તમે અનેકવાર ટેલિવિઝન કે સોશિયલ મીડિયા પર સેલિબ્રિટીઝને ઓપરેશન દ્વારા પોતાનું લિંગ પરિવર્તન કરાવતા જોયા હશે. થોડા વર્ષો પહેલા સુધી સમાજમાં આ વિષય પર ખુલીને વાત કરવામાં આવતી નહોતી, પરંતુ હવે Gender Change Surgery પ્રત્યે જાગૃતિ વધી રહી છે. ઘણા લોકોના મનમાં એવો પ્રશ્ન થાય છે કે ભારતમાં આ સર્જરી કરાવવા માટે કેટલા રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે અને તેની પ્રક્રિયા શું હોય છે. ખાસ કરીને જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને જન્મજાત મળેલા લિંગ અને તેની આંતરિક ઓળખ વચ્ચે અસંતોષ હોય ત્યારે તેઓ આ મેડિકલ પદ્ધતિનો સહારો લેતા હોય છે.
શું છે Gender Dysmorphia?
Gender Change Surgery સામાન્ય રીતે એવા લોકો કરાવે છે જેમને Gender Dysmorphiaની સ્થિતિ હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિને પોતાના શરીર અથવા જન્મ સમયે મળેલા લિંગને લઈને સતત બેચેની અને અસંતોષ અનુભવાય છે. વ્યક્તિને અંદરથી એવું લાગે છે કે તેની સાચી ઓળખ તેના શરીર કરતા અલગ છે. Gender Dysmorphiaના કારણે વ્યક્તિમાં ગભરાટ અને માનસિક તણાવ જોવા મળે છે. નોંધનીય છે કે આ કોઈ બીમારી નથી, પરંતુ એક એવી સ્થિતિ છે જેમાં વ્યક્તિ પોતાની ઓળખને અનુરૂપ શરીર મેળવવા ઈચ્છે છે.
ભારતમાં સર્જરીનો અંદાજિત ખર્ચ
ભારતમાં લિંગ પરિવર્તનની સર્જરીમાં સ્ત્રી અને પુરુષ માટે અલગ અલગ ખર્ચ હોય છે:
જો કોઈ વ્યક્તિને પુરુષમાંથી સ્ત્રી બનવું હોય, તો આ પ્રક્રિયામાં અંદાજે 3થી 5લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
જો કોઈ મહિલાને Gender Change Surgery દ્વારા પુરુષ બનવું હોય, તો આ પ્રક્રિયા વધુ જટિલ હોય છે અને તેમાં અંદાજે 5થી 8લાખ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થાય છે, જેને તબીબી જગતમાં ઘણો ખર્ચાળ માનવામાં આવે છે.
પુરુષમાંથી સ્ત્રી બનવાની પ્રક્રિયા
પુરુષમાંથી સ્ત્રી બનવાની સર્જરીમાં અનેક તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં Orchiectomy દ્વારા અંડકોષ દૂર કરવામાં આવે છે અને Penectomy દ્વારા પુરુષ અંગને દૂર કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ Vulvoplasty અને Vaginoplasty જેવી પ્રક્રિયાઓ દ્વારા સ્ત્રી જનનાંગોનું નિર્માણ કરવામાં આવે છે. આ સર્જરી એકસાથે કરવાને બદલે તબક્કાવાર રીતે કરવામાં આવે છે જેથી શરીર તેને સ્વીકારી શકે.
સ્ત્રીમાંથી પુરુષ બનવાની જટિલ પ્રક્રિયા
મહિલામાંથી પુરુષ બનવાની સર્જરીમાં શરીરની બનાવટ બદલવા માટે અનેક Cosmetic Surgery કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં Cheek Implant, Tracheal Shave અને Jawline Feminization જેવી સર્જરીનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા ચહેરા અને શરીરના હાડકાંની બનાવટને પુરુષો જેવી બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. આ આખી પ્રક્રિયામાં હોર્મોન થેરાપી પણ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.





















