Gir Safari closed for 4 months: ગુજરાતની ઓળખ અને એશિયાટિક સિંહોનું વિશ્વનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન ગણાતું સાસણ ગીર અભયારણ્ય હવે આગામી ચાર મહિના માટે પ્રવાસીઓ માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે. દર વર્ષે ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન લેવામાં આવતો આ નિર્ણય આ વર્ષે પણ અમલમાં મુકાયો છે. વન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર ભારે વરસાદ, જંગલની અંદરના માર્ગોની સ્થિતિ અને વન્યજીવોના પ્રજનન કાળને ધ્યાનમાં રાખીને ગીર જંગલ સફારી પર અસ્થાયી પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. 22 જૂનની સાંજે ગીર જંગલમાંથી પરત ફરેલી છેલ્લી સફારી સાથે પ્રવાસન સીઝનનો સત્તાવાર અંત આવ્યો હતો. હવે આગામી 16 ઓક્ટોબરથી ફરી એકવાર ગીર અભયારણ્યના દ્વાર પ્રવાસીઓ માટે ખુલશે. દર વર્ષે દેશ-વિદેશમાંથી લાખો પ્રવાસીઓ માત્ર એશિયાટિક સિંહોના દર્શન કરવા માટે ગીર પહોંચતા હોય છે, ત્યારે આગામી ચાર મહિના સુધી તેમને આ અનોખા અનુભવ માટે રાહ જોવી પડશે.
ચોમાસામાં શા માટે બંધ રહે છે ગીર સફારી?
ગીર અભયારણ્યમાં દર વર્ષે ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન સફારી બંધ રાખવાની લાંબા સમયથી પરંપરા છે. સામાન્ય રીતે 15 જૂનથી 15 ઓક્ટોબર સુધી જંગલ પ્રવાસીઓ માટે બંધ રાખવામાં આવે છે. જોકે આ વર્ષે ગુજરાતમાં ચોમાસું મોડું પહોંચતાં વન વિભાગે પ્રવાસીઓને વધુ તક આપવા માટે સફારી એક અઠવાડિયા સુધી વધારી હતી. વન અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ વરસાદ દરમિયાન જંગલની અંદરના કાચા માર્ગો ખરાબ થઈ જાય છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ જતાં વાહન વ્યવહાર મુશ્કેલ બને છે અને પ્રવાસીઓની સુરક્ષા જાળવવી પડકારરૂપ બની જાય છે. આ કારણોસર ચોમાસામાં જંગલમાં પ્રવાસન પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવે છે.
સિંહો અને અન્ય વન્યજીવો માટે મહત્વનો સમયગાળો
ચોમાસાનો સમયગાળો ગીરના સિંહો સહિત અનેક વન્યજીવો માટે પ્રજનન અને કુદરતી વિકાસનો મહત્વપૂર્ણ સમય માનવામાં આવે છે. આ દરમિયાન જંગલમાં માનવ અવરજવર ઓછી રહે તો પ્રાણીઓને વધુ શાંતિપૂર્ણ અને અનુકૂળ વાતાવરણ મળી રહે છે. વન્યજીવ નિષ્ણાતોના મતે સતત સફારી અને માનવ હાજરીના કારણે પ્રાણીઓના સ્વાભાવિક વર્તનમાં અસર થઈ શકે છે. તેથી દર વર્ષે આ ચાર મહિનાનો વિરામ વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે અત્યંત જરૂરી માનવામાં આવે છે. વન વિભાગ પણ આ સમય દરમિયાન જંગલના આંતરિક વિસ્તારોમાં સંરક્ષણ સંબંધિત વિવિધ કામગીરી વધુ અસરકારક રીતે કરી શકે છે.
આ પણ વાંચો: કચ્છને મળી નવી ઉડાન : મુન્દ્રા એરપોર્ટથી મુંબઈ-ગોવા સહિત 8 શહેરો માટે ફ્લાઈટ સેવા શરૂ
ગીરમાં પ્રવાસીઓની સંખ્યાએ બનાવ્યા નવા રેકોર્ડ
ગીર સેન્ચુરીના સુપરિન્ટેન્ડન્ટ અગ્નિશ્વર વ્યાસે જણાવ્યું હતું કે ગીર અભયારણ્યમાં છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. એપ્રિલ 2025થી જૂન 2026 વચ્ચે ગીર જંગલ સફારી માટે 2.84 લાખથી વધુ પ્રવાસીઓ પહોંચ્યા હતા. આ ઉપરાંત દેવળિયા ગીર ઇન્ટરપ્રિટેશન ઝોનમાં 9.27 લાખથી વધુ મુલાકાતીઓ આવ્યા હતા. આમ કુલ મળીને 11 લાખથી વધુ પ્રવાસીઓએ ગીર અને એશિયાટિક સિંહોના દર્શનનો લાભ લીધો હોવાનું વન વિભાગે જણાવ્યું છે. આ આંકડા ગીરની લોકપ્રિયતા અને વન્યજીવ પ્રવાસન ક્ષેત્રમાં તેના મહત્વને વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.
અંતિમ દિવસ પ્રવાસીઓ માટે બન્યો યાદગાર
સફારી બંધ થતા પહેલાંના અંતિમ દિવસે આવેલા પ્રવાસીઓ માટે આ દિવસ ખાસ યાદગાર સાબિત થયો હતો. અનેક પ્રવાસીઓને એકસાથે 10થી વધુ સિંહોના દર્શન થયા હતા, જે ગીર સફારી દરમિયાન દુર્લભ અનુભવ માનવામાં આવે છે. પ્રવાસીઓએ જણાવ્યું હતું કે, સફારી બંધ થાય તે પહેલાં ગીરની મુલાકાત લેવાનો અવસર મળ્યો અને વનરાજાના નજીકથી દર્શન થતાં તેમની સફર જીવનભર યાદ રહે તેવી બની ગઈ. ઘણા પ્રવાસીઓએ આ અનુભવને પોતાની ગીર યાત્રાની સૌથી ખાસ ક્ષણ ગણાવી હતી.
આ પણ વાંચો: ગુજરાતમાં બે દિવસ બાદ ચોમાસું બેસશે : દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં ભારે વરસાદનું યલો એલર્ટ
મુખ્ય ગીર બંધ, પરંતુ દેવળિયા સફારી ચાલુ રહેશે
જોકે મુખ્ય ગીર જંગલ આગામી ચાર મહિના માટે બંધ રહેશે, તેમ છતાં દેવળિયા સફારી પાર્ક પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લો રહેશે. અહીં પ્રવાસીઓ બસ અથવા જીપ્સી સફારી મારફતે સિંહો અને અન્ય વન્યજીવોને નજીકથી જોઈ શકશે. વન વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ મારફતે ઓનલાઈન બુકિંગની સુવિધા પણ યથાવત રહેશે. જેના કારણે ચોમાસા દરમિયાન પણ ગીરના વન્યજીવોનો અનુભવ મેળવવા ઇચ્છુક પ્રવાસીઓ માટે વિકલ્પ ઉપલબ્ધ રહેશે.
સંરક્ષણ માટેનો મહત્વપૂર્ણ સમય
ગીર અભયારણ્યનું આ ચાર મહિનાનું વિરામ માત્ર પ્રવાસન રોકવાનો નિર્ણય નથી, પરંતુ વન્યજીવ સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ જાળવણી માટેનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ સમય દરમિયાન વન વિભાગની ટીમો પેટ્રોલિંગ, વન્યજીવ બચાવ કામગીરી, જંગલની દેખરેખ અને સંરક્ષણ સંબંધિત વિવિધ કામગીરી પર ખાસ ધ્યાન આપશે. હવે આગામી 16 ઓક્ટોબરે ફરી એકવાર ગીરના જંગલોમાં સફારી શરૂ થશે અને દેશ-વિદેશના પ્રવાસીઓ વિશ્વના એકમાત્ર એશિયાટિક સિંહોના કુદરતી નિવાસસ્થાનની મુલાકાત લઈ શકશે.
