મોંઘા પેટ્રોલના ટેન્શનમાંથી મળશે મુક્તિ : ‘રેર અર્થ’ મેગ્નેટની અછત દૂર થતા ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદનમાં આવશે તેજી

ભારતીય ઇલેક્ટ્રિક ટુ-વ્હીલર માર્કેટ જે છેલ્લા કેટલાક સમયથી વિવિધ પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું હતું તે હવે ફરી એકવાર જોરદાર ગતિ પકડવા માટે સજ્જ છે. સપ્લાય ચેઈનની સમસ્યાઓ અને સરકારી સબસિડીમાં થયેલા ઘટાડાને કારણે વેચાણ પર જે બ્રેક લાગી હતી તે હવે દૂર થતી જણાય છે. તાજેતરના એક અહેવાલ મુજબ નાણાકીય વર્ષ 2027 માં ઇલેક્ટ્રિક દ્વિચક્રી વાહનોના વેચાણમાં 16% થી 18% સુધીનો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે. આ રિકવરી પાછળનું સૌથી મોટું કારણ રેર અર્થ મેગ્નેટની ઉપલબ્ધતામાં થયેલો સુધારો માનવામાં આવે છે જેનાથી કંપનીઓ માટે પ્રોડક્શન વધારવું સરળ બનશે.

રેર અર્થ મેગ્નેટની સમસ્યાનું નિરાકરણ

ક્રિસિલની રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર ઇલેક્ટ્રિક મોટરના નિર્માણમાં સૌથી મહત્વના ગણાતા રેર અર્થ મેગ્નેટનો પુરવઠો હવે ધીમે ધીમે સામાન્ય થઈ રહ્યો છે. અગાઉ ચીન તરફથી આ મેગ્નેટના સપ્લાયમાં અવરોધો આવતા હોવાથી ઇ-સ્કૂટરના ઉત્પાદન પર માઠી અસર પડી હતી. આ અછતને કારણે જ FY26 માં ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટરનો ગ્રોથ ઘટીને 12% થી 13% ની આસપાસ સીમિત રહ્યો હતો. હવે સપ્લાય વ્યવસ્થિત થતા બજારમાં ફરી સ્થિરતા આવવાની અપેક્ષા છે જોકે આ વૃદ્ધિ FY25 ના 22% ના સ્તર કરતા થોડી ઓછી રહી શકે છે.

પેટ્રોલની સરખામણીએ ઇલેક્ટ્રિક વાહન કેટલું ફાયદાકારક?

સરકાર દ્વારા સબસિડીમાં કાપ મૂકવામાં આવ્યો હોવા છતાં સામાન્ય ગ્રાહક માટે ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર ચલાવવું એ પેટ્રોલ વાહન કરતા ઘણું સસ્તું સાબિત થઈ રહ્યું છે. આંકડાકીય વિગતો મુજબ પેટ્રોલ સ્કૂટરનો પ્રતિ કિલોમીટરનો ખર્ચ 2 થી 2.5 રૂપિયા સુધીનો હોય છે જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક સ્કૂટર માત્ર 30 પૈસા પ્રતિ કિલોમીટરના ખર્ચે ચાલે છે. લાંબા ગાળાની આ આર્થિક બચતને કારણે જ લોકો ઇલેક્ટ્રિક વાહનો તરફ આકર્ષાઈ રહ્યા છે. એવી શક્યતા છે કે આગામી વર્ષ સુધીમાં કુલ ટુ-વ્હીલરના વેચાણમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનોનો હિસ્સો 7% સુધી પહોંચી જશે.

સ્થાપિત બ્રાન્ડ્સનું માર્કેટમાં વર્ચસ્વ વધ્યું

ઇલેક્ટ્રિક વ્હીકલ માર્કેટમાં એક નોંધપાત્ર ટ્રેન્ડ જોવા મળી રહ્યો છે જેમાં Bajaj, TVS અને Hero જેવી જૂની અને અનુભવી કંપનીઓ નવા સ્ટાર્ટઅપ્સને પાછળ છોડી રહી છે. January 2026 સુધીમાં આ દિગ્ગજ કંપનીઓનો માર્કેટ શેર વધીને 62% થયો છે. આ કંપનીઓ પાસે પેટ્રોલ અને ઇલેક્ટ્રિક એમ બંને પોર્ટફોલિયો હોવાથી તેઓ બજારના જોખમોને વધુ સારી રીતે હેન્ડલ કરી શકે છે. વધુમાં ગ્રાહકો હવે નવા પ્રયોગો કરવાને બદલે ભરોસાપાત્ર સર્વિસ નેટવર્ક ધરાવતી જાણીતી બ્રાન્ડ્સ પર વધુ વિશ્વાસ મૂકી રહ્યા છે.