ગુજરાતમાં ચોમાસાના આગમન પહેલાં જ હવામાનમાં નોંધપાત્ર પલટો જોવા મળી રહ્યો છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વાદળછાયું વાતાવરણ, ભેજમાં વધારો અને છૂટાછવાયા વરસાદી ઝાપટાં નોંધાઈ રહ્યા છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD)ના તાજેતરના અનુમાન મુજબ આગામી સપ્તાહ દરમિયાન નૈઋત્યનું ચોમાસું ગુજરાતમાં પ્રવેશ કરે તેવી અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. આ સાથે રાજ્યના દક્ષિણ, મધ્ય અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિમાં વધારો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર હાલ અરબી સમુદ્રમાંથી આવતાં ભેજયુક્ત પવનો વધુ સક્રિય બન્યા છે. તેના કારણે દક્ષિણ ગુજરાતમાં આજે હળવાથી મધ્યમ વરસાદ પડી શકે છે, જ્યારે ઉત્તર અને મધ્ય ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ વાદળછાયું વાતાવરણ સાથે છૂટાછવાયા ઝાપટાં પડવાની સંભાવના છે. જોકે અમદાવાદ, રાજકોટ અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ગરમી અને ઉકળાટથી લોકોને હજુ સંપૂર્ણ રાહત મળવાની શક્યતા ઓછી છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં વરસાદી માહોલ વધુ સક્રિય
હવામાન વિભાગે સુરત, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ અને તાપી જિલ્લામાં આજે વરસાદની વધુ શક્યતા દર્શાવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં પવન સાથે વરસાદી ઝાપટાં પણ પડી શકે છે. વાદળછાયા વાતાવરણને કારણે દિવસ દરમિયાન તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે, જેના કારણે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અનુભવાતી આકરી ગરમીમાંથી લોકોને આંશિક રાહત મળશે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પ્રી-મોન્સૂન એક્ટિવિટી સતત જોવા મળી રહી છે. બપોર બાદ વાદળો ઘેરાવા, ગાજવીજ સાથે હળવો વરસાદ અને તેજ પવન જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. હવામાન નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ ચોમાસાના આગમનના પ્રારંભિક સંકેતો તરીકે જોવામાં આવે છે.
આગામી સપ્તાહે ચોમાસું ગુજરાતમાં પ્રવેશી શકે
હાલ નૈઋત્યનું ચોમાસું મહારાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં આગળ વધી રહ્યું છે અને તેની ગતિ અનુકૂળ હોવાનું હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે. જો આગામી દિવસોમાં હવામાનની સ્થિતિ અનુકૂળ રહેશે તો આગામી સપ્તાહ દરમિયાન ચોમાસું દક્ષિણ ગુજરાતમાં પ્રવેશ કરી શકે છે. ત્યારબાદ ધીમે ધીમે મધ્ય ગુજરાત, સૌરાષ્ટ્ર અને રાજ્યના અન્ય વિસ્તારોમાં પણ વરસાદી પ્રવૃત્તિનો વિસ્તાર વધે તેવી શક્યતા છે.
ગુજરાત માટે ચોમાસાનું આગમન કૃષિ ક્ષેત્ર માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ખરીફ પાકની વાવણી માટે ખેડૂતો વરસાદની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહ્યા છે. સમયસર અને સારો વરસાદ પડે તો ખેતીની શરૂઆત સરળ બનશે તેમજ જળાશયો અને ડેમોમાં પણ નવા પાણીની આવક શરૂ થશે.
17 જૂન સુધી અનેક જિલ્લાઓમાં વરસાદની આગાહી
હવામાન વિભાગે રાજ્યના અનેક જિલ્લાઓ માટે વરસાદી આગાહી જાહેર કરી છે. દાહોદ, ગીર સોમનાથ, અમરેલી, ભાવનગર, સુરત, નવસારી, નર્મદા, વલસાડ, ડાંગ, તાપી અને છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં 17 જૂન સુધી છૂટાછવાયા વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં મધ્યમ વરસાદ પણ નોંધાઈ શકે છે.
વરસાદી પ્રવૃત્તિના કારણે દિવસના તાપમાનમાં થોડો ઘટાડો થઈ શકે છે, પરંતુ ભેજનું પ્રમાણ વધતાં કેટલાક વિસ્તારોમાં ઉકળાટનો અનુભવ યથાવત રહી શકે છે. હવામાન વિભાગે ખેડૂતોને સ્થાનિક આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને ખેતી સંબંધિત નિર્ણયો લેવા પણ સૂચન કર્યું છે.
અમદાવાદ અને રાજકોટમાં ગરમીનો પ્રકોપ યથાવત
રાજ્યના મોટા શહેરોમાં હવામાનમાં આંશિક ફેરફાર જોવા મળ્યો હોવા છતાં ગરમીમાં ખાસ ઘટાડો થવાની શક્યતા નથી. અમદાવાદમાં આજે વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવાની શક્યતા છે, પરંતુ મહત્તમ તાપમાન 42 ડિગ્રી સેલ્સિયસની આસપાસ રહી શકે છે, જ્યારે લઘુત્તમ તાપમાન લગભગ 29 ડિગ્રી રહેવાનો અંદાજ છે.
રાજકોટમાં પણ આંશિક વાદળછાયા વચ્ચે મહત્તમ તાપમાન 41 ડિગ્રી સુધી પહોંચી શકે છે. ગરમી સાથે ભેજનું પ્રમાણ વધવાને કારણે લોકો ઉકળાટનો વધુ અનુભવ કરી શકે છે. નિષ્ણાતો ગરમીના સમયમાં બપોરના કલાકોમાં અનાવશ્યક બહાર ન નીકળવાની અને પૂરતું પાણી પીવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.
સુરત અને વડોદરામાં વાતાવરણ રહેશે રાહતભર્યું
સુરતમાં આજે ભારે પવન સાથે વરસાદી ઝાપટાં પડવાની શક્યતા છે. શહેરનું મહત્તમ તાપમાન આશરે 35 ડિગ્રી રહેવાની સંભાવના હોવાથી રાજ્યના અન્ય મોટા શહેરોની સરખામણીએ અહીં ગરમીનું પ્રમાણ ઓછું રહેશે. વરસાદ અને વાદળછાયા વાતાવરણને કારણે લોકોને ગરમીમાંથી નોંધપાત્ર રાહત મળી શકે છે.
વડોદરામાં પણ દિવસ દરમિયાન વાદળછાયું વાતાવરણ રહેવાની શક્યતા છે અને મહત્તમ તાપમાન 39 ડિગ્રીની આસપાસ રહી શકે છે. જોકે ભેજનું પ્રમાણ વધુ રહેવાને કારણે ઉકળાટનો અનુભવ થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે વરસાદી ઝાપટાં દરમિયાન સાવચેતી રાખવા અને વીજળી પડવાની શક્યતા હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાનોમાં ન જવાની સલાહ આપી છે.
વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશનની અસર
હાલ ઉત્તર ભારત અને પશ્ચિમ ભારતના હવામાનમાં આવેલા ફેરફાર પાછળ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન મુખ્ય કારણ માનવામાં આવી રહ્યા છે. હરિયાણા, રાજસ્થાન અને કચ્છ થઈને અરબી સમુદ્ર સુધી વિસ્તરેલી સિસ્ટમના કારણે દક્ષિણ-પશ્ચિમ દિશાના ભેજયુક્ત પવનો વધુ સક્રિય બન્યા છે. આ પરિસ્થિતિ વરસાદી વાદળોના વિકાસને અનુકૂળ બનાવી રહી છે.
હવામાન નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આગામી કેટલાક દિવસો સુધી આ સિસ્ટમ સક્રિય રહેવાની શક્યતા હોવાથી ગુજરાતમાં પ્રી-મોન્સૂન વરસાદની પ્રવૃત્તિ ચાલુ રહી શકે છે. જો ચોમાસાની ગતિ અનુકૂળ રહેશે તો આગામી સપ્તાહ દરમિયાન રાજ્યમાં સત્તાવાર રીતે ચોમાસાની શરૂઆત થઈ શકે છે.
રાજ્યના ખેડૂતો, વેપારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો માટે આગામી દિવસો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. એક તરફ વરસાદ ગરમીમાંથી રાહત આપશે, તો બીજી તરફ કૃષિ અને જળસંચય માટે પણ લાભદાયી સાબિત થઈ શકે છે. જોકે હવામાન વિભાગે લોકોને નિયમિત હવામાન અપડેટ પર નજર રાખવાની અને સ્થાનિક પ્રશાસનની સૂચનાઓનું પાલન કરવાની સલાહ આપી છે.
