ભારતની પ્રથમ ડિજિટલ અને જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી તરફ એક મોટા પગલામાં, વસ્તી ગણતરી 2027 ના પ્રથમ તબક્કા માટે પ્રી-ટેસ્ટ આજથી શરૂ થવાનું છે. આ દરમિયાન, ગણતરીકારો તેમના સંબંધિત વિસ્તારોમાં અગ્રણી નાગરિકોના ઘરની મુલાકાત લેશે અને તેમને ઓનલાઈન પોર્ટલ દ્વારા તેમની વિગતો ભરવામાં મદદ કરશે. એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારી કહે છે કે આ અભ્યાસ સ્વ-ગણના મોડ્યુલની અસરકારકતા ચકાસવા માટે હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ દેશની પ્રથમ ડિજિટલ વસ્તી ગણતરી હશે અને સ્વતંત્ર ભારતમાં પ્રથમ વખત જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીનો પણ સમાવેશ થશે.
ધ હિન્દુએ અધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે સ્વ-ગણના પોર્ટલ અને મોબાઇલ એપ્લિકેશનનું પરીક્ષણ 1 થી 10 નવેમ્બર અને 10 થી 30 નવેમ્બર દરમિયાન મર્યાદિત વિસ્તારોમાં કરવામાં આવશે. સરળ ઉપયોગિતા પરીક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે લિંક જાહેરમાં શેર કરવામાં આવશે નહીં. આ તબક્કામાં લગભગ 30 ઘર સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે, જેમાં મકાન નંબર, પ્રાથમિક છત અને ફ્લોર સામગ્રી, ઘરના વડાનું નામ અને લિંગ, ઘરમાં રહેતા લોકોની સંખ્યા, પીવાના પાણીનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત, વીજળી, શૌચાલયની ઉપલબ્ધતા, રસોઈ બળતણ, ટીવી, કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ ફોન, વાહન વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.
રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને સેન્સસ કમિશનરે 16 ઓક્ટોબરના રોજ એક જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે હાઉસ લિસ્ટિંગ અને હાઉસિંગ સેન્સસ (HLO) ની આ પ્રી-ટેસ્ટ 10 થી 30 નવેમ્બર દરમિયાન તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પસંદગીના વિસ્તારોમાં હાથ ધરવામાં આવશે, જ્યારે સ્વ-ગણનાની સુવિધા 1 થી 7 નવેમ્બર દરમિયાન ઉપલબ્ધ રહેશે.
અધિકારીના જણાવ્યા મુજબ, "ગણતરીકારો પહેલા પસંદ કરેલા નાગરિકો સાથે પોર્ટલ સરનામું શેર કરશે જેથી તેઓ પોતે પ્રશ્નાવલી ઓનલાઈન ભરી શકે. પછી, 10 થી 30 નવેમ્બરની વચ્ચે, તેઓ તે જ ઘરોની ફરી મુલાકાત લેશે અને મોબાઇલ એપ્લિકેશન પર બાકીના ઘરોની માહિતી એકત્રિત કરશે." આ બંને મોડ્યુલ સેન્સસ મેનેજમેન્ટ અને મોનિટરિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડાયેલા છે.
કોવિડ-19 મહામારી કારણે મુલતવી રાખવામાં આવેલી વસ્તી ગણતરી 2021 હવે વસ્તી ગણતરી 2027 તરીકે હાથ ધરવામાં આવશે, જેની અંતિમ ગણતરી 1 એપ્રિલ, 2026 અને 28 ફેબ્રુઆરી, 2027 ની વચ્ચે પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
છેલ્લી વસ્તી ગણતરી દરમિયાન રાષ્ટ્રીય વસ્તી રજિસ્ટર (NPR) પણ અપડેટ કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ સરકારે લોકસભામાં સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ વખતે NPR અપડેટ કરવામાં આવશે નહીં. NPR ડેટા છેલ્લે 2015-16 માં સુધારવામાં આવ્યો હતો.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, જાતિ આધારિત પ્રશ્નો માટેનું માળખું હજુ સુધી નક્કી થયું નથી, તેથી હાલમાં ફક્ત HLO તબક્કાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. પ્રસ્તાવિત 2021 વસ્તી ગણતરી માટે 2019 માં સમાન પરીક્ષણ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં 76 જિલ્લાઓના 2.6 મિલિયન લોકોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.
