રાજધાની દિલ્હીમાં વધતા પ્રદૂષણને કાબૂમાં લેવા માટે હાથ ધરાયેલા ક્લાઉડ સીડિંગ પ્રોજેક્ટનો પ્રથમ પરીક્ષણ ઉડાન તબક્કો સફળ રહ્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ દિલ્હીની સરકાર અને આઈઆઈટી કાનપુરના સંયુક્ત પ્રયાસથી હાથ ધરાયો હતો. ગુરુવારે કરવામાં આવેલા આ પ્રાથમિક પ્રયોગમાં વિમાનથી જ્વાળાના બીજ છોડવાની પ્રક્રિયા, સાધનોની કાર્યક્ષમતા અને વિવિધ ટેકનિકલ ટીમો વચ્ચેના સંકલનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું.
દિલ્હીની મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ મોડી સાંજે X (ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરીને માહિતી આપી હતી કે બુરારી વિસ્તાર પાસે નિષ્ણાતોએ સફળ રીતે પ્રયોગ પૂર્ણ કર્યો છે. હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ, 28 થી 30 ઑક્ટોબર દરમિયાન રાજધાનીમાં વાદળછાયું વાતાવરણ રહેશે. જો આ દિવસોમાં પરિસ્થિતિ અનુકૂળ રહેશે, તો 29 ઑક્ટોબરે દિલ્હી પોતાનો પહેલો કૃત્રિમ વરસાદ જોઈ શકે છે.
આ પરીક્ષણ ફ્લાઇટ આઈઆઈટી કાનપુરના એરસ્ટ્રીપ પરથી શરૂ થઈ હતી અને કાનપુર, મેરઠ, ખેકરા, ભોજપુર, અલીગઢ, સદકપુર અને બુરારી વિસ્તાર સુધીના રૂટ પર ઉડી હતી. ખેકરા અને બુરારી વચ્ચેના વિસ્તારમાં જ્વાળાના બીજ છોડવામાં આવ્યા હતા, જેથી ક્લાઉડ સીડિંગ પ્રક્રિયાની અસરનું મૂલ્યાંકન થઈ શકે. ફ્લાઇટ દરમિયાન વિમાનની કામગીરી, ઉપકરણોની સ્થિતિ અને સલામતીના ધોરણોનું સંપૂર્ણ નિરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
ટેકનિકલ અહેવાલો અનુસાર, ગુરુવારે દિલ્હીના આકાશમાં ભારે વાદળો નહોતા, પરંતુ બુરારી નજીકના બે નાના વાદળછાયા વિસ્તાર ઓળખાયા હતા. આ વિસ્તારોમાં પાયરો પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને વિમાનમાંથી ખાસ તૈયાર કરાયેલા જ્વાળાઓ છોડવામાં આવ્યા હતા, જે ભેજના કણો સાથે જોડાઈને ઘનીકરણ પ્રક્રિયાને તેજ કરે છે અને વાદળ રચનામાં સહાયરૂપ બને છે.
પર્યાવરણ મંત્રી મનજિન્દર સિંહ સિરસાએ જણાવ્યું કે આ સફળ પરીક્ષણ દિલ્હીમાં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટેના વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસોમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વિમાન, સાધનો અને દેખરેખની બધી પ્રક્રિયાઓ હવે પૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. હવે માત્ર યોગ્ય વાદળછાયું વાતાવરણ મળવાનું બાકી છે, જેથી 29 થી 30 ઑક્ટોબર વચ્ચે સંપૂર્ણ સ્તરે ક્લાઉડ સીડિંગ હાથ ધરાઈ શકે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે પર્યાવરણ વિભાગ, આઈઆઈટી કાનપુર અને ઉડ્ડયન સત્તાવાળાઓ વચ્ચે સતત દેખરેખ અને સંકલન ચાલુ રહેશે, જેથી આગામી પરીક્ષણો સમયસર અને સફળતાપૂર્વક હાથ ધરાઈ શકે.
