Skyroot Aerospace: ભારતે અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે વધુ એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ પોતાના નામે નોંધાવી છે. હૈદરાબાદ સ્થિત સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ દેશનો પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટ ‘વિક્રમ-1’ આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીહરિકોટા સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી સફળતાપૂર્વક લોન્ચ થયો છે. રોકેટે સફળતાપૂર્વક પોતાના પેલોડને લગભગ 450 કિલોમીટર ઊંચી કક્ષામાં સ્થાપિત કર્યું છે. આ સફળતા સાથે ભારત વિશ્વના એવા પસંદગીના દેશોમાં સામેલ થયું છે, જ્યાં ખાનગી કંપનીઓ ઓર્બિટલ રોકેટ લોન્ચ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
‘મિશન આગમન’થી ભારતે લખ્યો નવો ઇતિહાસ
વિક્રમ-1ની પ્રથમ ઉડાનને ‘મિશન આગમન’ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. આ માત્ર એક રોકેટ લોન્ચ નહોતું, પરંતુ ભારતના ખાનગી સ્પેસ ઈકોસિસ્ટમ માટે એક નવા યુગની શરૂઆત માનવામાં આવી રહી છે. અત્યાર સુધી ભારતમાં ઓર્બિટલ રોકેટ લોન્ચનું નેતૃત્વ મુખ્યત્વે ISRO પાસે હતું, પરંતુ હવે ખાનગી કંપનીઓ પણ આ ક્ષેત્રમાં સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ કરી રહી છે.
PM મોદીએ આપ્યા અભિનંદન
વિક્રમ-1ની સફળતા બાદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસની ટીમને ફોન કરીને અભિનંદન પાઠવ્યા. તેમણે આ સિદ્ધિને "ભારતના અંતરિક્ષ ક્ષેત્ર માટે ઐતિહાસિક નવી શરૂઆત" ગણાવી હતી.
PM મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પર પણ લખ્યું કે આ મિશન દેશના યુવાનોની પ્રતિભા, નવીનતા અને આત્મનિર્ભર ભારતના વિઝનનું પ્રતિક છે. તેમણે સ્કાયરૂટની ટીમને શુભેચ્છા પાઠવી અને દેશના યુવાનોને આ સફળતાથી પ્રેરણા લેવા અપીલ કરી.
‘વિક્રમ-1’ની ખાસિયતો
ભારતના પ્રથમ ખાનગી ઓર્બિટલ રોકેટમાં અનેક આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
રોકેટ લગભગ 450 કિલોમીટર ઊંચી કક્ષામાં પેલોડ સ્થાપિત કરવામાં સક્ષમ છે.
તે 350 કિલોગ્રામ સુધીનો પેલોડ અવકાશમાં લઈ જઈ શકે છે.
વિક્રમ-1 સંપૂર્ણપણે કાર્બન-કોમ્પોઝિટ સ્ટ્રક્ચરથી બનાવાયેલો છે, જે તેને વધુ હલકો અને મજબૂત બનાવે છે.
તેમાં કંપની દ્વારા વિકસિત 3D પ્રિન્ટેડ એન્જિન સહિતના સ્વદેશી એન્જિનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.
રોકેટમાં 18 કેરેટ સોનાથી બનેલું એક નાનું માઇક્રો આર્ટ પીસ પણ અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યું છે.
આ રોકેટ ઝડપી અને ઓછી તૈયારીમાં લોન્ચ થઈ શકે તેવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે.
‘વિક્રમ-1’ નામ કેમ રાખવામાં આવ્યું?
આ રોકેટનું નામ ભારતના પ્રખ્યાત વૈજ્ઞાનિક અને ભારતીય અંતરિક્ષ કાર્યક્રમના જનક ડૉ. વિક્રમ સારાભાઈના સન્માનમાં રાખવામાં આવ્યું છે.
સ્કાયરૂટ એરોસ્પેસ પોતાના તમામ લોન્ચ વ્હીકલને ‘વિક્રમ’ શ્રેણીના નામ આપે છે. કારણ કે ડૉ. સારાભાઈએ જ ભારતમાં આધુનિક સ્પેસ પ્રોગ્રામની મજબૂત પાયાની રચના કરી હતી.
PM મોદીનું હસ્તલિખિત પોસ્ટકાર્ડ પણ પહોંચ્યું અંતરિક્ષમાં
આ મિશનની વધુ એક ખાસ વાત એ રહી કે રોકેટ સાથે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું ‘વંદે માતરમ’ લખેલું હસ્તલિખિત પોસ્ટકાર્ડ પણ અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રતીકાત્મક પહેલે મિશનને વધુ ઐતિહાસિક બનાવી દીધું.
આ પણ વાંચો: મહારાષ્ટ્રમાં કોરોનાએ માથું ઊંચક્યું : જુલાઈમાં 21 નવા કેસ, 3 વર્ષ બાદ ફરી વધ્યો સંક્રમણનો ખતરો
ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ સફળતા?
વિક્રમ-1ની સફળતા માત્ર એક રોકેટ લોન્ચ સુધી મર્યાદિત નથી. તે ભારતના ઝડપથી વિકસતા ખાનગી સ્પેસ ઉદ્યોગ માટે મોટું પ્રોત્સાહન છે.
આ સિદ્ધિથી ભારતીય સ્ટાર્ટઅપ્સને વૈશ્વિક સેટેલાઇટ લોન્ચ માર્કેટમાં નવી તકો મળશે. ઉપરાંત, ઓછા ખર્ચે અને ઝડપી લોન્ચિંગ સેવાઓ દ્વારા ભારત વિશ્વના સ્પેસ બિઝનેસમાં વધુ મજબૂત સ્થાન બનાવી શકશે.
