ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ ચાંદીપુરા વાયરસને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ રહેલા ખેડા અને સાબરકાંઠાના બે બાળકોના લેબોરેટરી રિપોર્ટ પોઝિટિવ આવ્યા છે. આ સાથે રાજ્યમાં ચાંદીપુરા વાયરસના કેસોમાં વધારો નોંધાયો છે. બીજી તરફ, આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ડોર-ટુ-ડોર સર્વે, જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ અને સઘન દેખરેખ શરૂ કરી છે. રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં આ વાયરસના કારણે ત્રણ બાળકોના મોત નોંધાયા હોવાનું આરોગ્ય વિભાગે અગાઉ જણાવ્યું હતું.
ગાંધીનગર સિવિલમાં સારવાર હેઠળ બે બાળકોના રિપોર્ટ પોઝિટિવ
મળતી માહિતી અનુસાર, ખેડા જિલ્લાના કપડવંજ તાલુકાના એક ગામના 1 વર્ષના બાળક અને સાબરકાંઠા જિલ્લાના કઠલાલ તાલુકાના એક ગામના 4 વર્ષના બાળકને અચાનક ઊંચો તાવ, આંચકી અને ગંભીર લક્ષણો દેખાતા ગાંધીનગર સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
તબીબોએ બંને બાળકોના લોહીના નમૂના તપાસ માટે લેબોરેટરીમાં મોકલ્યા હતા, જેમાં ચાંદીપુરા વાયરસની પુષ્ટિ થઈ છે. હાલમાં બંને બાળકોની હોસ્પિટલના PICUમાં નિષ્ણાત તબીબોની ટીમ દ્વારા સતત દેખરેખ હેઠળ સારવાર ચાલી રહી છે.
રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ બાળકોના મોત
બે દિવસ અગાઉ રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરિયાએ માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે ચાંદીપુરા વાયરસના લક્ષણો સાથે દાખલ થયેલા બાળકોમાંથી ત્રણ બાળકોના મોત થયા છે.
આમાં ગોધરાના બે બાળકો સારવાર દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યા હતા અને તેમના રિપોર્ટ ચાંદીપુરા વાયરસ માટે પોઝિટિવ આવ્યા હતા. ઉપરાંત રાજસ્થાનના એક બાળક, જેને હિંમતનગર સિવિલ હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, તેનું પણ ચાંદીપુરા વાયરસના કારણે મૃત્યુ થયું હતું.
14 વર્ષ સુધીના બાળકો માટે વધુ જોખમી
તબીબી નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ચાંદીપુરા વાયરસ મુખ્યત્વે 14 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને વધુ અસર કરે છે. આ વાયરસ બાળકની સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ (મગજ) પર અસર કરતો હોવાથી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
આ રોગના મુખ્ય લક્ષણોમાં અચાનક ઊંચો તાવ, વારંવાર ઉલટી, અસહ્ય માથાનો દુખાવો, આંચકી આવવી, બેભાન જેવી સ્થિતિ અને ન્યુરોલોજિકલ સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ રોગમાં પ્રથમ 24થી 48 કલાક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે અને સમયસર સારવાર મળવાથી જીવ બચાવવાની શક્યતા વધી શકે છે.
સેન્ડફ્લાયના કરડવાથી ફેલાય છે વાયરસ
ચાંદીપુરા વાયરસ મુખ્યત્વે સેન્ડફ્લાય (Sandfly) નામની ઝીણી માખીના કરડવાથી ફેલાય છે. આ માખી સામાન્ય રીતે ભેજવાળા વિસ્તારો, કાચા મકાનો અને લીપણવાળા ઘરોમાં વધુ જોવા મળે છે.
વાયરસના વધુ ફેલાવાને રોકવા માટે આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત ગામોમાં મેલેથિયોન પાવડર અને અન્ય જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ શરૂ કર્યો છે. ઉપરાંત આરોગ્ય વિભાગની ટીમો દ્વારા ઘરે-ઘરે સર્વેક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી અન્ય કોઈ બાળકમાં સમાન લક્ષણો હોય તો તેને તાત્કાલિક સારવાર મળી શકે.
હાલમાં કોઈ ચોક્કસ રસી કે દવા ઉપલબ્ધ નથી
આરોગ્ય વિભાગના જણાવ્યા મુજબ ચાંદીપુરા વાયરસ સામે હાલમાં કોઈ ચોક્કસ રસી અથવા એન્ટિવાયરલ દવા ઉપલબ્ધ નથી. સારવાર સંપૂર્ણપણે દર્દીમાં દેખાતા લક્ષણોના આધારે આપવામાં આવે છે.
તબીબોએ વાલીઓને અપીલ કરી છે કે જો બાળકને અચાનક ઊંચો તાવ આવે, વારંવાર ઉલટી થાય, આંચકી આવે અથવા બેભાન જેવી સ્થિતિ સર્જાય તો સમય બગાડ્યા વગર નજીકના સરકારી હોસ્પિટલ, PHC, CHC અથવા આરોગ્ય કેન્દ્રમાં લઈ જવું જોઈએ.
આરોગ્ય વિભાગે લોકોને આપી સાવચેતી રાખવાની અપીલ
આરોગ્ય વિભાગે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા જાળવવા, બાળકોને સેન્ડફ્લાયથી બચાવવા, ઘરની આસપાસ ગંદકી ન થવા દેવા અને કોઈપણ શંકાસ્પદ લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક આરોગ્ય કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવાની અપીલ કરી છે. ચોમાસાના દિવસોમાં આવા વાયરસજન્ય રોગો સામે સતર્ક રહેવું જરૂરી હોવાનું પણ તંત્રે જણાવ્યું છે.
