ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિકાસને વધુ ગતિ આપવા માટે રાજ્ય સરકારે વિવિધ પ્રોત્સાહક યોજનાઓ હેઠળ ₹2,999 કરોડથી વધુના રોકાણ ધરાવતા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઔદ્યોગિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને રોજગારી સર્જનને કેન્દ્રમાં રાખીને લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયને રાજ્યના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યો છે. 27 જુલાઈ, 2026ના રોજ નાયબ મુખ્યમંત્રી અને ઉદ્યોગ મંત્રી હર્ષ સંઘવીની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી વિવિધ ઉચ્ચસ્તરીય સમિતિઓની બેઠકોમાં અનેક પ્રોજેક્ટ્સ અને ઔદ્યોગિક એકમોને લીલી ઝંડી આપવામાં આવી હતી.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ મંજૂરીઓનો વ્યાપ મેન્યુફેક્ચરિંગથી લઈને ટેક્સટાઈલ, કેમિકલ, સિરામિક, મેટલ, પ્લાસ્ટિક, ફાર્માસ્યુટિકલ અને ઔદ્યોગિક પાર્ક જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે. સરકારનું માનવું છે કે નવા રોકાણથી માત્ર ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન વધશે નહીં, પરંતુ સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન, MSME ક્ષેત્ર, લોજિસ્ટિક્સ અને કુશળ માનવબળ માટે પણ નવી તકો ઊભી થશે.
ઔદ્યોગિક નીતિ-2015થી અત્યાર સુધીમાં ₹1.48 લાખ કરોડનું રોકાણ
ગુજરાત સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં રોકાણ અને રોજગારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઔદ્યોગિક નીતિ-2015 હેઠળ ‘ઇન્સેન્ટીવ ટુ ઇન્ડસ્ટ્રિઝ’ યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ પાત્ર ઉદ્યોગોને નેટ SGST રિફંડ અથવા સહાય જેવી સુવિધાઓ આપવામાં આવે છે. આ નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ રાજ્યમાં મોટા પાયે રોકાણ આકર્ષવા ઉપરાંત નવા ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ગુજરાતને એડવાન્સ્ડ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટેક્નોલોજી અને ઇનોવેશન ક્ષેત્રે અગ્રેસર બનાવવાનો છે.
સરકારના આંકડા અનુસાર, આ નીતિ હેઠળ અત્યાર સુધીમાં ગુજરાતભરમાં ₹1,48,336.35 કરોડનું રોકાણ આકર્ષાયું છે. આ રોકાણના પરિણામે 1,65,053 સીધી રોજગારીનું સર્જન થયું હોવાનું જણાવાયું છે. આ ઉપરાંત, નવા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સના વિકાસથી MSME ક્ષેત્રને પણ વેગ મળ્યો હોવાનું સરકારનું કહેવું છે.
ગુજરાતમાં મોટા ઉદ્યોગોની સાથે નાના અને મધ્યમ કદના ઉદ્યોગોનું નેટવર્ક પણ વિકસતું જાય છે. મોટા પ્રોજેક્ટ્સને કારણે સપ્લાયર, કોન્ટ્રાક્ટર, સર્વિસ પ્રોવાઇડર અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં પણ આડકતરી રોજગારીની તકો ઊભી થઈ શકે છે. તેથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા મંજૂર કરાયેલા નવા પ્રોજેક્ટ્સની અસર માત્ર રોકાણ અને સીધી રોજગારી સુધી મર્યાદિત રહેવાની નહીં પરંતુ વ્યાપક ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમ પર પણ થવાની શક્યતા છે.
આ પણ વાંચો: 'Gen Z' બાદ હવે સોશિયલ મીડિયા પર 'અનામત હટાવો' અભિયાન! : વરુણ પટેલે આપ્યા મોટા સંકેત
32 મોટા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી
27 જુલાઈના રોજ મળેલી મોટા ઉદ્યોગોને ફાઇનલ એલિજિબિલિટી સર્ટિફિકેટ આપવા માટેની સમિતિની બેઠકમાં કુલ 32 અરજીઓને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં કુલ ₹1,977.04 કરોડનું મૂડીરોકાણ થવાનું છે અને તેનાથી અંદાજે 4,739 સીધી રોજગારી ઊભી થવાની ધારણા છે. આ પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાં અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલા છે. અમદાવાદમાં ઓટોમોબાઈલ, મેટલ, સિમેન્ટ અને કોંક્રીટ ક્ષેત્રે ₹528.49 કરોડનું રોકાણ મંજૂર થયું છે. કચ્છમાં મેટલ ક્ષેત્રે ₹332.71 કરોડ, જ્યારે ગાંધીનગરમાં મેટલ ક્ષેત્રે ₹35.41 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી છે.
ભરૂચમાં મેટલ ક્ષેત્રે ₹12.26 કરોડ, મહેસાણામાં પ્લાસ્ટિક અને મેટલ ક્ષેત્રે ₹301.16 કરોડ અને મોરબીમાં સિરામિક, કેમિકલ, પેપર તથા પ્લાસ્ટિક ક્ષેત્રે ₹480.16 કરોડનું રોકાણ મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે.
વડોદરામાં કેમિકલ ક્ષેત્રે ₹102.94 કરોડ, સાબરકાંઠામાં સિરામિક ક્ષેત્રે ₹110.42 કરોડ અને સુરતમાં ટેક્સટાઈલ, ફાર્માસ્યુટિકલ તથા મેટલ ક્ષેત્રે ₹74.49 કરોડના પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
આ આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ વધારવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને મોરબી, કચ્છ, મહેસાણા અને અમદાવાદ જેવા ઔદ્યોગિક રીતે મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારો ઉપરાંત અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાથી પ્રાદેશિક ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
કેપિટલ સબસિડી હેઠળ ₹649 કરોડનો પ્રોજેક્ટ મંજૂર
મોટા ઉદ્યોગો અને થ્રસ્ટ સેક્ટર માટેની કેપિટલ સબસિડી યોજના હેઠળ પણ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. સમિતિએ ₹649.23 કરોડના રોકાણ ધરાવતા એક પ્રોજેક્ટને લીલી ઝંડી આપી છે. આ પ્રોજેક્ટથી અંદાજે 871 સીધી રોજગારી ઊભી થવાની ધારણા છે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રકારના પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતની ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવામાં મદદરૂપ થશે. મોટા મૂડીરોકાણ સાથેના પ્રોજેક્ટ્સના વિકાસથી સ્થાનિક સ્તરે આડકતરી રોજગારી અને સહાયક ઉદ્યોગો માટે પણ તકો ઊભી થવાની શક્યતા રહે છે.
ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રને પણ મળશે પ્રોત્સાહન
ગુજરાતના ટેક્સટાઈલ ક્ષેત્રને વેગ આપવા માટે ‘ટેક્સટાઈલ વેલ્યુ ચેઈનમાં ચોક્કસ ક્ષેત્રોને મજબૂત કરવા માટેની સહાય યોજના-2019’ હેઠળ ત્રણ એકમોને સહાય મંજૂર કરવામાં આવી છે. આ ત્રણ એકમો મળીને કુલ ₹165 કરોડનું રોકાણ કરશે અને અંદાજે 500 પ્રત્યક્ષ રોજગારીનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે. આ યોજના હેઠળ પાત્ર એકમોને વ્યાજ સહાય અને પાવર ટેરિફ સહાય આપવામાં આવે છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, મંજૂર કરાયેલા ત્રણ એકમોને આગામી પાંચ વર્ષ દરમિયાન ₹50 કરોડથી વધુની સહાય મળવાની છે. ગુજરાતના ટેક્સટાઈલ ઉદ્યોગ માટે આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે આ ક્ષેત્રમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા સાથે ઊર્જા ખર્ચ અને નાણાંકીય ખર્ચ પણ ઉદ્યોગોની સ્પર્ધાત્મકતા પર અસર કરે છે.
4 ઈન્ડસ્ટ્રિયલ પાર્ક પ્રોજેક્ટ્સને પણ મંજૂરી
ઔદ્યોગિક રોકાણની સાથે રાજ્યના ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવવા માટે ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ-2020 હેઠળ ‘ઔદ્યોગિક પાર્ક સહાય યોજના’ અંતર્ગત ચાર પ્રોજેક્ટ્સને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં કુલ ₹371.70 કરોડથી વધુનું રોકાણ થવાની ધારણા છે. ઔદ્યોગિક પાર્કના વિકાસથી ઉદ્યોગોને જમીન, રોડ, વીજળી, પાણી અને અન્ય સામાન્ય માળખાકીય સુવિધાઓ વધુ સુવ્યવસ્થિત રીતે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ મળી શકે છે. આવા પાર્કના વિકાસથી નવા ઉદ્યોગો માટે પ્રોજેક્ટ સ્થાપવાની પ્રક્રિયા સરળ બની શકે છે અને એક જ વિસ્તારમાં ઉદ્યોગોના ક્લસ્ટર વિકસવાથી સપ્લાય ચેઇન તથા વ્યવસાયિક સેવાઓને પણ લાભ મળી શકે છે.
રોકાણથી રોજગારી અને ઔદ્યોગિક ઇકોસિસ્ટમને વેગની અપેક્ષા
રાજ્ય સરકાર દ્વારા એક જ દિવસમાં વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ મંજૂર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ ગુજરાતની ઔદ્યોગિક નીતિમાં રોકાણ અને રોજગારીને કેન્દ્રસ્થાને રાખવામાં આવ્યા હોવાનો સંકેત આપે છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટેક્સટાઈલ, કેમિકલ, મેટલ, સિરામિક અને ફાર્માસ્યુટિકલ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થવાથી રાજ્યના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનને વેગ મળી શકે છે.
જોકે, પ્રોજેક્ટને મંજૂરી મળ્યા બાદ તેનું વાસ્તવિક રોકાણ, સમયસર અમલીકરણ અને રોજગારીનું સર્જન કેટલા પ્રમાણમાં થાય છે તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જમીન, પર્યાવરણ મંજૂરી, નાણાંકીય વ્યવસ્થા અને અન્ય જરૂરી મંજૂરીઓ જેવા તબક્કાઓ પૂર્ણ થયા બાદ જ આ પ્રોજેક્ટ્સનું સંપૂર્ણ પરિણામ જોવા મળશે.
આ બેઠકમાં ઉદ્યોગ રાજ્યમંત્રી ડૉ. જયરામ ગામીત, અધિક મુખ્ય સચિવો જયંતી રવિ, ટી. નટરાજન અને મમતા વર્મા સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓ તેમજ ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના પ્રમુખ સંદિપ એન્જિનિયર ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. હવે આગામી તબક્કામાં મંજૂર થયેલા પ્રોજેક્ટ્સનું અમલીકરણ કેટલા ઝડપી બને છે અને તેમાંથી કેટલું રોકાણ તથા રોજગારી વાસ્તવિકતામાં રૂપાંતરિત થાય છે તેના પર ઉદ્યોગ જગતની નજર રહેશે.
