દેશમાં આજથી એટલે કે 7 March 2026થી રાંધણ ગેસના વપરાશકારો પર મોંઘવારીનો મોટો ફટકો પડ્યો છે. ઘરેલુ વપરાશ માટેના 14.2 kgના LPG સિલિન્ડરની કિંમતમાં 60 રૂપિયાનો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ વ્યાપારી હેતુ માટે વપરાતા 19 kgના સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ 115 રૂપિયાનો ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. આ ભાવવધારાને કારણે સામાન્ય પરિવારોના બજેટ ખોરવાવાની સાથે હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટના સંચાલકોની મુશ્કેલીમાં પણ વધારો થવાની શક્યતા છે. કિંમતોમાં થયેલા આ વધારાની વચ્ચે હવે ભારતમાં રાંધણ ગેસની સંભવિત અછતને લઈને પણ અનેક સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
શા માટે સર્જાઈ શકે છે અછતની સ્થિતિ?
વૈશ્વિક સ્તરે તેલ અને ગેસના પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતા Strait of Hormuzમાં વધતા તણાવને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાય તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી છે. ભારત પોતાની LPGની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો મિડલ ઈસ્ટના દેશો પાસેથી ઈમ્પોર્ટ કરે છે. જો આ દરિયાઈ માર્ગમાં કોઈ અવરોધ ઉભો થાય તો ભારતની આંતરિક સપ્લાય પર તેની ગંભીર અસર પડી શકે છે. જોકે, સરકારી સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર હાલમાં દેશ પાસે ઘરેલુ માગને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.
પ્રોડક્શન વધારવા માટે રિફાઈનરીઓને કડક સૂચના
ગેસના પુરવઠામાં કોઈપણ પ્રકારની અડચણ ના આવે તે માટે કેન્દ્ર સરકારે દેશની તમામ ઓઈલ રિફાઈનરીઓને અત્યારથી જ સાબદી કરી દીધી છે. સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ મુજબ રિફાઈનરીઓએ હવે રાંધણ ગેસના ઉત્પાદન માટે Propane અને Butaneના વપરાશને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે. આ ઉપરાંત કટોકટીના પગલા રૂપે આ ગેસનો ઉપયોગ Petrochemical મેન્યુફેક્ચરિંગ કે અન્ય કોઈ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ હેતુ માટે કરવા પર હાલ પૂરતો પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે.
અમેરિકા સાથે મહત્વનો ઈમ્પોર્ટ એગ્રીમેન્ટ
ભારતે મિડલ ઈસ્ટના દેશો પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે હવે અમેરિકા સાથે વ્યૂહાત્મક કરાર કર્યા છે. આ નવા ઈમ્પોર્ટ એગ્રીમેન્ટ મુજબ ભારત વર્ષ 2026 દરમિયાન અમેરિકા પાસેથી આશરે 2.2 Million Ton જેટલો LPG મંગાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત હાલમાં વિશ્વનો બીજા નંબરનો સૌથી મોટો ઈમ્પોર્ટર દેશ છે. ગત વર્ષે ભારતમાં અંદાજે 33.15 Million Metric Ton ગેસનો વપરાશ થયો હતો, જેમાંથી બે તૃતીયાંશ ભાગ વિદેશથી આયાત કરવામાં આવ્યો હતો.
તંત્ર દ્વારા નાગરિકોને ખાતરી આપવામાં આવી છે કે હાલમાં ગેસની કોઈ તાત્કાલિક અછત નથી. પ્રોડક્શનમાં વધારો અને નવા આયાત સ્ત્રોતોને કારણે દેશમાં LPGનો પુરવઠો સતત જળવાઈ રહેશે.
