નવી દિલ્હી: ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV)નો વ્યાપ ઝડપથી વધી રહ્યો છે અને સરકાર પણ આ ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સતત નવા પગલાં લઈ રહી છે. કેન્દ્ર સરકારની પ્રોત્સાહક નીતિઓ, બેટરી ઉત્પાદન પર ભાર, ચાર્જિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ અને ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓના વધતા રોકાણને કારણે દેશનો EV સેક્ટર નવા તબક્કામાં પ્રવેશી રહ્યો છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આગામી કેટલાક વર્ષોમાં ભારત વૈશ્વિક EV બજારમાં મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવી શકે છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઈલેક્ટ્રિક ટૂ-વ્હીલર, થ્રી-વ્હીલર, કાર અને કોમર્શિયલ વાહનોની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ખાસ કરીને પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા ભાવ, ઓછી ઓપરેટિંગ કોસ્ટ અને પર્યાવરણ પ્રત્યે વધતી જાગૃતિને કારણે ગ્રાહકો EV તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. તેના પરિણામે દેશની મોટી તેમજ નવી ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓ ઉત્પાદન ક્ષમતા વધારવા માટે સતત રોકાણ કરી રહી છે.
બેટરી ઉત્પાદન અને ચાર્જિંગ નેટવર્ક પર વિશેષ ભાર
ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના વ્યાપને વધુ ગતિ આપવા માટે સરકાર સ્થાનિક સ્તરે બેટરી ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. સાથે જ દેશભરમાં જાહેર ચાર્જિંગ સ્ટેશનોનું નેટવર્ક ઝડપથી વિસ્તારી રહ્યું છે. શહેરો ઉપરાંત હાઈવે પર પણ ચાર્જિંગ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે જેથી લાંબા અંતરની મુસાફરી વધુ સરળ બની શકે.
ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે મજબૂત ચાર્જિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને બેટરી ટેક્નોલોજીમાં સુધારો EV અપનાવવાની ગતિ વધારવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે. બેટરીની કિંમતમાં ઘટાડો અને વધુ રેન્જ આપતા નવા મોડલ બજારમાં આવતાં ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ પણ વધવાની શક્યતા છે.
ઓટો ઉદ્યોગમાં વધતું રોકાણ
દેશ-વિદેશની અનેક ઓટોમોબાઇલ કંપનીઓ ભારતમાં નવા EV મોડલ લોન્ચ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સાથે જ બેટરી મેન્યુફેક્ચરિંગ, સેલ ઉત્પાદન, સોફ્ટવેર, પાવર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સપ્લાય ચેઇનમાં પણ મોટા પાયે રોકાણ થઈ રહ્યું છે. આ રોકાણ માત્ર વાહનોના ઉત્પાદન સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ રોજગારી અને સ્થાનિક મેન્યુફેક્ચરિંગને પણ વેગ આપી રહ્યું છે.
સરકારનું લક્ષ્ય ભારતને EV ઉત્પાદનનું વૈશ્વિક હબ બનાવવાનું છે. તેના માટે વિવિધ પ્રોત્સાહક યોજનાઓ, ઉત્પાદન આધારિત પ્રોત્સાહન (PLI) અને સ્વદેશી ટેક્નોલોજીના વિકાસ પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
પડકારો હજુ પણ યથાવત
જોકે EV સેક્ટરમાં ઝડપથી વિકાસ થઈ રહ્યો છે, છતાં કેટલાક પડકારો હજુ પણ સામે છે. ચાર્જિંગ સ્ટેશનોની ઉપલબ્ધતા, બેટરીની ઊંચી કિંમત, કાચા માલનો પુરવઠો અને રિસાયક્લિંગ જેવી બાબતો પર સતત કામ કરવાની જરૂર છે. ઉપરાંત, ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ વધારવી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધી EV ઈકોસિસ્ટમ પહોંચાડવી પણ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર, ખાનગી ઉદ્યોગ અને ટેક્નોલોજી કંપનીઓ વચ્ચેનો સહયોગ આગામી વર્ષોમાં ભારતના ઈલેક્ટ્રિક વાહન ક્ષેત્રને નવી ઊંચાઈએ પહોંચાડી શકે છે.
