ચાબહાર બંદર મામલે ભારતની ડિપ્લોમેટિક જીત : ઊર્જા સુરક્ષા અમારું પ્રથમ ધ્યેય: વિદેશ મંત્રાલય

ચાબહાર બંદર પ્રોજેક્ટ અંગે ભારતને મોટી રાજદ્વારી સફળતા મળી છે. અમેરિકા સરકારે આ પ્રોજેક્ટ પર લાગુ પ્રતિબંધોમાંથી ભારતને છ મહિનાની મુક્તિ આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ બાબતની પુષ્ટિ વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે ગુરુવારે પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન કરી હતી.

જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર સંબંધિત કેટલાક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા ચાલુ છે અને બંને દેશો એકબીજાના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ઉકેલ શોધી રહ્યા છે.

અમેરિકી પ્રતિબંધોનો પ્રભાવ અને ભારતની સ્થિતિ

વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત હાલ રશિયન તેલ કંપનીઓ પર લાગેલા તાજેતરના અમેરિકી પ્રતિબંધોની અસરનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે. જયસ્વાલે કહ્યું હતું કે ભારત પોતાના નિર્ણયો લેતી વખતે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં થઈ રહેલા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખે છે.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે દેશ માટે ઊર્જા પુરવઠાની સ્થિરતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે 1.4 અબજ ભારતીય નાગરિકોની જરૂરિયાતોને પૂરી પાડવા માટે વિશ્વસનીય અને સસ્તા ઊર્જા સ્ત્રોતો જરૂરી છે.

ચાબહાર બંદર પરના અમેરિકી પ્રતિબંધોની પૃષ્ઠભૂમિ

અમેરિકાએ અગાઉ એક આદેશ જારી કરીને ચાબહાર બંદરના સંચાલન, નાણાકીય સહાય અથવા અન્ય સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા સંગઠનો પર 29 સપ્ટેમ્બરથી દંડાત્મક પગલાં લેવાની જાહેરાત કરી હતી.
જોકે, બાદમાં ટ્રમ્પ પ્રશાસને આ મુક્તિ 27 ઓક્ટોબર સુધી લંબાવી હતી. આ પ્રતિબંધો છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી લાગુ હતાં, પરંતુ હવે ભારતને તેમાં છ મહિનાનો વધારાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.

ભારત-ઈરાન વચ્ચેનો ચાબહાર કરાર

ભારતે 2024માં ઈરાન પાસેથી ચાબહાર બંદરને 10 વર્ષ માટે લીઝ પર લીધું હતું.
આ સમજૂતી હેઠળ ભારતે બંદરમાં $120 મિલિયનનું રોકાણ કરવાનો અને $250 મિલિયનની સોફ્ટ લોન આપવાનો કરાર કર્યો હતો.
આ બંદર ભારતને અફઘાનિસ્તાન, મધ્ય એશિયા, રશિયા અને યુરોપ સાથે સામરિક અને વેપારી જોડાણ મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ બનશે.

વિદેશ મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ચાબહાર બંદર માત્ર ભારત માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર પ્રદેશના વ્યાપાર અને પરિવહન માળખાને નવી દિશા આપે છે.