દિલ્હી-NCRની હવામાં ઝેર : દિવાળી પહેલાં જ આ હાલત, શું થશે જ્યારે ફૂટશે ફટાકડા?

દિલ્હી-એનસીઆરમાં હળવો શિયાળો શરૂ થતાં જ હવાની ગુણવત્તામાં ભારે ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. સવારનો ધુમ્મસ હવે ઝેરી રૂપ ધારણ કરી રહ્યો છે. છેલ્લા બે દિવસમાં દિલ્હીનો AQI (Air Quality Index) નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે — મંગળવારે 211થી વધીને બુધવારે 238 સુધી પહોંચી ગયો, જે “ખરાબ” શ્રેણીમાં આવે છે.

નોઈડાની સ્થિતિ વધુ ગંભીર છે — અહીં AQI 324 નોંધાયો છે, જે “ખૂબ જ ખરાબ” કેટેગરીમાં છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પવનની ગતિ ઘટવાથી પ્રદૂષણનાં કણો વાતાવરણમાં અટવાઈ જાય છે, જે દૃશ્યતા ઘટાડે છે અને હવાનું ઝેર વધારશે.

દિલ્હી-NCRના મુખ્ય શહેરોમાં બુધવારે બપોરે 2 વાગ્યે AQI આંકડા

દિલ્હીમાં GRAP-1 લાગુ — તંત્ર હરકતમાં

હવાની ગુણવત્તા “ખરાબ” શ્રેણીમાં જતા ગ્રેડેડ રિસ્પોન્સ એક્શન પ્લાન (GRAP)નું પહેલું સ્તર લાગુ કરવામાં આવ્યું છે.
આ અંતર્ગત નીચેના પગલાં ફરજિયાત કરાયા છે:

• બાંધકામ સાઇટ્સ પર સ્મોગ ગનનો ઉપયોગ ફરજિયાત

• 500 ચોરસ મીટરથી વધુના નવા બાંધકામ પર મંજૂરી રોકાઈ

• રસ્તાઓની મશીન ક્લીનિંગ ફરજિયાત

• કચરો ખુલ્લામાં બાળવા પર પ્રતિબંધ

• PUC સર્ટિફિકેટ ચેકિંગ કડકાઈથી

• ટ્રાફિક જામ ટાળવા માટે વધુ ટ્રાફિક પોલીસ તૈનાત

  જાહેર સ્થળોએ વધુમાં વધુ સ્મોગ ગન અને વોટર સ્પ્રેનો ઉપયોગ

  AQI માપદંડો (CPCB મુજબ)

  AQI શ્રેણી	વર્ગીકરણ
  0–50	સારો
  51–100	સંતોષકારક
  101–200	મધ્યમ
  201–300	ખરાબ
  301–400	ખૂબ જ ખરાબ
  401–500	ગંભીર

  દિલ્હીમાં સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરી વચ્ચે પ્રદૂષણનું સ્તર ઉંચું રહે છે, જ્યારે AQI વારંવાર “ગંભીર” સ્તરે પહોંચી જાય છે.