ગુજરાત સરકારે 18 મે 2026ના રોજ મહત્વપૂર્ણ IAS અધિકારીઓના બદલી અને વધારાની જવાબદારી સંબંધિત આદેશો જાહેર કર્યા છે. આરોગ્ય, રેવન્યુ અને ફાઇનાન્સ જેવા મહત્વપૂર્ણ વિભાગોમાં થયેલા આ ફેરફારો રાજ્યના વહીવટી તંત્ર માટે નોંધપાત્ર માનવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને નેશનલ હેલ્થ મિશન, લેન્ડ રિફોર્મ્સ અને સ્ટેટ ટેક્સ વિભાગ સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો આગામી સમયમાં પ્રશાસનિક કામગીરી પર સીધી અસર કરી શકે છે.
આરોગ્ય વિભાગમાં મહત્વપૂર્ણ વધારાની જવાબદારી
ગુજરાત સરકારના જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશન અનુસાર, ડૉ. રત્નકંવર એચ. ગઢવીચરણ, IAS (2009 બેચ), જે હાલમાં કમિશનર ઓફ હેલ્થ (રૂરલ) અને નેશનલ હેલ્થ મિશનની એક્સ-ઓફિશિયો મિશન ડિરેક્ટર તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે, તેમને હવે કમિશનર, ન્યુટ્રિશન મિશનની વધારાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
આ નિમણૂક આગામી આદેશ સુધી અમલમાં રહેશે. ન્યુટ્રિશન મિશન રાજ્યમાં કુપોષણ સામે લડત અને માતા-બાળ આરોગ્ય સાથે જોડાયેલા કાર્યક્રમોમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. આરોગ્ય અને પોષણ બંને ક્ષેત્રો વચ્ચે વધુ સંકલન લાવવા માટે સરકારનો આ નિર્ણય મહત્વનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
રાજ્યમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કુપોષણ ઘટાડવા માટે અનેક અભિયાનો હાથ ધરાયા છે. આવા સમયમાં એક જ અધિકારી પાસે આરોગ્ય અને પોષણ બંને વિભાગોની જવાબદારી હોવાને કારણે નીતિ અમલીકરણ વધુ ઝડપથી થઈ શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે.
રેવન્યુ વિભાગમાં પણ મહત્વપૂર્ણ બદલી
સરકારે બી.એ. શાહ, IAS (SCS:GJ:2009), જે હાલ સેટલમેન્ટ કમિશનર અને ડિરેક્ટર ઓફ લેન્ડ રેકોર્ડ્સ તરીકે કામગીરી સંભાળી રહ્યા હતા, તેમની બદલી કરીને હવે તેમને કમિશનર ઓફ લેન્ડ રિફોર્મ્સ અને રેવન્યુ વિભાગના એક્સ-ઓફિશિયો સચિવ તરીકે નિમણૂક આપી છે.
લેન્ડ રિફોર્મ્સ વિભાગ રાજ્યના જમીન સુધારણા, રેકોર્ડ મેનેજમેન્ટ અને જમીન સંબંધિત વહીવટી મુદ્દાઓમાં મહત્વપૂર્ણ વિભાગ ગણાય છે. ગુજરાતમાં ઈ-ધરા, ડિજિટલ જમીન રેકોર્ડ અને ગ્રામ્ય જમીન વિવાદો જેવા મુદ્દાઓને ધ્યાનમાં લેતા આ વિભાગનું મહત્વ વધી ગયું છે.
બીજી તરફ, આરદ્રા અગ્રવાલ, IAS (2007 બેચ), જે હાલમાં જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન ડિપાર્ટમેન્ટ (પ્લાનિંગ)માં સચિવ તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે, તેમને હવે સેટલમેન્ટ કમિશનર અને ડિરેક્ટર ઓફ લેન્ડ રેકોર્ડ્સનો વધારાનો ચાર્જ સોંપવામાં આવ્યો છે.
આ બદલાવથી રાજ્યમાં જમીન સંબંધિત કામગીરીમાં વધુ પ્રશાસનિક ગતિ લાવવાનો પ્રયાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
ફાઇનાન્સ વિભાગમાં નવી નિમણૂક
ગુજરાત સરકારના આદેશ મુજબ અરવિંદ વી., IAS (2014 બેચ),ને હવે ફાઇનાન્સ વિભાગ (બજેટ)માં જોઇન્ટ સેક્રેટરી તરીકે નિમણૂક આપવામાં આવી છે.
તે ઉપરાંત તેમને અમદાવાદ ખાતે એડિશનલ કમિશનર ઓફ સ્ટેટ ટેક્સનો વધારાનો ચાર્જ પણ સોંપવામાં આવ્યો છે. આ સાથે ડૉ. પ્રશાંત જીલોવાને આ વધારાની જવાબદારીમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.
ફાઇનાન્સ અને સ્ટેટ ટેક્સ વિભાગ રાજ્યની આવક વ્યવસ્થા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. GST અમલીકરણ પછી સ્ટેટ ટેક્સ વિભાગની ભૂમિકા વધુ મજબૂત બની છે. બજેટ અને ટેક્સ એડમિનિસ્ટ્રેશન બંને ક્ષેત્રોમાં અનુભવી અધિકારીની નિમણૂક રાજ્યના નાણાકીય આયોજન માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
ગુજરાત સરકાર સમયાંતરે વહીવટી માળખામાં ફેરફારો કરતી રહે છે જેથી વિભાગીય કામગીરી વધુ કાર્યક્ષમ બની શકે. IAS અધિકારીઓની બદલી માત્ર વ્યક્તિગત પોસ્ટિંગ નહીં પરંતુ રાજ્યની નીતિ અમલવારી સાથે પણ સીધી રીતે જોડાયેલી હોય છે.
આ વખતે થયેલા ફેરફારો ખાસ કરીને ત્રણ મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોને સ્પર્શે છે:
આરોગ્ય અને પોષણ
જમીન અને રેવન્યુ વ્યવસ્થા
રાજ્યની નાણાકીય અને ટેક્સ વ્યવસ્થા
આ તમામ વિભાગો સીધા જનહિત સાથે જોડાયેલા છે. તેથી નવા અધિકારીઓની કામગીરી અને નિર્ણયોની અસર આગામી સમયમાં સામાન્ય નાગરિક સુધી પહોંચી શકે છે.
ગુજરાત સરકારના નોટિફિકેશનમાં શું કહેવામાં આવ્યું?
જનરલ એડમિનિસ્ટ્રેશન ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા સત્તાવાર નોટિફિકેશનમાં જણાવાયું છે કે આ તમામ નિમણૂકો અને વધારાના ચાર્જ રાજ્યપાલના નામે અને સરકારના આદેશથી અમલમાં મુકવામાં આવ્યા છે.
આ આદેશ પર ગુજરાત સરકારના એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી ડૉ. અંજુ શર્માના હસ્તાક્ષર છે. નોટિફિકેશનની નકલ રાજ્યપાલ કાર્યાલય, મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય, ભારત સરકારના ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પર્સોનેલ એન્ડ ટ્રેનિંગ સહિત વિવિધ વિભાગોને મોકલવામાં આવી છે.
