જો તમારી પાસે વિદેશમાં બેંક એકાઉન્ટ, રોકાણ, મિલકત અથવા કોઈપણ પ્રકારની આવક છે, તો આ સમાચાર તમારા માટે અત્યંત મહત્વના છે. કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કર બોર્ડ (CBDT)એ ટેક્સપેયર્સને વધુ સરળતા મળે તે માટે ઇન્કમ ટેક્સ ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલ પર નવી સુવિધા શરૂ કરી છે. હવે ટેક્સપેયર્સ તેમના Annual Information Statement (AIS)માં વિદેશી સંપત્તિ અને વિદેશમાંથી મળતી આવક સંબંધિત માહિતી પણ જોઈ શકશે, જેના કારણે ITR ભરવાની પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને પારદર્શક બનશે.
AISમાં હવે વિદેશી સંપત્તિ અને આવકની માહિતી પણ મળશે
કેન્દ્રીય પ્રત્યક્ષ કર બોર્ડ (CBDT)એ ટેક્સપેયર્સ માટે મહત્વપૂર્ણ સુવિધા શરૂ કરી છે. અત્યાર સુધી વિદેશમાં રહેલી સંપત્તિ અથવા ત્યાંથી મળતી આવક વિશેની માહિતી મેળવવા માટે અલગ-અલગ સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવો પડતો હતો, પરંતુ હવે આ વિગતો સીધી ઇન્કમ ટેક્સ ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલના Annual Information Statement (AIS)માં ઉપલબ્ધ રહેશે. આ સુવિધાનો મુખ્ય હેતુ ટેક્સપેયર્સને તેમની Income Tax Return (ITR) વધુ સચોટ રીતે ભરવામાં મદદરૂપ થવાનો છે. CBDTએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ પહેલનો ઉદ્દેશ ટેક્સપેયર્સ પર નજર રાખવાનો નહીં પરંતુ ટેક્સ સંબંધિત નિયમોને વધુ સરળ અને પારદર્શક બનાવવાનો છે.
100થી વધુ દેશો સાથે માહિતીની આપલે
ભારત હાલમાં વિશ્વના 100થી વધુ દેશો સાથે Automatic Exchange of Information (AEOI) વ્યવસ્થાનો ભાગ છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા હેઠળ ભાગીદાર દેશો ભારતીય ટેક્સ રેસિડેન્ટ્સની વિદેશમાં આવેલી નાણાકીય સંપત્તિ અને આવક સંબંધિત માહિતી ભારત સરકાર સાથે શેર કરે છે. તેમાં વિદેશી બેંક ખાતાં, રોકાણ, વ્યાજની આવક, ડિવિડેન્ડ, નાણાકીય વ્યવહારો અને અન્ય સંબંધિત વિગતોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. હાલ AISમાં વર્ષ 2022, 2023 અને 2024 સાથે સંબંધિત વિદેશી નાણાકીય માહિતી ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી રહી છે.
AISમાં કેવી રીતે ચેક કરશો તમારી વિદેશી સંપત્તિની માહિતી?
જો તમે તમારી વિદેશી સંપત્તિ અથવા આવકની વિગતો જોવા માંગતા હોવ તો સૌથી પહેલા ઇન્કમ ટેક્સ ઈ-ફાઇલિંગ પોર્ટલમાં લોગિન કરો. ત્યારબાદ AIS વિભાગમાં જાઓ અને Compliance Portal ખોલો. ત્યારબાદ Reports વિકલ્પ પર ક્લિક કરીને 'Foreign Assets Information' પસંદ કરો. હવે સંબંધિત આકારણી વર્ષ (Assessment Year) પસંદ કરીને PDF રિપોર્ટ ડાઉનલોડ કરી શકો છો. આ રિપોર્ટમાં ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તમે તમારી વિદેશી સંપત્તિ અને આવક સંબંધિત વિગતો સરળતાથી ચકાસી શકશો.
ITR ભરતી વખતે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો
CBDTએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે AISમાં દર્શાવવામાં આવેલી માહિતી વિદેશી દેશો પાસેથી પ્રાપ્ત થયેલા ડેટાના આધારે તૈયાર કરવામાં આવે છે. તેથી તેને તમારી તમામ વિદેશી સંપત્તિ અથવા આવકનો સંપૂર્ણ અને અંતિમ રેકોર્ડ માનવો યોગ્ય નથી. જો તમારી પાસે વિદેશમાં કોઈ સંપત્તિ છે અથવા ત્યાંથી કોઈપણ પ્રકારની આવક પ્રાપ્ત થાય છે, તો Income Tax Return ભરતી વખતે Schedule FA અને Schedule FSIમાં તેની સંપૂર્ણ અને સાચી વિગતો આપવી ફરજિયાત રહેશે. આ માહિતી AISમાં દેખાતી હોય કે ન દેખાતી હોય, તેની યોગ્ય જાહેરાત કરવાની જવાબદારી ટેક્સપેયરની રહેશે.
આ નવી સુવિધાથી ટેક્સપેયર્સને શું ફાયદો થશે?
નવી સુવિધાના કારણે ટેક્સપેયર્સને પોતાની વિદેશી નાણાકીય માહિતી એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ થશે, જેના કારણે ITR ભરતી વખતે ભૂલ થવાની શક્યતા ઘટશે. ઉપરાંત, ટેક્સ નિયમોનું પાલન વધુ સરળ બનશે અને વિદેશી સંપત્તિ અથવા આવક જાહેર કરવામાં પારદર્શિતા વધશે. નિષ્ણાતોના મતે, સમયસર AIS ચકાસીને ITR ફાઇલ કરવાથી ભવિષ્યમાં નોટિસ અથવા ગેરસમજ જેવી સ્થિતિથી પણ બચી શકાય છે.
