જુલાઈ મહિનાના પ્રથમ સપ્તાહમાં ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાં મેઘરાજાએ ધમાકેદાર એન્ટ્રી કરી હતી. રાજ્યના ઉત્તર, મધ્ય અને દક્ષિણ ગુજરાતના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ નોંધાતા નદીઓ અને જળાશયોમાં નવા પાણીની આવક થઈ હતી, જ્યારે ખેતી માટે પણ અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી. જોકે છેલ્લા બે દિવસથી રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં વરસાદે વિરામ લીધો છે, જેના કારણે ખાસ કરીને વરસાદની રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોમાં ફરી ચિંતા જોવા મળી રહી છે. આ દરમિયાન જાણીતા હવામાન નિષ્ણાંત પરેશ ગોસ્વામીએ આગામી દિવસોના વરસાદને લઈને મહત્વપૂર્ણ આગાહી વ્યક્ત કરી છે.
હાલમાં વરસાદમાં આવેલા વિરામનું મુખ્ય કારણ રાજ્યમાં વધી ગયેલી પવનની ગતિ છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ગુજરાતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં 25થી 30 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ રહ્યો છે, જ્યારે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં તેની ગતિ 35થી 40 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી રહી છે. તેજ પવનના કારણે વરસાદી વાદળો લાંબા સમય સુધી એક વિસ્તારમાં સ્થિર રહી શકતા નથી અને ઝડપથી વિખેરાઈ જાય છે. પરિણામે છેલ્લા બે દિવસથી વરસાદની તીવ્રતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
15 જુલાઈથી ફરી વરસાદ માટે અનુકૂળ સ્થિતિ
હવામાન નિષ્ણાંતના જણાવ્યા અનુસાર આગામી થોડા દિવસોમાં પવનની ગતિ ધીમે ધીમે ઘટવાની શક્યતા છે. અંદાજે 15 જુલાઈથી પવનની ઝડપ ફરી 18થી 19 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની આસપાસ પહોંચી શકે છે. પવનનું જોર ઓછું થતાં વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ વધશે અને વરસાદી વાદળો વધુ સમય સુધી ટકી શકશે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ગુજરાતમાં ફરી એકવાર ચોમાસું સક્રિય બનવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન અરબ સાગર ફરી સક્રિય બનવાની સંભાવના છે. તેની અસરથી મોન્સૂન ઓફશોર ટ્રફ વધુ મજબૂત બનશે, જે ગુજરાતમાં વરસાદ માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ ઉભી કરશે. પરિણામે 15 જુલાઈથી શરૂ થઈને અંદાજે 20 જુલાઈ સુધી રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં છૂટાછવાયા ઝાપટાંથી લઈને મધ્યમ વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદનું પ્રમાણ વધુ રહેવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
જુલાઈમાં વરસાદના બે મહત્વના રાઉન્ડની શક્યતા
જુલાઈ મહિનો હજુ વરસાદની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ રહેવાનો છે. તેમના અનુમાન પ્રમાણે સમગ્ર મહિનામાં વરસાદના બે મુખ્ય રાઉન્ડ જોવા મળી શકે છે. પ્રથમ રાઉન્ડ 15થી 20 જુલાઈ વચ્ચે સક્રિય રહેવાની શક્યતા છે, જ્યારે બીજા અને વધુ અસરકારક રાઉન્ડની શરૂઆત 21 જુલાઈ બાદ થઈ શકે છે.
હવામાનની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખતાં 21થી 25 જુલાઈ દરમિયાન બંગાળની ખાડી વિસ્તારમાં નવી ટ્રફ સિસ્ટમ સર્જાવાની શક્યતા છે. આ સિસ્ટમ પશ્ચિમ તરફ આગળ વધતાં ગુજરાત સુધી તેની અસર પહોંચી શકે છે. ત્યારબાદ 25થી 31 જુલાઈ દરમિયાન રાજ્યમાં વ્યાપક વરસાદી માહોલ સર્જાઈ શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન અનેક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ પડવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ પણ વાંચો: અમદાવાદમાં ભવ્ય 'એકતા બાઈક રેલી' : રથયાત્રા પૂર્વે શહેરને શાંતિ, સુરક્ષા અને સૌહાર્દનો સંદેશ
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ માટે આશાજનક સંકેત
રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં પ્રથમ વરસાદી રાઉન્ડ દરમિયાન પૂરતો વરસાદ નોંધાયો હતો, પરંતુ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના ઘણા તાલુકાઓમાં હજુ પણ વરસાદની ખેંચ યથાવત છે. અનેક ખેડૂતો વાવણી પૂર્ણ કરવા અથવા ઉભા પાક માટે આગામી વરસાદની રાહ જોઈ રહ્યા છે.
ખેડૂતો માટે રાહતના સમાચાર
ખેડૂતોને હાલની સ્થિતિને લઈને વધુ ચિંતા ન કરવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી છે. હવામાન નિષ્ણાંતના જણાવ્યા અનુસાર રાજ્યના એવા વિસ્તારો જ્યાં હજુ પૂરતો વરસાદ થયો નથી અથવા વાવણી બાકી છે, ત્યાં જુલાઈના અંતિમ સપ્તાહ દરમિયાન વરસાદની સારી શક્યતા છે. જો આગામી અનુમાન મુજબ વરસાદ નોંધાશે તો વાવણીની કામગીરીને વેગ મળશે અને ઉભા પાકને પણ જરૂરી ભેજ મળી રહેશે.
હાલમાં રાજ્યમાં વરસાદે થોડો વિરામ લીધો હોવા છતાં ચોમાસું પૂર્ણ થયું હોવાનું માનવાની જરૂર નથી. હવામાનની બદલાતી સ્થિતિને કારણે આગામી દિવસોમાં ફરી વરસાદી માહોલ સર્જાવાની સંભાવના છે. ખેડૂતો ઉપરાંત શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે પણ આગામી દિવસોમાં ભારે વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને જરૂરી સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
એકંદરે, જુલાઈનો બાકીનો સમયગાળો ગુજરાત માટે વરસાદની દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. જો પવનની ગતિમાં અપેક્ષિત ઘટાડો થાય અને અરબ સાગર તેમજ બંગાળની ખાડીની હવામાન પ્રણાલીઓ સક્રિય બને, તો રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. ખાસ કરીને મહિનાના અંતિમ સપ્તાહ દરમિયાન ભારેથી અતિભારે વરસાદની શક્યતા હોવાથી ખેડૂતો, સ્થાનિક તંત્ર અને સામાન્ય નાગરિકોએ હવામાન વિભાગની સત્તાવાર આગાહીઓ પર સતત નજર રાખવી જરૂરી રહેશે.
