Middle East Conflict: મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ વચ્ચે એક અત્યંત ચોંકાવનારો કૂટનીતિક વળાંક આવ્યો છે. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ (UAE) સહિત અમેરિકાના સાથી ખાડી દેશોએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય અભિયાન ચાલુ રાખવા માટે ખાનગીમાં વિનંતી કરી હોવાના અહેવાલ છે.
ખાડી દેશોનો બદલાયેલો સૂર: તેહરાનને નબળું પાડવાની ઐતિહાસિક તક
મિડલ ઈસ્ટમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે હવે સમીકરણો બદલાઈ રહ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈના નેતૃત્વમાં અમેરિકાના ખાડી સહયોગી દેશોએ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર ઈરાન વિરુદ્ધ યુદ્ધ ચાલુ રાખવા માટે દબાણ વધાર્યું છે. અમેરિકી અને ઈઝરાયેલી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ દેશોનો તર્ક છે કે એક મહિનાથી ચાલી રહેલા સતત હવાઈ હુમલાઓ છતાં તેહરાનનું શાસન હજુ સુધી સંપૂર્ણ રીતે પંગુ બન્યું નથી. આ દેશો માને છે કે, જો અત્યારે હુમલા રોકવામાં આવશે, તો ઈરાન ફરીથી બેઠું થઈ શકે છે જે ભવિષ્યમાં મોટો ખતરો સાબિત થશે.
યુદ્ધની શરૂઆતમાં પૂરતી માહિતી ન મળવાને કારણે નારાજ રહેલા આ આરબ દેશો હવે આ સ્થિતિને તેહરાનના નેતૃત્વને હંમેશા માટે ખતમ કરવાની એક 'ઐતિહાસિક તક' તરીકે જોઈ રહ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કુવૈત અને બહેરીને ખાનગી વાતચીતમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ ત્યાં સુધી સૈન્ય ઓપરેશન રોકવા નથી માંગતા, જ્યાં સુધી ઈરાની નેતૃત્વમાં મોટો ફેરફાર ન આવે અથવા તે સંપૂર્ણ શરણાગતિ ન સ્વીકારે. આ માંગ એવા સમયે આવી છે જ્યારે ટ્રમ્પ પોતે યુદ્ધને આગળ વધારવું કે શાંતિ સમજૂતી કરવી તે અંગે દ્વિધામાં છે.
યુએઈનું કડક વલણ: જમીની હુમલાની પણ કરી માંગ
રિપોર્ટ્સ મુજબ, ખાડી દેશોમાં યુએઈ સૌથી કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે. યુએઈ ઈચ્છે છે કે ટ્રમ્પ માત્ર હવાઈ હુમલા જ નહીં, પણ જરૂર પડે તો જમીની હુમલાનો પણ આદેશ આપે. નોંધનીય છે કે યુએઈએ ઈરાન તરફથી અત્યાર સુધીમાં 2,300 થી વધુ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સામનો કર્યો છે. આ સતત હુમલાઓને કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં વેપાર અને પર્યટન માટે સુરક્ષિત ગણાતા આ દેશની છબી ખરડાઈ રહી છે, જેના કારણે તે હવે ઈરાનને જડબાતોડ જવાબ આપવા આતુર છે.
સાઉદી અરેબિયાની શરતો: અડધું યુદ્ધ ખતરનાક
સાઉદી અરેબિયાએ અમેરિકાને તર્ક આપ્યો છે કે અત્યારે યુદ્ધ રોકવાથી કોઈ 'સારી સમજૂતી' થઈ શકશે નહીં. સાઉદીનું કહેવું છે કે આ યુદ્ધના અંતિમ ઉકેલમાં નીચેની બાબતો સામેલ હોવી જોઈએ:
ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય કરવો.
તેની બેલેસ્ટિક મિસાઈલ ક્ષમતાઓને નષ્ટ કરવી.
પ્રાદેશિક આતંકી અને પ્રોક્સી જૂથોને મળતું ઈરાનનું સમર્થન કાયમી ધોરણે બંધ કરાવવું.
ઓમાન અને કતારનો અલગ મત
જ્યાં એકતરફ સાઉદી અને યુએઈ આક્રમક વલણ ધરાવે છે, ત્યાં બીજી તરફ ઓમાન અને કતાર હજુ પણ કૂટનીતિક અને શાંતિપૂર્ણ સમાધાનના પક્ષમાં છે. જોકે, મોટાભાગના પ્રાદેશિક નેતાઓ હવે અમેરિકાના સૈન્ય પ્રયાસોને સમર્થન આપી રહ્યા હોય તેવું જણાય છે. અત્યાર સુધી આ જંગમાં 3,000 થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, ત્યારે ટ્રમ્પનો આગામી નિર્ણય મિડલ ઈસ્ટનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.
