"જહાજોને આગ લગાવી દેવામાં આવશે" : ઈરાને ધમકી આપતા કહ્યું, "હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ"; ઓઇલની કિંમતોમાં થશે તીવ્ર વધારો!

મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ઈરાને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને બંધ કરવાનો દાવો કર્યો છે. આ પગલાથી પહેલાથી જ ઉકળતી ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર થઈ ગઈ છે.

IRGC ની જાહેરાત : 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ'

ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ સોમવારે સ્થાનિક સમય મુજબ જાહેરાત કરી હતી કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ હવે બંધ છે. IRGC ના વરિષ્ઠ સલાહકાર બ્રિગેડિયર જનરલ સરદાર ઇબ્રાહિમ જબ્બારીએ ચેતવણી આપી હતી કે કોઈપણ જહાજ પસાર થવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેને ગાર્ડ્સ અને નૌકાદળના કર્મચારીઓ દ્વારા આગ લગાવી દેવામાં આવશે. આ જાહેરાત એવા સમયે કરવામાં આવી છે જ્યારે ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર, આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના કથિત સંયુક્ત US-ઇઝરાયલી હુમલામાં મૃત્યુ બાદ પ્રદેશમાં તણાવ વધી રહ્યો છે.

અમેરિકાનો દાવો: જળમાર્ગ ખુલ્લો છે

ઈરાની દાવાઓથી વિપરીત, US સેન્ટ્રલ કમાન્ડે જણાવ્યું છે કે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ ખુલ્લો છે અને બધા જહાજો સામાન્ય રીતે આગળ વધી રહ્યા છે. US પક્ષે ઈરાનના દાવાને ખોટો ગણાવ્યો છે.

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ શા માટે આટલું મહત્વનું છે?

તે વિશ્વના તેલ વેપારના આશરે 20% ભાગનું સંચાલન કરે છે. સાઉદી અરેબિયા, કુવૈત, ઇરાક, કતાર, બહેરીન, UAE અને ઈરાનનું તેલ તેમાંથી પસાર થાય છે. ફક્ત 33 કિલોમીટર પહોળી આ સામુદ્રધુની વૈશ્વિક વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે. ઊર્જા નિષ્ણાતોના મતે, અહીં કોઈપણ વિક્ષેપ વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે મોટો ખતરો ઉભો કરી શકે છે અને કિંમતોમાં તીવ્ર વધારો કરી શકે છે.

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝનું ઐતિહાસિક મહત્વ

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સદીઓથી એશિયા અને આરબ વિશ્વ વચ્ચેનો વેપાર માર્ગ રહ્યો છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં, ઈરાને લશ્કરી કવાયતો દરમિયાન ચોક્કસ વિસ્તારોમાં શિપિંગ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જેના કારણે તેલના ભાવમાં 6% વધારો થયો છે. 1980 ના દાયકાના ટેન્કર યુદ્ધો પછી, જે દરમિયાન ઈરાન અને ઈરાક બંનેએ એકબીજાના જહાજોને નિશાન બનાવ્યા હતા, ત્યારથી ઈરાને ક્યારેય જળમાર્ગ સંપૂર્ણપણે બંધ કર્યો નથી.

ઈરાન-ઈઝરાયલ-અમેરિકા યુદ્ધ: અત્યાર સુધીના નુકસાન

ઝડપથી વધી રહેલા સંઘર્ષમાં 6 અમેરિકન સૈનિકો સહિત 500 થી વધુ લોકોના મોત થયા છે. ખામેનીના મૃત્યુ પછી, ઈરાને કતાર, કુવૈત અને બહેરીનમાં અમેરિકન ઠેકાણાઓ પર મિસાઇલો છોડી. તેણે સાઉદી અરેબિયા, UAE અને ઓમાનને પણ નિશાન બનાવ્યા. વિશ્લેષકો કહે છે કે જો આ સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે, તો વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે.