Vadodara News: વડોદરાની ઐતિહાસિક ઓળખ સાથે જોડાયેલી ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ ફરી એકવાર નવી ઊર્જા સાથે કામગીરી શરૂ કરવા જઈ રહી છે. ગાયકવાડી શાસનકાળથી કાર્યરત આ સંસ્થા હવે ઓગસ્ટ મહિનાથી ફરી સક્રિય રીતે પાયલોટ ટ્રેનિંગ શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. આ માટે ગતિશક્તિ યુનિવર્સિટી સાથે MoU કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તાલીમની ક્ષમતા વધારવા માટે વધુ પાંચ Cessna-172 વિમાનો ઉમેરવાની યોજના છે. આ પહેલથી વડોદરા ફરી એકવાર કોમર્શિયલ પાયલોટ તૈયાર કરવાના મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી શકે છે.
ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ શહેરની લાંબી ઉડ્ડયન પરંપરા સાથે જોડાયેલી સંસ્થા છે. હવે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને વધુ વ્યવહારુ અને એરલાઇન આધારિત ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે. ક્લબના પ્રમુખ પલ્કિત સુદાનના જણાવ્યા અનુસાર, એક પાયલોટને સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર કરવા માટે અંદાજે એક વર્ષ જેટલો સમય લાગી શકે છે અને આ સમયગાળા દરમિયાન લગભગ 200 કલાકની ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ જરૂરી બને છે. સંસ્થાનો લક્ષ્યાંક દર વર્ષે આશરે 90 જેટલા પાયલોટ તૈયાર કરવાનો છે.
5 નવા Cessna-172 વિમાન ઉમેરાશે
હાલ ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ પાસે સાત વિમાન ઉપલબ્ધ હોવાનું જણાવાયું છે. હવે તાલીમની ક્ષમતા વધારવા માટે વધુ પાંચ Cessna-172 વિમાન ઉમેરવાની યોજના છે. આ વિમાનોનો ઉપયોગ વિદ્યાર્થીઓને પ્રાથમિક અને અદ્યતન ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ આપવા માટે કરવામાં આવશે. વિમાનની સંખ્યા વધવાથી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપવાની ક્ષમતા ઊભી થશે અને પાયલોટ ટ્રેનિંગની પ્રક્રિયા વધુ નિયમિત રીતે ચલાવી શકાશે.
વડોદરામાં તાલીમ શરૂ કરવાનો એક મોટો ફાયદો એ પણ માનવામાં આવી રહ્યો છે કે વિદ્યાર્થીઓને વાસ્તવિક એરપોર્ટ અને એરલાઇન ઓપરેશનના વાતાવરણનો અનુભવ મળશે. પલ્કિત સુદાનના જણાવ્યા પ્રમાણે, અમરેલીમાં હાલમાં માત્ર એક જ ફ્લાઇટનું સંચાલન થતું હોવાથી ત્યાં તાલીમ લેતા વિદ્યાર્થીઓને વ્યસ્ત એરપોર્ટ પરની વાસ્તવિક કામગીરીનો પૂરતો અનુભવ મળવો મુશ્કેલ બની શકે છે. તેની સરખામણીમાં વડોદરા એરપોર્ટ પર વિદ્યાર્થીઓને વધુ વ્યવહારુ વાતાવરણમાં ટ્રેનિંગ મળી શકે છે.
વડોદરા એરપોર્ટ પર શિડ્યુલ પેસેન્જર ફ્લાઇટ્સની કામગીરીને અસર ન થાય તે બાબતનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવશે. ટ્રેનિંગ ફ્લાઇટ્સને શિડ્યુલ ફ્લાઇટ્સના સંચાલનમાં કોઈ વિક્ષેપ ન પડે તે રીતે ઓપરેટ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. આથી તાલીમ અને નિયમિત હવાઈ સેવા વચ્ચે યોગ્ય સંકલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
પાયલોટ બનવાનું સ્વપ્ન હવે વધુ મોંઘું બની શકે
ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ ફરી શરૂ થવાના સમાચાર પાયલોટ બનવા ઇચ્છુક વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ બીજી તરફ એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ એટલે કે ATFના ભાવમાં થયેલા વધારાની સીધી અસર ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગના ખર્ચ પર પડી શકે છે. વિમાન ચલાવવા માટેના ઇંધણના ખર્ચમાં વધારો થતાં પાયલોટ ટ્રેનિંગનો કુલ ખર્ચ પણ વધી શકે છે.
હાલ એક કોમર્શિયલ પાયલોટને તૈયાર કરવા માટે અંદાજિત ફી અને તાલીમ ખર્ચ લગભગ રૂ. 50 લાખ જેટલો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. તેમાં ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ, વિમાનના સંચાલન સાથે જોડાયેલા ખર્ચ અને અન્ય તાલીમ પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે. ATFના ભાવમાં વધારો થવાથી ભવિષ્યમાં આ ખર્ચમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે. આ સ્થિતિ ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગીય અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારોમાંથી આવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે પડકારરૂપ બની શકે છે.
પાયલોટ બનવા માટે માત્ર શૈક્ષણિક લાયકાત પૂરતી નથી, પરંતુ પ્રેક્ટિકલ ફ્લાઇંગ કલાકો પૂર્ણ કરવા પણ જરૂરી હોય છે. લગભગ 200 કલાકની ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ પૂર્ણ કરવી એ પાયલોટ તાલીમનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં ફ્લાઇંગ કલાકોનો ખર્ચ વિમાનના ઇંધણના ભાવ અને ઓપરેશનલ ખર્ચ સાથે સીધો જોડાયેલો હોવાથી ATFના ભાવમાં ફેરફારની અસર સમગ્ર ટ્રેનિંગ ફી પર પડી શકે છે.
OBC, SC અને ST વિદ્યાર્થીઓને પણ તાલીમની તક
ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબમાં વિવિધ સામાજિક અને આર્થિક વર્ગોના વિદ્યાર્થીઓ પાયલોટ બનવા માટે તાલીમ લેતા હોવાનું જણાવાયું છે. ખાસ કરીને OBC, SC અને ST કેટેગરીના મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ પણ આ ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે જોડાય છે. આવા વિદ્યાર્થીઓને સરકાર તરફથી અભ્યાસ અને તાલીમ માટે લોન સહાય મળતી હોવાની માહિતી છે.
એવિએશન ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા માટેનો ખર્ચ ઊંચો હોવાથી સરકારી લોન અને નાણાકીય સહાયની યોજનાઓ વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગની ફી સતત વધતી જાય તો આવી સહાયનો વ્યાપ અને સરળ ઉપલબ્ધતા વધુ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ ફરી સક્રિય થવાથી રાજ્યના વિદ્યાર્થીઓને પોતાના રાજ્યમાં જ પાયલોટ ટ્રેનિંગ મેળવવાનો વિકલ્પ મળશે, જે તેમના માટે ખર્ચ અને સ્થળાંતર બંનેની દૃષ્ટિએ ઉપયોગી બની શકે છે.
વિદેશથી તાલીમ લઈને આવતા પાયલોટ માટે પણ નિયમો કડક
ભારતમાં પાયલોટ ટ્રેનિંગના ક્ષેત્રમાં વિદેશમાં તાલીમ લઈને આવતા ઉમેદવારો માટે પણ નિયમો લાગુ પડે છે. વિદેશમાં ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ પૂર્ણ કર્યા બાદ ભારતમાં પાયલોટ તરીકે કામ કરવા ઇચ્છતા ઉમેદવારોએ ભારતીય નિયમો અને જરૂરી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવી પડે છે.
મળતી માહિતી મુજબ, વિદેશથી તાલીમ લઈને આવતા પાયલોટ માટે ભારતમાં 10 કલાકની ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગ લેવી ફરજિયાત છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા ઉમેદવારને ભારતીય ઉડ્ડયન પરિસ્થિતિ, નિયમો અને સ્થાનિક ઓપરેશનલ માહોલનો પરિચય મળે છે. જેમ વિદેશમાં મેડિકલ અભ્યાસ પૂર્ણ કરનારા વિદ્યાર્થીઓને ભારતમાં પ્રેક્ટિસ માટે નિર્ધારિત પરીક્ષા અને નિયમો પૂર્ણ કરવા પડે છે, તેમ વિદેશથી તાલીમ લઈને આવેલા પાયલોટ્સ માટે પણ ભારતીય ઉડ્ડયન વ્યવસ્થાને અનુરૂપ જરૂરી પ્રક્રિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
હાલ ભારતમાં કાર્યરત પાયલોટ્સમાંથી અંદાજે 40 ટકા પાયલોટ્સે વિદેશમાં તાલીમ મેળવી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે ભારતમાં પાયલોટ ટ્રેનિંગ માટે વિદેશી સંસ્થાઓ પર પણ નોંધપાત્ર નિર્ભરતા છે. આવી સ્થિતિમાં ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ જેવી ઐતિહાસિક સંસ્થાઓનું પુનઃસક્રિય થવું દેશના ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
વડોદરાને ફરી મળી શકે ઉડ્ડયન તાલીમનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બનવાની તક
ભારતમાં એર ટ્રાફિક અને એરલાઇન ક્ષેત્ર ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યું છે ત્યારે આગામી વર્ષોમાં તાલીમપ્રાપ્ત પાયલોટ્સની જરૂરિયાત પણ વધવાની શક્યતા છે. આવી સ્થિતિમાં સ્થાનિક સ્તરે ગુણવત્તાયુક્ત ફ્લાઇંગ ટ્રેનિંગની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવી મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ અને ગતિશક્તિ યુનિવર્સિટી વચ્ચેનું MoU આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે. વધુ પાંચ વિમાન ઉમેરાયા બાદ ક્લબ પાસે કુલ 12 વિમાન ઉપલબ્ધ થવાની શક્યતા છે, જેના આધારે દર વર્ષે આશરે 90 પાયલોટ તૈયાર કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
જોકે, પાયલોટ ટ્રેનિંગના વધતા ખર્ચ અને ATFના ભાવમાં વધારાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ સામે નાણાકીય પડકારો યથાવત રહેશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે નવી ભાગીદારી, વધેલી ફ્લાઇંગ ક્ષમતા અને સરકારી લોન સહાયના માધ્યમથી વધુ વિદ્યાર્થીઓને આ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશની તક કેટલી સરળ બને છે. જો યોજના મુજબ ઓગસ્ટથી કામગીરી શરૂ થાય તો વડોદરાની ઐતિહાસિક ગુજરાત ફ્લાઇંગ ક્લબ ફરી એકવાર ગુજરાતના ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
