ભારતને સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ ટેક્નોલોજીમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાના પ્રયાસોને વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી છે. ભારતીય ડીપટેક સ્ટાર્ટઅપ પાણિનિયન ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડે પોતાના નવા 'યંતુર 4.5 kN ટર્બોફેન એન્જિન' (Yantur 4.5 kN Turbofan Engine) કાર્યક્રમનું અનાવરણ કર્યું છે. ખાનગી ક્ષેત્ર દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા આ સ્વદેશી એન્જિનને ભવિષ્યના લાંબા અંતરના ડ્રોન, કોમ્બેટ અનમેન્ડ એરિયલ વ્હીકલ (CCAV) અને ક્રૂઝ મિસાઇલ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.
કંપનીના જણાવ્યા મુજબ, આ એન્જિન સંપૂર્ણપણે સ્કેલેબલ છે અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તેની ક્ષમતા 12.5 kN સુધી વધારી શકાય છે. આ વિકાસથી ભારતને નાના અને ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા ધરાવતા એરોસ્પેસ એન્જિન માટે વિદેશી કંપનીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
રક્ષા મંત્રાલયના 'મેક-I' કાર્યક્રમને મળશે ગતિ
'યંતુર' એન્જિનને ખાસ કરીને 'સ્વાયત્ત L1' (Svayatt L1) પ્લેટફોર્મ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ રક્ષા મંત્રાલયના મેક-I (Make-I) કાર્યક્રમ હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલી લૉંગ-રેન્જ લેન્ડ એટેક ક્રૂઝ મિસાઇલ (LRLACM)ની વ્યૂહાત્મક અને કામગીરી સંબંધિત જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે.
કંપનીએ જણાવ્યું છે કે આ પ્રોજેક્ટનો વૈચારિક અભ્યાસ અને વિગતવાર ડિઝાઇન તબક્કો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ગયો છે. હવે એન્જિન સબસિસ્ટમ ટેસ્ટિંગ, વેરિફિકેશન અને સંપૂર્ણ એન્જિન સર્ટિફિકેશનના આગામી તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યું છે.
આ પણ વાંચો : અમદાવાદ-મુંબઈ વચ્ચે આ તારીખથી દોડશે ભારતની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન : જાણો ક્યારે શરૂ થશે સેવા અને ક્યાં મળશે સ્ટોપેજ
5 પેટન્ટ અને અદ્યતન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ
'યંતુર' અને 'સ્વાયત્ત L1' કાર્યક્રમ હેઠળ કંપનીએ પાંચ પેટન્ટ માટે દાવા નોંધાવ્યા છે. તેમાં એન્જિન ફેમિલી આર્કિટેક્ચર, નવી પેઢીની કમ્પ્રેસર ટેક્નોલોજી, આધુનિક કમ્બસ્ટર અને ડિફ્યુઝર-નોઝલ ડિઝાઇન, ડિજિટલ ટ્વિન હેલ્થ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને અદ્યતન મેન્યુફેક્ચરિંગ ટેક્નોલોજી જેવી નવીનતાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ ટેક્નોલોજીઓ ભવિષ્યમાં વધુ કાર્યક્ષમ, વિશ્વસનીય અને લાંબા સમય સુધી કાર્યરત રહી શકે તેવા એન્જિનના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
રક્ષા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ વધાવી પહેલ
CEMILACના પૂર્વ ગ્રુપ ડિરેક્ટર જી. ગૌડાએ આ પહેલને ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્ર માટે ઐતિહાસિક ગણાવી છે. તેઓ અગાઉ તેજસ લાઇટ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (LCA) માટેના GE404 અને GE414 એન્જિન કાર્યક્રમોની સમીક્ષા સાથે પણ સંકળાયેલા રહ્યા હતા.
તેમણે જણાવ્યું કે આ પહેલ ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધન સંસ્થાઓ, ખાસ કરીને DRDO દ્વારા વર્ષોથી ઉભી કરવામાં આવેલી ટેક્નિકલ ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને ખાનગી ક્ષેત્રને સંરક્ષણ ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં નવી દિશા આપે છે.
ખાનગી ક્ષેત્રની મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ
પાણિનિયન ઇન્ડિયાના સ્થાપક રઘુ આદલાએ આ સફળતાનો શ્રેય કંપનીની યુવા એન્જિનિયરિંગ ટીમ અને ટેક્નિકલ નિષ્ણાતોને આપ્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, 'યંતુર' ભવિષ્યની વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ માટે સ્વદેશી એન્જિન વિકસાવવાનો ખાનગી ક્ષેત્રનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે.
તેમણે સરકાર, ઉદ્યોગજગત અને રોકાણકારોને આ કાર્યક્રમના આગામી પરીક્ષણો અને સંપૂર્ણ સિસ્ટમના પ્રમાણન માટે સહયોગ આપવા અપીલ પણ કરી છે, જેથી ટેક્નોલોજીને ઝડપથી કાર્યક્ષમ બનાવી શકાય.
આ પણ વાંચો : 16 વર્ષ પછી ભારત પરત ફરશે લલિત મોદી : EDના ફેમા કેસમાં રાહત મળ્યા બાદ વતન પરત ફરવાનો નિર્ણય, પોતે જણાવી તારીખ
આત્મનિર્ભર ભારત તરફ વધુ એક પગલું
છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં ભારતે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. મિસાઇલ, ડ્રોન, યુદ્ધવિમાન અને અન્ય સૈન્ય સાધનોમાં સ્થાનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવા માટે સરકાર સતત પ્રયાસ કરી રહી છે. આવા સમયે ખાનગી ક્ષેત્રમાંથી સ્વદેશી ટર્બોફેન એન્જિનનો વિકાસ ભારતના સંરક્ષણ ઉદ્યોગ માટે મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન માનવામાં આવી રહ્યો છે.
જો આ કાર્યક્રમ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થશે, તો ભારત ભવિષ્યમાં અદ્યતન ડ્રોન અને ક્રૂઝ મિસાઇલ માટે જરૂરી પ્રોપલ્શન ટેક્નોલોજીમાં વધુ આત્મનિર્ભર બનશે અને વિદેશી સપ્લાયર્સ પરની નિર્ભરતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે.
