ઉપરાંત, આ દેશો વૈશ્વિક ઉત્સર્જનમાં લગભગ બે-તૃતીયાંશ હિસ્સો ધરાવે છે.

આનાથી તેમને તેમના વપરાશ પેટર્ન, રોકાણ પ્રવાહ અને નીતિ પસંદગીઓ દ્વારા મોટો પ્રભાવ મળે છે. છેલ્લા દાયકામાં, ભારતે ઉર્જા અને સ્વચ્છ ઇંધણની વધુ પહોંચ દ્વારા ઇક્વિટી વધારવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે, તેમજ ઉર્જા નિયમન અને નવીનીકરણીય અને અન્ય સ્વચ્છ-ઊર્જા તકનીકોમાં રોકાણમાં સુધારો કર્યો છે.

કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં ભારત આગળ છે
WEF એ જણાવ્યું હતું કે ગ્રીડ વિશ્વસનીયતામાં સતત સુધારો, ગ્રામીણ વિસ્તારો માટે ઉર્જા ઍક્સેસ અને આયાતી ઉર્જા પર નિર્ભરતા ઘટાડવાથી ઉર્જા સુરક્ષા અને ઇક્વિટીમાં વધુ પ્રગતિ થઈ શકે છે. માળખાગત સુવિધાઓ, નવીનીકરણીય ઉર્જા, કાર્યબળ વિકાસ અને નાણાકીય પરિસ્થિતિઓમાં વધુ રોકાણ દેશના ઉર્જા સંક્રમણને વેગ આપવા માટે મદદ કરી શકે છે.

WEF એ જણાવ્યું હતું કે ભારતે ઉર્જા તીવ્રતા અને કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટાડવામાં, વધુ અનુકૂળ ઉર્જા નિયમન બનાવવા અને સ્વચ્છ ઉર્જા રોકાણ વધારવામાં પણ પ્રગતિ કરી છે. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમે જણાવ્યું હતું કે 118 દેશોમાંથી 77 દેશોએ 2025 માં તેમની સ્થિતિમાં સુધારો કર્યો છે. પરંતુ ઉર્જા સુરક્ષા, ટકાઉપણું અને ઇક્વિટી - ત્રણેય ઉર્જા પરિમાણોમાં પ્રગતિ કરતા દેશોનો હિસ્સો ફક્ત 28 ટકા હતો.

વર્ષોની ધીમી પ્રગતિ પછી બદલાતી પરિસ્થિતિ
આ દર્શાવે છે કે મોટાભાગના દેશો હજુ પણ અસમાન રીતે પ્રગતિ કરી રહ્યા છે. ઉર્જા સુરક્ષાના સંદર્ભમાં અમેરિકા મોખરે રહ્યું, જ્યારે ઉર્જા કાર્યક્ષમતા અને રોકાણ ક્ષમતાના સંદર્ભમાં ભારત મોખરે રહ્યું. WEF એ જણાવ્યું હતું કે વર્ષોની ધીમી પ્રગતિ પછી, સુરક્ષિત, સમાન અને ટકાઉ ઉર્જા તરફ વૈશ્વિક પ્રગતિ ઝડપી બની રહી છે. જો કે, વધતા વૈશ્વિક તણાવ, રોકાણ અંતર અને સ્વચ્છ ઉર્જા નવીનતા અને જ્યાં તેની સૌથી વધુ જરૂર છે ત્યાં ઉપયોગ વચ્ચે વધતું અંતર ગતિને નબળી પાડી શકે છે.