Longest Wars History: માનવ ઈતિહાસમાં યુદ્ધો હંમેશા વિનાશ અને પરિવર્તનનું કારણ બન્યા છે. સામાન્ય રીતે આપણે માનીએ છીએ કે યુદ્ધ થોડા મહિના કે વર્ષોમાં સમાપ્ત થઈ જાય છે, પરંતુ ઈતિહાસમાં એવા પણ લશ્કરી સંઘર્ષો નોંધાયા છે જે દાયકાઓ નહીં પણ સેંકડો વર્ષો સુધી ચાલ્યા હતા. આ યુદ્ધો એટલા લાંબા હતા કે તેમાં અનેક પેઢીઓ ખપી ગઈ. આ સંઘર્ષોએ માત્ર ભૌગોલિક સીમાઓ જ નહીં, પરંતુ સામાજિક ઢાંચો, આર્થિક માળખું અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોને પણ પુનઃ આકાર આપ્યો છે.
વર્તમાનમાં મિડલ ઈસ્ટમાં ઈરાન, ઈઝરાયેલ અને અમેરિકા વચ્ચે જે તણાવ ચાલી રહ્યો છે, તે જોતા ફરી એકવાર લાંબા ચાલતા યુદ્ધોની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. ઈતિહાસ સાક્ષી છે કે કેટલીક લડાઈઓ સત્તાના અહમ અને ધાર્મિક વર્ચસ્વ માટે 700 વર્ષથી વધુ સમય સુધી ખેંચાઈ હતી. ચાલો જાણીએ દુનિયાના એવા 5 સૌથી લાંબા યુદ્ધો વિશે, જેમના વિશે જાણીને તમે દંગ રહી જશો.
1. રિકોન્ક્વિસ્ટા (Reconquista): 781 વર્ષ સુધી ચાલેલો મહાસંગ્રહ
માનવ ઈતિહાસનું સૌથી લાંબુ યુદ્ધ 'રિકોન્ક્વિસ્ટા' માનવામાં આવે છે. આ લડાઈ ઈસવીસન 711 થી શરૂ થઈને 1492 સુધી, એટલે કે કુલ 781 વર્ષ ચાલી હતી. આઈબેરિયન દ્વીપકલ્પ (આજનું સ્પેન અને પોર્ટુગલ) માં લડાયેલા આ યુદ્ધમાં ખ્રિસ્તી રાજ્યોએ મુસ્લિમ શાસકો (મૂર્સ) પાસેથી પોતાનો વિસ્તાર પાછો મેળવવા માટે સદીઓ સુધી સંઘર્ષ કર્યો. આઠમી સદીમાં મુસ્લિમ સેનાઓએ આ વિસ્તાર પર કબજો કર્યો હતો, જે આખરે 1492 માં ગ્રેનાડાના પતન સાથે સમાપ્ત થયો અને ફરી ખ્રિસ્તી શાસન સ્થપાયું.
2. રોમન-પર્શિયન યુદ્ધ: 681 વર્ષની શાહી દુશ્મનાવટ
વિશ્વના ઈતિહાસની સૌથી લાંબી ભૌગોલિક-રાજકીય દુશ્મનાવટ તરીકે રોમન-પર્શિયન યુદ્ધ જાણીતું છે. આ સંઘર્ષ 54 BC થી શરૂ થઈને 628 AD સુધી લગભગ 681 વર્ષ ચાલ્યો હતો. રોમન સામ્રાજ્ય અને ત્યારબાદ બાયઝેન્ટાઈન સામ્રાજ્યે પર્શિયાના પાર્થિયન અને સાસાનિયન રાજવંશો સામે અનેક લડાઈઓ લડી. મધ્ય પૂર્વ અને કોકેશસ વિસ્તાર પર વર્ચસ્વ જમાવવા માટે થયેલા આ સતત હુમલાઓએ બંને સામ્રાજ્યોને આર્થિક રીતે નબળા પાડ્યા હતા.
3. બાયઝેન્ટાઈન-ઓટોમન યુદ્ધ: 214 વર્ષનો લોહિયાળ ઈતિહાસ
ઈસવીસન 1265 થી 1479 ની વચ્ચે આશરે 214 વર્ષ સુધી ચાલેલું આ યુદ્ધ એક સામ્રાજ્યના અંત અને બીજાના ઉદયનું સાક્ષી બન્યું. આ સંઘર્ષ દરમિયાન ઓટોમન તુર્કોએ ધીમે ધીમે અનાતોલિયા અને બાલ્કન વિસ્તારોમાં પોતાનું વર્ચસ્વ વધાર્યું. આ લાંબી લડાઈનો અંત 1453 માં કોન્સ્ટેન્ટિનોપલના પતન સાથે થયો, જેણે બાયઝેન્ટાઈન સામ્રાજ્યનો સૂર્ય હંમેશા માટે અસ્ત કરી દીધો અને ઓટોમન સામ્રાજ્યની સત્તા સ્થાપી.
4. ઈંગ્લેન્ડ અને ફ્રાન્સ વચ્ચેનું 'સો વર્ષનું યુદ્ધ'
આ યુદ્ધ 'હન્ડ્રેડ યર્સ વોર' તરીકે ઓળખાય છે, જે વાસ્તવમાં 116 વર્ષ (1337 થી 1453) ચાલ્યું હતું. ફ્રેન્ચ રાજગાદી પર હક જમાવવા અને જમીન પર કબજો કરવા માટે ઈંગ્લેન્ડ અને ફ્રાન્સ વચ્ચે આ ખતરનાક જંગ ખેલાયો હતો. આ યુદ્ધમાં જોન ઓફ આર્ક જેવી વીરાંગનાએ ફ્રાન્સની તરફેણમાં બાજી પલટવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી. અંતે, ફ્રેન્ચ સેનાએ અંગ્રેજોને મોટાભાગના વિસ્તારોમાંથી ખદેડી મૂક્યા હતા.
5. ડચ-સીલી ટાપુઓનું યુદ્ધ: લોહી વગરનું 335 વર્ષ લાંબુ યુદ્ધ
રસપ્રદ વાત એ છે કે ઈતિહાસમાં એક એવું પણ યુદ્ધ છે જે 335 વર્ષ ચાલ્યું પણ તેમાં એક પણ ગોળી ચાલી નહોતી. નેધરલેન્ડ અને સીલી ટાપુઓ (યુકે પાસે) વચ્ચે આ યુદ્ધ 1651 માં શરૂ થયું હતું. યુદ્ધની જાહેરાત તો થઈ હતી પણ બંને પક્ષો શાંતિ સંધિ કરવાનું ભૂલી ગયા હતા. છેક 1986 માં જ્યારે એક ઈતિહાસકારે આ વિશે જાણ કરી, ત્યારે સત્તાવાર રીતે શાંતિ સંધિ કરવામાં આવી હતી.
(Desclaimer: આ લેખમાં આપવામાં આવેલી માહિતી ઐતિહાસિક તથ્યો, દસ્તાવેજો અને ઉપલબ્ધ ડેટા પર આધારિત છે. ઇતિહાસમાં યુદ્ધોના સમયગાળા અને તારીખો અંગે વિવિધ ઇતિહાસકારો અને સ્ત્રોતોમાં મતાંતર હોઈ શકે છે. આ અહેવાલનો હેતુ માત્ર શૈક્ષણિક અને માહિતીપ્રદ છે, કોઈ પણ દેશ, ધર્મ કે સમુદાયની લાગણી દુભાવવાનો નથી. વાચકોને વિનંતી છે કે, કોઈપણ ઐતિહાસિક તથ્યનો ઉપયોગ કરતા પહેલા સત્તાવાર સ્ત્રોતો અથવા પ્રમાણિત પુસ્તકોનો સંદર્ભ લેવો.)
