Maa Lakshmi: દરેક વ્યક્તિ ઇચ્છે છે કે તેના ઘરમાં મા લક્ષ્મીની કૃપા સદૈવ બની રહે અને સુખ-સમૃદ્ધિનો વાસ રહે. લોકો આ માટે અનેક ઉપાયો કરે છે, પરંતુ આપણા પુરાણોમાં મા લક્ષ્મીના સ્વભાવ અને તેમના નિવાસ વિશે ઘણી ગહન વાતો કહેવામાં આવી છે. બ્રહ્મવૈવર્ત પુરાણ અનુસાર, મા લક્ષ્મી શુદ્ધતા, ભક્તિ અને સદાચારથી પ્રસન્ન થાય છે, જ્યારે કેટલીક આદતો અને કાર્યોથી તે નારાજ થઈને ઘર છોડીને ચાલી જાય છે.
શુદ્ધતા, ભક્તિ અને સદાચારથી થાય છે પ્રસન્ન
પુરાણમાં વર્ણન છે કે જ્યાં શંખની ધ્વનિ નથી થતી, તુલસીનો વાસ નથી હોતો, ભગવાન શિવની પૂજા નથી થતી અને બ્રાહ્મણોનું સન્માન કે પૂજન નથી થતું, તેવા સ્થળે મા લક્ષ્મી ક્યારેય નિવાસ નથી કરતી. આનો અર્થ એ છે કે જ્યાં પૂજા-પાઠ, ભક્તિ અને ધાર્મિક મર્યાદાઓનું પાલન નથી થતું, ત્યાં ધન અને સમૃદ્ધિ ટકતી નથી.
ભક્તોની નિંદા કરવાથી નારાજ થાય છે માતા
પુરાણમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં ભક્તોની નિંદા થાય છે, ત્યાં મા લક્ષ્મી ક્યારેય ઠરતી નથી. જે લોકો ઈશ્વરમાં વિશ્વાસ રાખનારાઓનું અપમાન કરે છે, તેમના જીવનમાંથી ધીરે-ધીરે સુખ અને શાંતિ ચાલી જાય છે. આ ઉપરાંત, જે ઘરમાં એકાદશીના દિવસે ભગવાન શ્રીહરિની પૂજા નથી થતી અને જન્માષ્ટમીના દિવસે અન્ન ગ્રહણ કરવામાં આવે છે, ત્યાં પણ મા લક્ષ્મી પ્રસન્ન નથી થતી.
ક્રૂર અને અશુદ્ધ હૃદય વાળાઓના ઘરમાં નથી રહેતા
પુરાણમાં વર્ણન છે કે જે લોકો અશુદ્ધ હૃદયવાળા, ક્રૂર, હિંસક અને નિંદા કરનારા હોય છે, તેમના હાથનું જળ પીવાથી પણ મા લક્ષ્મી ડરે છે. આવા લોકોના ઘરમાં તે ક્યારેય નિવાસ નથી કરતી અને ત્યાંથી ચાલી જાય છે. આનો ભાવ એ છે કે, ખરાબ આચરણ અને નકારાત્મક વિચાર ધનને પણ દૂર કરી દે છે.
કાયર અને નિરાશાવાદીઓથી દૂર રહે છે માતા
પુરાણમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે જે વ્યક્તિ શૂદ્રોથી યજ્ઞ કરાવે છે, કાયરનું અન્ન ખાય છે, નખથી ધરતી કુરેદે છે, હંમેશા નિરાશાવાદી રહે છે, સૂર્યોદય સમયે ભોજન કરે છે, દિવસે સૂઈ જાય છે અને સદાચારનું પાલન નથી કરતો, તેવા ઘરમાંથી પણ મા લક્ષ્મી ચાલી જાય છે. આ વાતો દ્વારા અનુશાસન, પરિશ્રમ અને સારા આચરણનું મહત્વ સમજાવવામાં આવ્યું છે.
જ્યાં ભગવાનની ચર્ચા થાય, ત્યાં વિરાજે છે માતા
બીજી તરફ, પુરાણમાં એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં ભગવાન શ્રીહરિની ચર્ચા થાય છે, તેમના ગુણો અને લીલાઓનું વર્ણન થાય છે, ત્યાં મા લક્ષ્મી સદૈવ વિરાજમાન રહે છે. જે ઘરમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને તેમના ભક્તોનો યશ ગવાય છે, ત્યાં તેમની પ્રાણપ્રિયા ભગવતી લક્ષ્મી જરૂર નિવાસ કરે છે. આ પુરાણિક વાતો આપણને સારા આચરણ, ભક્તિ અને શુદ્ધતાનું મહત્વ શીખવે છે. આને અપનાવીને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ જાળવી શકાય છે.
