Hinglaj Devi Temple : પાકિસ્તાનનું એ મંદિર... જ્યાં મુસ્લિમો ચઢાવે છે શ્રદ્ધાથી ફુલ

બલૂચિસ્તાનમાં હિંગોલ નેશનલ પાર્કના મધ્યમાં મકરાન કિનારે આવેલું હિંગળાજ માતાનું મંદિર એક પ્રાચીન અને પવિત્ર તીર્થસ્થાન છે. તે માત્ર પાકિસ્તાનના હિંદુઓ દ્વારા જ પૂજનીય નથી પરંતુ સ્થાનિક મુસ્લિમ સમુદાય પણ આ મંદિરમાં ઊંડી આસ્થા ધરાવે છે. તેઓ તેને ‘નાની કા મંદિર’ કહે છે અને તેની જાળવણીમાં સક્રિયપણે ફાળો આપે છે. હિંગળાજ માતાના મંદિરને હિંદુ ધર્મમાં 51 શક્તિપીઠોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે અહીં દેવી સતીનું માથું પડ્યું હતું. હિંગળાજ માતાને "નાની મા" તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને આ નામ મુસ્લિમ સમુદાયમાં પણ આદર સાથે લેવામાં આવે છે. મુસ્લિમ ભક્તો મંદિરની પ્રદક્ષિણા કરે છે ઈચ્છાઓ કરે છે અને કેટલીકવાર દરગાહ પર કરવામાં આવે છે તેમ ચાદર પણ ચઢાવે છે.

દર વર્ષે એપ્રિલમાં અહીં આયોજિત હિંગળાજ યાત્રામાં હજારો શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે સ્થાનિક મુસ્લિમ સમુદાય આ યાત્રાધામના સંગઠન અને સંચાલનમાં સક્રિયપણે ભાગ લે છે. તેઓ પ્રવાસીઓને પાણી ભોજન અને રહેવાની સુવિધા પૂરી પાડે છે. આ સહકાર બતાવે છે કે માનવતા અને ભક્તિ સામે ધર્મની દીવાલો ટૂંકી પડે છે.

સાંપ્રદાયિક સૌહાર્દનું અનોખું ઉદાહરણ
બલૂચિસ્તાન જેવા પ્રદેશમાં જ્યાં સુરક્ષા પડકારો અને સામાજિક વિવિધતા છે આ મંદિરનું સુમેળભર્યું વાતાવરણ સમગ્ર પાકિસ્તાન માટે પ્રેરણારૂપ છે. સ્થાનિક મુસ્લિમ સમુદાય માને છે કે હિંગળાજ માતા અથવા નાની મા એક રક્ષણાત્મક દળ છે જે વિસ્તારની રક્ષા કરે છે અને દરેકની વાત સાંભળે છે.

મુશ્કેલ પ્રવાસ અતૂટ વિશ્વાસ
મંદિરની યાત્રા મુશ્કેલ અને પડકારજનક છે. કરાચીથી લગભગ 250 કિલોમીટર દૂર આ મંદિર પર્વતની ગુફામાં આવેલું છે. ભક્તોને રણપ્રદેશ અને પથરાળ માર્ગો પરથી પસાર થવું પડે છે. દર વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં અહીં એક વિશાળ તીર્થયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવે છે જેમાં પાકિસ્તાન અને વિદેશમાંથી મોટી સંખ્યામાં હિન્દુ શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લે છે.

ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ
હિંગળાજ માતાનું મંદિર પણ સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિના અવશેષો સાથે સંકળાયેલ હોવાનું માનવામાં આવે છે. પ્રાચીન સમયથી આ પ્રદેશમાં દેવી પૂજાની પરંપરા છે. ઈતિહાસકારો માને છે કે આ મંદિર હજારો વર્ષ જૂનું છે અને તેના મૂળ સિંધુ સંસ્કૃતિ હિંદુ ધર્મ અને લોક પરંપરાઓ સાથે ઊંડે સુધી જોડાયેલા છે.