વિશ્વભરમાં ભગવાન કૃષ્ણના કરોડો ભક્તો છે, પરંતુ કેટલાક દેશો એવા છે જ્યાં તેમને માત્ર એક દેવતા તરીકે જ નહીં, પણ એક મહાન દાર્શનિક અને વિચારક તરીકે માનવામાં આવે છે. આ દેશોમાં શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશો અને ગીતાના જ્ઞાનને જીવન જીવવાની કળા તરીકે જોવામાં આવે છે.
1. ઇન્ડોનેશિયા (Indonesia) ઇન્ડોનેશિયામાં હિન્દુ સંસ્કૃતિનો ઊંડો પ્રભાવ છે. અહીં શ્રીકૃષ્ણને એક કુશળ રાજનીતિજ્ઞ અને માર્ગદર્શક તરીકે પૂજવામાં આવે છે. મહાભારતના પાત્રો અહીંના સાંસ્કૃતિક નાટકો અને કળામાં કેન્દ્ર સ્થાને હોય છે.
2. રશિયા (Russia) રશિયામાં ભગવદ ગીતાના અનુવાદનો વ્યાપક અભ્યાસ કરવામાં આવે છે. ત્યાંના લોકો કૃષ્ણને એક એવા ફિલોસોફર માને છે જેમના વિચારો મુશ્કેલ સમયમાં માનસિક શાંતિ અને જીવનનું સાચું માર્ગદર્શન આપે છે.
3. જર્મની (Germany) જર્મનીમાં વર્ષોથી ભારતીય દર્શનશાસ્ત્ર પર સંશોધનો થતા આવ્યા છે. ત્યાંના બૌદ્ધિક વર્ગમાં શ્રીકૃષ્ણને એક મનોવૈજ્ઞાનિક અને તર્કબદ્ધ વિચારક તરીકે જોવામાં આવે છે, જેમના ગીતાના સિદ્ધાંતો આજે પણ પ્રસ્તુત છે.
4. જાપાન (Japan) જાપાનમાં પણ કૃષ્ણના વિચારોને શિસ્ત અને કર્મ સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે. અહીંના લોકો કૃષ્ણને એવા ગુરુ માને છે જેમણે નિઃસ્વાર્થ ભાવે કર્મ કરવાનો સંદેશ આપ્યો હતો.
5. હંગેરી (Hungary) હંગેરીમાં કૃષ્ણ ઘાટી (Krishna Valley) નામનું એક આખું ગામ છે, જ્યાં લોકો શ્રીકૃષ્ણના સિદ્ધાંતો મુજબ સાદગીભર્યું જીવન જીવે છે. અહીં તેમને એક એવા દાર્શનિક માનવામાં આવે છે જેમણે પ્રકૃતિ અને આધ્યાત્મિકતા વચ્ચે સંતુલન રાખતા શીખવ્યું છે.
આમ, ભારતની સરહદો વટાવીને શ્રીકૃષ્ણના વિચારો આજે વિશ્વના અનેક દેશોમાં આધુનિક જીવનની સમસ્યાઓના ઉકેલ તરીકે અપનાવવામાં આવી રહ્યા છે.
