વિશ્વભરમાં HIV ચેપના કેસ ઘટી રહ્યા છે ત્યારે તુર્કીમાં આ વાયરસ ફરી એકવાર ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે ખાસ કરીને યુવાનો અને કિશોરોમાં. જાગૃતિનો અભાવ સામાજિક કલંક અને નિયમિત તપાસને અવગણવી એ આ પાછળના મુખ્ય કારણો માનવામાં આવે છે. આ પરિસ્થિતિ જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે.
૧૯૮૫ થી નવેમ્બર ૨૦૨૪ સુધીમાં તુર્કીમાં સત્તાવાર રીતે એચઆઈવીના 46000 કેસ નોંધાયા છે. જોકે આરોગ્ય નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંખ્યા ખરેખર ઘણી વધારે હોઈ શકે છે કારણ કે આજે પણ ઘણા લોકો HIV ટેસ્ટ કરાવવાનું ટાળે છે અથવા તેની સાથે સંકળાયેલા લક્ષણોને અવગણે છે. નિષ્ણાતો સતત HIV પરીક્ષણ અંગે જાગૃતિ વધારવા માટે અપીલ કરી રહ્યા છે.
દર વર્ષે 5000 થી 6000 નવા કેસ
ચેપી રોગના નિષ્ણાત હયાત કુમ્બાસરે ડેઇલી હુર્રિયતને જણાવ્યું હતું કે 20 વર્ષ પહેલાં વાર્ષિક HIV ના 500 થી ઓછા કેસ હતા પરંતુ હવે આ સંખ્યા 5000 થી 6000 સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે HIV હવે તુર્કીમાં પણ એક ગંભીર જાહેર આરોગ્ય પડકાર બની ગયો છે.
આટલો મોટો ખતરો કેવી રીતે વધ્યો?
પશ્ચિમી વિશ્વની લાંબા સમયથી ચાલતી HIV ને એક રોગ તરીકેની માન્યતાએ તુર્કીમાં તેને રોકવા માટેના મહત્વપૂર્ણ શિક્ષણ અને ઝુંબેશને અવરોધિત કરી છે. આ ઉપરાંત સમાજમાં HIV સાથે સંકળાયેલ કલંક હજુ પણ એટલો ઊંડો છે કે લોકો પરીક્ષણ કરાવવાથી ડરે છે. આ કારણોસર ચેપનું સાચું ચિત્ર બહાર આવી રહ્યું નથી.
ફરજિયાત પરીક્ષણને કારણે ઓળખમાં વધારો થયો
જોકે તાજેતરના વર્ષોમાં સર્જરી, નોકરી અને લગ્ન પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન ફરજિયાત HIV પરીક્ષણ લાગુ કરવામાં આવ્યું છે જેનાથી ઘણા કેસ શોધવામાં મદદ મળી છે. આનો અર્થ એ થયો કે વધુને વધુ લોકો સમયસર તેમની સ્થિતિ જાણી શકે છે અને સારવાર તરફ પગલાં લઈ રહ્યા છે.
તુર્કીમાં નોંધાયેલા કુલ કેસોમાં 75 થી 85 ટકા પુરુષો છે. આમાં પુરુષો સાથે સેક્સ કરનારા પુરુષો (MSM) ની સંખ્યા વધુ છે. પરંતુ નિષ્ણાતો કહે છે કે HIV કોઈ ચોક્કસ જૂથ પૂરતો મર્યાદિત નથી. કુમ્બાસરના મતે 90 ટકા HIV પોઝિટિવ સ્ત્રીઓ પરિણીત હતી અને એક જ જીવનસાથી સાથે સંબંધમાં હતી.






