દિલ્હી-NCR સહિત 4 રાજ્યોમાં વિનાશક ભૂકંપ : બાંગ્લાદેશ સુધી 4.0ની તીવ્રતાથી ધરા ધ્રૂજી, લોકોમાં ડરનો માહોલ, PM મોદીએ આપ્યો ખાસ સંદેશ

Earthquake in Bihar Haryana: દિલ્હી-એનસીઆર પછી બિહાર અને હરિયાણામાં પણ ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવાયા છે. નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી અનુસાર આ ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 4 હતી અને તેનું કેન્દ્રબિંદુ સિવાનમાં પૃથ્વીથી 10 કિલોમીટર નીચે હતું. આ ભૂકંપ 8:02 વાગ્યે આવ્યો હતો.

સવારે દિલ્હી-એનસીઆરમાં આવેલા ભૂકંપના આંચકા હરિયાણાના પાંચ જિલ્લાઓમાં પણ અનુભવાયા હતા. આજે સવારે લગભગ 5:36 વાગ્યે સોનીપત, રોહતક, ગુરુગ્રામ, ફરીદાબાદ, બહાદુરગઢમાં લોકોએ ભૂકંપના જોરદાર આંચકા અનુભવ્યા. આ ભૂકંપની તીવ્રતા પણ રિક્ટર સ્કેલ પર 4 રહી અને આ જિલ્લાઓના લોકો પણ પોતાના ઘરોમાંથી બહાર નીકળી ગયા અને રસ્તાઓ પર આવી ગયા.

બે પ્લેટોની હિલચાલના કારણે આવે છે ભૂકંપ
તમને જણાવી દઈએ કે આજે સવારે દિલ્હી, હરિયાણા અને બિહારની ધરતી ભૂકંપથી ધ્રુજી ઉઠી હતી. ત્રણેય રાજ્યોમાં આવેલા ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 4 માપવામાં આવી હતી. આ રાજ્યોમાં વારંવાર ભૂકંપ આવે છે, પણ શા માટે? ભૂકંપ વૈજ્ઞાનિકો સમયાંતરે આ પ્રશ્નનો જવાબ આપતા રહે છે અને અમને ફરી એકવાર જણાવે છે. વાસ્તવમાં ધરતીકંપ પૃથ્વીની ટેક્ટોનિક પ્લેટોમાં થતી હિલચાલને કારણે થાય છે. આ પ્લેટો પૃથ્વીના સૌથી બહારના સ્તર જેને પોપડો કહેવાય છે, જે નીચે બનેલો છે. જ્યારે પૃથ્વીની સપાટી પરના બે બ્લોક એકબીજા સાથે સરકીને અથડાય છે, ત્યારે આ અથડામણના પરિણામે ઊર્જા નીકળે છે અને ભૂકંપ આવે છે.

આ કારણે ભૂકંપ આવે છે
વૈજ્ઞાનિકોના મતે ભૂકંપના ઉદ્ભવ સ્થાન જે પૃથ્વીની સપાટી નીચે હોય છે, તેને કેન્દ્ર બિંદુ કહેવામાં આવે છે. ભૂકંપના તરંગો કેન્દ્રબિંદુની ઉપરથી જ્યાંથી નીકળે છે તેને એપીસેન્ટર કહેવામાં આવે છે. એકવાર જ્યારે કેન્દ્ર પર ઊર્જા નીકળે છે, પછી ભૂકંપના તરંગો એપીસેન્ટરમાંથી બહાર નીકળે છે, જેના કારણે જમીન ધ્રુજી ઉઠે છે.

દિલ્હી-એનસીઆર અને ઉત્તર ભારતમાં ભૂકંપ પ્રત્યે સંવેદનશીલ છે કારણ કે આ વિસ્તાર હિમાલયની તળેટીમાં આવેલો છે. હિમાલય ભારતીય ટેક્ટોનિક પ્લેટો અને નેપાળી ટેક્ટોનિક પ્લેટો ઉપર રચાયેલ છે. તેથી જ્યારે આ બે બ્લોકની પ્લેટો એકબીજા સાથે અથડાય છે, ત્યારે આ અથડામણ ઉત્તર ભારત અને નેપાળમાં ભૂકંપનું કારણ બને છે. જો બંને દેશોની મધ્યમાં ભૂકંપ આવે તો તેની તીવ્રતા વધુ ખતરનાક હશે.