ગુજરાતમાં ચોમાસાએ હવે જોર પકડ્યું છે અને છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં મેઘરાજાએ ધમાકેદાર બેટિંગ કરી છે. રાજ્યના કુલ 265 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાતા સમગ્ર ગુજરાતમાં વરસાદી માહોલ છવાયો છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક તાલુકાઓમાં વરસાદે રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું હતું. સાંતલપુરમાં સૌથી વધુ 15 ઈંચ વરસાદ નોંધાતા અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઉપરાંત રાધનપુર, ભાભર અને દિયોદર જેવા તાલુકાઓમાં પણ 10 ઈંચથી વધુ વરસાદ નોંધાતા ઉત્તર ગુજરાતમાં ચોમાસાની તીવ્રતા સ્પષ્ટ જોવા મળી છે.
છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદી ગતિવિધિમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. ભારે વરસાદને કારણે નદી-નાળાઓમાં નવા નીરની આવક શરૂ થઈ છે, જ્યારે કેટલાક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ છે. બીજી તરફ ખેતી માટે વરસાદની આતુરતાથી રાહ જોઈ રહેલા ખેડૂતોમાં પણ ખુશીની લાગણી જોવા મળી રહી છે. જોકે, જ્યાં ટૂંકા ગાળામાં અતિભારે વરસાદ પડ્યો છે ત્યાં પાણીના નિકાલ અને સ્થાનિક જનજીવનને અસર થવાની શક્યતા પણ વધી છે.
સાંતલપુરમાં 15 ઈંચ વરસાદથી સૌથી વધુ અસર
છેલ્લા 24 કલાકના વરસાદના આંકડાઓમાં સાંતલપુર સૌથી આગળ રહ્યું છે. તાલુકામાં 15 ઈંચ જેટલો વરસાદ નોંધાતા વરસાદે જોરદાર બેટિંગ કરી હતી. આટલા મોટા પ્રમાણમાં વરસાદ પડવાથી સ્થાનિક સ્તરે પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાવાની શક્યતા રહે છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન રસ્તાઓ પર પાણી ફરી વળવાથી વાહનવ્યવહારને પણ અસર થઈ શકે છે.
સાંતલપુર બાદ રાધનપુરમાં 13.46 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. જ્યારે ભાભરમાં 11.30 ઈંચ અને દિયોદરમાં 10.83 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. ઉત્તર ગુજરાતના આ વિસ્તારોમાં પડેલા ભારે વરસાદને કારણે નદી-નાળાઓમાં પાણીની આવક વધવાની સાથે સ્થાનિક જળસ્રોતો પણ છલકાવા તરફ આગળ વધી શકે છે. ભારે વરસાદના પગલે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર છે.
ઉત્તર ગુજરાતમાં મેઘરાજાની તોફાની બેટિંગ
ઉત્તર ગુજરાતમાં વરસાદની તીવ્રતા ખાસ નોંધપાત્ર રહી છે. દાંતિવાડામાં 7.09 ઈંચ અને સુઈગામમાં 6.81 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત થરાદમાં 5.12 ઈંચ અને ડીસામાં 5.04 ઈંચ વરસાદ પડ્યો છે. ઉત્તર ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થતાં ખેડૂતો માટે પણ રાહતના સમાચાર આવ્યા છે.
ખરીફ સિઝનમાં વરસાદનું મહત્વ ખૂબ વધારે હોય છે. યોગ્ય સમયે પડેલો વરસાદ જમીનમાં ભેજ જાળવી રાખવા અને ખેતીની કામગીરીને વેગ આપવા માટે ઉપયોગી બને છે. જોકે, સતત ભારે વરસાદના કિસ્સામાં ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહે તો પાકને નુકસાન થવાની શક્યતા પણ રહે છે. તેથી આગામી દિવસોમાં વરસાદની તીવ્રતા અને તેના સમયગાળા પર ખેડૂતોની નજર રહેશે.
મધ્ય ગુજરાતમાં પણ મેઘમહેર યથાવત
મધ્ય ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદ નોંધાયો છે. મહેમદાબાદમાં 8.39 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હોવાનું સામે આવ્યું છે. નડિયાદમાં 1.31 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત ઓગડમાં 5.98 ઈંચ, દેહગામમાં 5.71 ઈંચ, સોજીત્રામાં 5.12 ઈંચ અને કઠલાલમાં 5 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે.
વરસાદના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. ખાસ કરીને ટૂંકા સમયગાળામાં ભારે વરસાદ પડે ત્યારે શહેરી વિસ્તારોમાં ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા પર દબાણ વધે છે. ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પણ રસ્તાઓ અને કોઝવે પર પાણી ફરી વળે તો વાહનવ્યવહારને અસર થવાની શક્યતા રહે છે. સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા આવા વિસ્તારો પર નજર રાખવી જરૂરી બની રહે છે.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના વિસ્તારોમાં પણ સારો વરસાદ
રાજ્યના અન્ય ભાગોમાં પણ વરસાદી ગતિવિધિ નોંધાઈ છે. થાનગઢમાં 7.09 ઈંચ અને વાંકાનેરમાં 6.96 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. કચ્છના રાપરમાં પણ 4.96 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. વરસાદના કારણે આ વિસ્તારોમાં પણ ખેતી અને જળસંગ્રહ માટે સકારાત્મક સ્થિતિ ઊભી થવાની આશા છે.
આ ઉપરાંત વાસોમાં 4.96 ઈંચ, મહુધામાં 4.92 ઈંચ, ધનસુરામાં 4.92 ઈંચ, ખેડામાં 4.76 ઈંચ, માતરમાં 4.72 ઈંચ, ખેરાલુમાં 4.72 ઈંચ અને હડાદમાં 4.45 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં પડેલા વરસાદથી નાના-મોટા જળાશયોમાં પાણીની આવક શરૂ થવાની સાથે ભૂગર્ભ જળસ્તરમાં પણ સુધારો થવાની આશા છે.
આ પણ વાંચો: વડોદરામાં 7 ઈંચ વરસાદથી હાહાકાર : 1500થી વધુ વીજ ફરિયાદો, 19 વૃક્ષો ધરાશાયી, 3 લોકોનું કરાયું રેસ્ક્યુ
ખેડૂતો માટે વરસાદ રાહતરૂપ
ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆત બાદ વરસાદના વિરામને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ખેડૂતો ચિંતિત બન્યા હતા. હવે રાજ્યના મોટા ભાગના તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાતા ખેતી માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું થયું છે. ખાસ કરીને જ્યાં વરસાદની અછત હતી ત્યાં ખેડૂતોને પાક માટે જરૂરી ભેજ મળવાની આશા છે.
જોકે, વરસાદ ખેતી માટે જેટલો જરૂરી છે તેટલો જ અતિશય વરસાદ પાક માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. સતત વરસાદના કારણે ખેતરોમાં પાણી ભરાઈ રહે તો પાકના મૂળમાં ઓક્સિજનની અછત સર્જાઈ શકે છે. તેથી ખેડૂતો માટે હવે વરસાદનું પ્રમાણ અને પાણીના નિકાલની સ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ બની રહેશે. કૃષિ નિષ્ણાતોની સલાહ મુજબ ખેતરમાં પાણી ભરાઈ રહે તો શક્ય હોય ત્યાં યોગ્ય નિકાલની વ્યવસ્થા કરવી જરૂરી બની શકે છે.
આગામી દિવસોમાં પણ વરસાદી માહોલ યથાવત રહેવાની શક્યતા
હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ આગામી દિવસોમાં પણ ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદી માહોલ યથાવત રહેવાની શક્યતા છે. રાજ્યમાં સક્રિય વરસાદી સિસ્ટમોના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ પડી શકે છે, જ્યારે અન્ય વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદની ગતિવિધિ જોવા મળી શકે છે. જિલ્લાવાર વરસાદની તીવ્રતા હવામાન પ્રણાલીની સ્થિતિ અને તેના માર્ગમાં થતા ફેરફાર પર આધારિત રહેશે.
ભારે વરસાદની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને નાગરિકોએ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. નદી-નાળા, કોઝવે અને જળાશયો નજીક બિનજરૂરી અવરજવર ટાળવી જોઈએ. પાણી
ભરાયેલા રસ્તા પરથી વાહન પસાર કરતી વખતે પણ ખાસ કાળજી રાખવી જરૂરી છે. વરસાદ દરમિયાન વીજતાર તૂટેલા જોવા મળે તો તેનાથી દૂર રહેવું અને તાત્કાલિક સંબંધિત તંત્રને જાણ કરવી સલામત રહેશે.
રાજ્યમાં છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન 265 તાલુકામાં વરસાદ નોંધાયો હોવાના આંકડા દર્શાવે છે કે ગુજરાતમાં ચોમાસું હવે વ્યાપક રીતે સક્રિય બન્યું છે. સાંતલપુરમાં 15 ઈંચથી લઈને રાજ્યના અન્ય અનેક તાલુકાઓમાં નોંધાયેલા સારા વરસાદે જળસંગ્રહ અને ખેતી બંને માટે આશા જગાવી છે. જોકે, ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ટૂંકા સમયમાં પડેલા અતિભારે વરસાદને કારણે સ્થાનિક સ્તરે પાણી ભરાવા જેવી સમસ્યાઓ પણ ઊભી થઈ શકે છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદનું જોર કેવું રહે છે અને કયા વિસ્તારોમાં વધુ અસર થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે. હાલ ખેડૂતો માટે વરસાદ રાહતરૂપ છે, જ્યારે તંત્ર માટે ભારે વરસાદની સ્થિતિમાં જનજીવન સુરક્ષિત રાખવું સૌથી મોટો પડકાર રહેશે.
