આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન માત્ર વાતચીતનું સાધન રહ્યો નથી, પરંતુ શિક્ષણ, ઓફિસનું કામ, ડિજિટલ પેમેન્ટ, બેન્કિંગ, સોશિયલ મીડિયા અને મનોરંજન સહિતના લગભગ તમામ મહત્વના કામ માટે જરૂરી બની ગયો છે. તેથી જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ નવો સ્માર્ટફોન ખરીદે છે ત્યારે તેની અપેક્ષા હોય છે કે તેને સંપૂર્ણપણે ઓરિજિનલ અને સીલ પેક ડિવાઇસ મળે. જોકે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બજારમાં નકલી સ્માર્ટફોન અને ડુપ્લિકેટ એક્સેસરીઝના કેસોમાં વધારો થયો છે. ખાસ કરીને Oppo, OnePlus, Realme, Samsung અને Apple જેવી જાણીતી બ્રાન્ડ્સના નામે નકલી ફોન વેચવાના બનાવો સામે આવતા રહે છે.
આવી સ્થિતિમાં માત્ર બ્રાન્ડનું નામ જોઈને ફોન ખરીદી લેવો પૂરતો નથી. થોડા સરળ સ્ટેપ્સ ફોલો કરીને તમે મિનિટોમાં જાણી શકો છો કે તમારો નવો સ્માર્ટફોન ખરેખર ઓરિજિનલ છે કે નહીં.
સૌથી પહેલા IMEI નંબર જરૂર ચેક કરો
કોઈપણ મોબાઇલ ફોનની ઓળખ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ નંબર IMEI (International Mobile Equipment Identity) છે. દરેક ફોનનો IMEI નંબર અલગ હોય છે અને તેને ફોનની યુનિક ઓળખ માનવામાં આવે છે.
IMEI નંબર ચેક કરવાની રીત:
ફોનમાં *#06# ડાયલ કરો.
સ્ક્રીન પર દેખાતો 15 અંકનો IMEI નંબર નોંધો.
હવે ફોનના બોક્સ પર લખેલા IMEI નંબર સાથે તેની સરખામણી કરો.
ખરીદી વખતે મળેલા બિલ પરનો IMEI નંબર પણ તપાસો.
જો ફોન, બોક્સ અને બિલ પરના ત્રણેય IMEI નંબર સરખા હોય તો તે સારો સંકેત માનવામાં આવે છે. જો ત્રણેય નંબર અલગ હોય અથવા ફોનમાં IMEI દેખાતો જ ન હોય તો સાવધાન રહેવાની જરૂર છે.
CEIR અને KYM દ્વારા પણ કરી શકો છો ચેક
ભારત સરકારે મોબાઇલની ઓળખ ચકાસવા માટે CEIR (Central Equipment Identity Register) સિસ્ટમ ઉપલબ્ધ કરાવી છે.
તમે આ રીતે ચેક કરી શકો છો:
CEIRની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ.
મોબાઇલ નંબર દાખલ કરો.
OTP દ્વારા વેરિફિકેશન કરો.
ત્યારબાદ ફોનનો IMEI નંબર દાખલ કરો.
સિસ્ટમ તમને ફોનની માહિતી બતાવશે.
SMS દ્વારા પણ ચેક કરી શકાય છે.
તે માટે:
Messageમાં KYM લખો.
ત્યારબાદ સ્પેસ આપીને 15 અંકનો IMEI નંબર લખો.
આ મેસેજ 14422 નંબર પર મોકલો.
જો જવાબમાં IMEI IS VALID આવે તો તમારો ફોન ઓરિજિનલ હોવાની પુષ્ટિ થાય છે.
ફોનનું બોક્સ પણ ઘણું બધું કહી જાય છે
ઘણા લોકો માત્ર ફોન જ ચેક કરે છે, પરંતુ બોક્સ પણ મહત્વની માહિતી આપે છે.
ઓરિજિનલ બોક્સમાં સામાન્ય રીતે:
મજબૂત પેકેજિંગ
સ્પષ્ટ પ્રિન્ટિંગ
સીરિયલ નંબર
બ્રાન્ડની ઓરિજિનલ સીલ
જરૂરી સર્ટિફિકેશન માર્ક્સ
વોરંટી સંબંધિત માહિતી
જો બોક્સમાં સ્પેલિંગ ભૂલો હોય, પ્રિન્ટિંગ ઝાંખું હોય, બ્રાન્ડનો લોગો અસ્પષ્ટ લાગે અથવા પેકેજિંગ નબળું હોય તો તે નકલી પ્રોડક્ટનો સંકેત હોઈ શકે છે.
ઓફલાઇન અને ઓનલાઇન ખરીદી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
જો તમે ઓફલાઇન સ્ટોરમાંથી ફોન ખરીદી રહ્યા છો તો માત્ર વિશ્વસનીય અને અધિકૃત વેચનાર પાસેથી જ ખરીદી કરો.
ખરીદી સમયે આ બાબતો જરૂર તપાસો:
GST બિલ લો.
ઓરિજિનલ ખરીદીની રસીદ લો.
વોરંટી કાર્ડ મેળવો.
જરૂર પડે તો વેચનારનો GST નંબર પણ ચેક કરો.
જો કોઈ ફોન બજારભાવ કરતાં ખૂબ સસ્તામાં વેચાઈ રહ્યો હોય અથવા GST બિલ આપવાનું ટાળી રહ્યું હોય તો સાવધાન રહેવું જોઈએ.
ઓનલાઇન ખરીદી દરમિયાન પણ ઓર્ડર કરતા પહેલા Seller Rating, Customer Reviews અને Authorized Sellerની માહિતી તપાસવી જરૂરી છે.
ઉપયોગ દરમિયાન પણ જાણી શકાય છે નકલી ફોન
ઘણા કિસ્સાઓમાં નકલી સ્માર્ટફોન બહારથી એકદમ ઓરિજિનલ જેવા દેખાય છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ શરૂ કર્યા પછી તેની ખામીઓ સામે આવવા લાગે છે.
નકલી સ્માર્ટફોનના સામાન્ય સંકેતો:
ફોન વારંવાર Hang થાય.
Apps અચાનક બંધ થઈ જાય.
ફોન ઝડપથી ગરમ થઈ જાય.
કેમેરાની ગુણવત્તા ખૂબ નબળી હોય.
બટન ઢીલા લાગે.
સોફ્ટવેર અપડેટ ન મળે.
Security Updates ઉપલબ્ધ ન હોય.
Google Play Store યોગ્ય રીતે કામ ન કરે.
ઘણા નકલી ફોનમાં કંપનીનું ઓરિજિનલ Android Software હોતું નથી, પરંતુ તેમાં Modified Operating System ઇન્સ્ટોલ કરાયેલું હોય છે.
નવો ફોન ખરીદતા પહેલા આ 7 ચેક જરૂર કરો
IMEI નંબર ચેક કરો.
ફોન, બોક્સ અને બિલના IMEI મેચ કરો.
CEIR અથવા KYM દ્વારા વેરિફાય કરો.
બોક્સની ગુણવત્તા તપાસો.
GST બિલ અને વોરંટી લો.
માત્ર અધિકૃત વેચનાર પાસેથી ખરીદી કરો.
ફોનના Software અને Updates ચેક કરો.
