Weather Update Today: માર્ચ મહિનાની શરૂઆત સાથે જ દેશના અનેક રાજ્યોમાં ઉનાળાએ આકરો મિજાજ બતાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ અને હરિયાણા જેવા રાજ્યોમાં તાપમાનમાં અચાનક મોટો ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. રાજસ્થાનના બાડમેરમાં પારો 40.6°C સુધી પહોંચી ગયો છે, જે આ સિઝનનું સૌથી ઊંચું તાપમાન માનવામાં આવે છે. એક તરફ પશ્ચિમ ભારતમાં હીટવેવની આશંકા સેવાઈ રહી છે, તો બીજી તરફ બિહાર અને પહાડી રાજ્યોમાં હવામાન વિભાગે વરસાદ અને હિમવર્ષાની આગાહી કરી છે.
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના મતે ફેબ્રુઆરી માસમાં પશ્ચિમી વિક્ષોભ (Western Disturbance) ઓછો રહેવાને કારણે આ વર્ષે ગરમી વહેલી શરૂ થઈ છે. હાલમાં પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં એન્ટી-સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સર્જાયું છે, જેના કારણે ગરમ પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે અને સૂર્યના કિરણો સીધા જમીન પર પડતા તાપમાન ઝડપથી વધી રહ્યું છે. આગામી દિવસોમાં ગરમીનું પ્રમાણ હજુ વધવાની શક્યતા છે.
રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશમાં ગરમીનો પ્રકોપ: હીટવેવનું એલર્ટ
રાજસ્થાનમાં ગરમીએ માર્ચમાં જ રેકોર્ડ તોડવાનું શરૂ કર્યું છે. બાડમેરમાં 40.6°C સાથે રાજ્યમાં સૌથી વધુ ગરમી નોંધાઈ છે. હવામાન વિભાગે 2 જિલ્લામાં હીટવેવ અને 19 જિલ્લામાં કરા પડવાનું એલર્ટ આપ્યું છે. તેવી જ રીતે, મધ્ય પ્રદેશના ધારમાં તાપમાન 39°C સુધી પહોંચ્યું છે. ગ્વાલિયર અને ચંબલ વિસ્તારમાં તાપમાન સામાન્ય કરતા 6°C વધારે નોંધાયું છે, જે ચિંતાનો વિષય છે. 15 માર્ચ પછી અહીં ગરમી હજુ પણ આકરી બનવાની શક્યતા છે.
બિહારમાં વરસાદનું યલો એલર્ટ અને પહાડી રાજ્યોમાં હિમવર્ષા
ગરમીની વચ્ચે બિહારના 8 જિલ્લાઓમાં હવામાન પલટાયું છે. ગોપાલગંજ, બેગુસરાય અને નાલંદા સહિતના જિલ્લાઓમાં વરસાદ અને વીજળી પડવાની સંભાવના સાથે યલો એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. બીજી તરફ, જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા અને હળવા વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. દેહરાદૂનમાં અત્યારે તાપમાન 31°C છે, જે આગામી દિવસોમાં 35°C સુધી પહોંચી શકે છે.
અસામાન્ય ગરમીનું કારણ: એન્ટી સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં 'એન્ટી-સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન' સક્રિય થયું છે. આ સિસ્ટમમાં હવા નીચે તરફ દબાય છે, જેના કારણે વાદળો બનતા નથી અને ગરમ હવા સપાટી પર જ જળવાઈ રહે છે. આ ઉપરાંત, ફેબ્રુઆરીમાં ઓછો વરસાદ થવાને કારણે જમીન સુકી છે, જે સૂર્યના તાપમાં ઝડપથી ગરમ થઈ રહી છે.
અલનીનોનો ખતરો: ચોમાસા પર પડી શકે છે માઠી અસર
અમેરિકન હવામાન એજન્સી NOAA ના રિપોર્ટ અનુસાર, જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં 'અલનીનો' (El Nino) સક્રિય થઈ શકે છે. જો આવું થશે તો ગરમીનો ગાળો લાંબો ચાલશે અને ચોમાસાના વરસાદમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. હાલમાં લા-નીના નબળો પડી રહ્યો છે અને આગામી ત્રણ મહિના હવામાન ન્યુટ્રલ સ્થિતિમાં રહેશે. અલનીનોની અસરને કારણે સામાન્ય રીતે ભારતમાં દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ અથવા ઓછો વરસાદ જોવા મળતો હોય છે.
આગામી 2 દિવસની આગાહી:
12 માર્ચ: હિમાચલ અને કાશ્મીરમાં વરસાદ, પૂર્વોત્તર ભારતમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદની શક્યતા.
13 માર્ચ: આંધ્ર પ્રદેશ અને કેરળના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં છૂટોછવાયો વરસાદ થઈ શકે છે.
