વડોદરા: વિશ્વામિત્રી નદી અને મગરોનો સંબંધ વર્ષોથી ચર્ચામાં રહ્યો છે, પરંતુ દર વર્ષે ચોમાસા બાદ સર્જાતી સ્થિતિ ફરી એકવાર લોકોમાં કૌતુક અને ચિંતાનું કારણ બની છે. તાજેતરમાં પડેલા ભારે વરસાદ અને પૂરની સ્થિતિ બાદ હવે વિશ્વામિત્રી નદીના પાણી ધીમે-ધીમે ઓસરવા લાગ્યા છે. પાણીની સપાટી ઘટતા નદીના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં રહેલા મગરો મોટી સંખ્યામાં નદીના કાંઠા પર તેમજ પાણીની સપાટી પર જોવા મળી રહ્યા છે. ખાસ કરીને વડોદરાના અકોટા બ્રિજ નજીક મગરોની અવરજવર સ્પષ્ટ રીતે નજરે પડતાં લોકોમાં ભારે ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. વિશ્વામિત્રી નદીમાં મગરો દેખાવા એ વડોદરા માટે નવી વાત નથી, પરંતુ દર વર્ષે પાણી ઓસર્યા બાદ શહેરના મધ્યમાં આટલી નજીક મગરો જોવા મળતાં સ્થાનિકો અને બહારથી આવતા લોકો મોટી સંખ્યામાં અકોટા બ્રિજ પર પહોંચી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પર મગરોના વીડિયો અને તસવીરો વાયરલ થતાં લોકો 'મગર દર્શન' માટે બ્રિજ પર ઉભા રહી ફોટોગ્રાફી અને વીડિયોગ્રાફી કરતા જોવા મળી રહ્યા છે. જોકે આ દૃશ્ય જેટલું રોમાંચક લાગે છે, તેટલું જ જોખમી પણ બની શકે છે.
પાણી ઘટતાં મગરો કાંઠા પર દેખાવા લાગ્યા
વિશ્વામિત્રી નદીમાં પૂરનું પાણી ઓસરતાં જ મગરો તેમના રહેણાંક વિસ્તારની બહાર આવીને કાંઠા પર આરામ કરતા અથવા સૂર્યસ્નાન કરતા જોવા મળી રહ્યા છે. કેટલાક મગરો પાણીની સપાટી પર શાંતિથી તરતા પણ નજરે પડે છે. અકોટા બ્રિજ સહિત નદીના વિવિધ વિસ્તારોમાં લોકો દૂરથી મગરોને નિહાળતા જોવા મળી રહ્યા છે. વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ વરસાદી મોસમ દરમિયાન પાણીનું સ્તર વધતાં મગરો નદીના વિવિધ ભાગોમાં ફેલાઈ જાય છે. ત્યારબાદ પાણી ઓસરતાં તેઓ ફરી કિનારાઓ અને ઓછી ઊંડાઈ ધરાવતા વિસ્તારોમાં જોવા મળતા હોય છે. આ તેમની કુદરતી વર્તણૂકનો એક ભાગ છે.
અકોટા બ્રિજ પર લોકોની ભારે ભીડ, ટ્રાફિક પણ પ્રભાવિત
મગરો દેખાતા અકોટા બ્રિજ લોકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની ગયો છે. બ્રિજ પરથી પસાર થતા અનેક વાહનચાલકો પોતાના વાહનો થોભાવીને મગરોને જોવા લાગી જાય છે. ઘણા લોકો મોબાઇલ ફોનથી ફોટા અને વીડિયો બનાવી સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરી રહ્યા છે. આ સ્થિતિના કારણે કેટલીકવાર બ્રિજ પર વાહનોની ગતિ ધીમી પડી રહી છે અને ટ્રાફિક જામ જેવી સ્થિતિ પણ સર્જાઈ રહી છે. સ્થાનિકોએ જણાવ્યું કે સાંજના સમયે સૌથી વધુ લોકો મગરોને જોવા માટે એકત્ર થતા હોવાથી પોલીસ અને ટ્રાફિક વિભાગે પણ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવી પડી રહી છે.
આ પણ વાંચો: એક બ્રેક... અને 5 કાર અથડાઈ! : વડોદરાના ફતેહગંજ બ્રિજ પર સર્જાયો ચેઇન અકસ્માત, રાહદારીઓમાં દોડધામ મચી
કૌતુક સાથે ચિંતાનો માહોલ પણ
મગરો જોવા માટે લોકોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે, પરંતુ રહેણાંક વિસ્તારોની નજીક તેમની હાજરી સ્થાનિકો માટે ચિંતાનો વિષય પણ બની છે. વિશ્વામિત્રી નદીની આસપાસ આવેલી અનેક સોસાયટીઓ અને વસાહતોમાં રહેતા લોકોમાં ભયનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. પૂરનું પાણી ઓસર્યા બાદ ઘણી વખત મગરો નદીમાંથી બહાર આવી રહેણાંક વિસ્તારો, ખુલ્લા પ્લોટ, રસ્તાઓ અથવા ડ્રેનેજ વિસ્તારમાં પહોંચી જતા હોવાની ઘટનાઓ અગાઉ પણ નોંધાઈ ચૂકી છે. આવી સ્થિતિમાં ખાસ કરીને બાળકો અને પાલતુ પ્રાણીઓની સુરક્ષાને લઈને સ્થાનિકોમાં ચિંતા વધી છે.
વનવિભાગે લોકોને કરી સાવચેત રહેવાની અપીલ
પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વનવિભાગ અને સ્થાનિક તંત્રે લોકોને બિનજરૂરી રીતે નદીના કાંઠે ન જવા અને મગરોથી સુરક્ષિત અંતર જાળવવાની અપીલ કરી છે. મગરોને નજીકથી જોવાનો અથવા તેમને ખવડાવવાનો પ્રયાસ ન કરવા પણ સૂચના આપવામાં આવી છે. વનવિભાગે જણાવ્યું છે કે, જો કોઈ મગર રહેણાંક વિસ્તારમાં અથવા જાહેર રસ્તા પર દેખાય તો સ્થાનિકોએ પોતે કોઈ કાર્યવાહી કરવાના બદલે તરત જ વનવિભાગ અથવા રેસ્ક્યૂ ટીમને જાણ કરવી જોઈએ. પ્રશિક્ષિત ટીમ જ આવા મગરોને સુરક્ષિત રીતે પકડીને યોગ્ય સ્થળે ખસેડી શકે છે.
વિશ્વામિત્રી અને મગરોનો વર્ષો જૂનો સંબંધ
વિશ્વામિત્રી નદી ભારતમાં એવી કેટલીક શહેરી નદીઓમાંની એક છે જ્યાં મોટી સંખ્યામાં મગરો કુદરતી રીતે વસવાટ કરે છે. વર્ષોથી વડોદરાના લોકો માટે મગરો શહેરની ઓળખનો એક ભાગ બની ગયા છે. જોકે શહેરનો સતત વિકાસ, વધતી વસાહતો અને નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં માનવ દખલને કારણે મગરો અને માનવ વચ્ચેનો સંપર્ક પણ વધી રહ્યો છે. દર વર્ષે ચોમાસા દરમિયાન અને ત્યારબાદ મગરો દેખાવાની અનેક ઘટનાઓ સામે આવતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં લોકોમાં જાગૃતિ અને સાવચેતી જ સૌથી અસરકારક ઉપાય માનવામાં આવે છે.
નિષ્ણાતોની સલાહ
વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર મગર સામાન્ય રીતે માનવોથી દૂર રહેવાનું પસંદ કરે છે અને બિનજરૂરી રીતે હુમલો કરતા નથી. તેમ છતાં કોઈપણ જંગલી પ્રાણીની જેમ તેમની નજીક જવું જોખમી બની શકે છે. તેથી મગર દેખાય તો તેને દૂરથી જ નિહાળવો, ભીડ એકત્ર ન કરવી અને તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે. વિશ્વામિત્રીના પાણી ઓસરતાં આગામી દિવસોમાં પણ વિવિધ વિસ્તારોમાં મગરો જોવા મળવાની શક્યતા હોવાથી તંત્ર સતત સ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને જરૂર પડ્યે રેસ્ક્યૂ ટીમોને પણ સતર્ક રાખવામાં આવી છે.
