Dallol Ethiopia Hottest Place: વિશ્વમાં ઘણા ગરમ વિસ્તારો છે, પરંતુ એવું એક સ્થળ છે જ્યાં શિયાળો શું હોય છે તેની કલ્પના પણ કરી શકાય નહીં. આખું વર્ષ ભયંકર ગરમી અને તાપમાન 30 ડિગ્રીથી ઉપર રહે છે. આ સ્થળનું નામ છે ડલોલ (Dallol), જે આફ્રિકાના ઇથિયોપિયાના ઉત્તરીય ભાગમાં આવેલું છે. પૃથ્વી પરનું સૌથી ગરમ અને સૌથી નીચું સ્થળ માનવામાં આવતું ડલોલ વાર્ષિક સરેરાશ તાપમાન 34.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સાથે વિશ્વ રેકોર્ડ ધરાવે છે. અહીં શિયાળામાં પણ તાપમાન 30 ડિગ્રીથી નીચે જતું નથી અને ઉનાળામાં તે 49 ડિગ્રી સુધી પહોંચી જાય છે. આવો જાણીએ આ અદ્ભુત અને ખતરનાક સ્થળ વિશે વિગતવાર.
ડલોલ ક્યાં છે અને કેમ આટલું ગરમ?
ડલોલ ઇથિયોપિયાના ડનાકિલ ડિપ્રેશનમાં આવેલું છે, જે પૃથ્વી પરના સૌથી નીચા સ્થળોમાંનું એક છે – સમુદ્ર સપાટીથી લગભગ 120-130 મીટર નીચે. આ વિસ્તાર જ્વાળામુખીના ક્રેટર પર વસેલો છે અને ભૂગર્ભમાં મેગ્મા હોવાથી જમીન નીચેથી સતત ગરમ રહે છે. આ કારણે ભૂગર્ભ જળ ગરમ થઈને ઉપર આવે છે અને હાઇડ્રોથર્મલ પુલ બને છે, જે તાપમાનને આખું વર્ષ ઊંચું રાખે છે. અહીં ક્યારેય ઠંડું હવામાન આવતું નથી, કારણ કે નીચી ઊંચાઈ અને જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિના કારણે ગરમી સતત જળવાઈ રહે છે.
પૃથ્વી પરનું 'મંગળ' જેવું દૃશ્ય
ડલોલને અવારનવાર 'પૃથ્વી પરનું મંગળ' કહેવામાં આવે છે. અહીં પીળા, લીલા, નારંગી અને સફેદ રંગના તેજસ્વી નિયોન શેડ્સ જોવા મળે છે, જે સલ્ફર, આયર્ન ઓક્સાઇડ, મીઠું અને પોટાશ વચ્ચેની રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓથી બને છે. મીઠાના જાડા સ્તરો, એસિડિક પુલ અને મીઠાના સ્તંભો આ સ્થળને અલૌકિક દેખાવ આપે છે. પરંતુ આ સુંદરતા ખતરનાક છે – પુલનું pH લેવલ શૂન્ય કે તેનાથી પણ ઓછું હોય છે અને હવામાં સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ તથા ક્લોરિન જેવા ઝેરી વાયુઓ નીકળે છે.
ખતરનાક અને નિર્જન 'ઘોસ્ટ ટાઉન'
ડલોલ માત્ર ગરમ જ નથી, પરંતુ અત્યંત ખતરનાક પણ છે. 1900ના દાયકાની શરૂઆતમાં ઇટાલિયન શાસન દરમિયાન અહીં મીઠું અને પોટાશની ખાણકામ માટે વસાહત બનાવવામાં આવી હતી. પરંતુ અસહ્ય ગરમી, ઝેરી વાયુઓ અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓને કારણે લોકોએ આ વસાહત છોડી દીધી. આજે ડલોલ એક ઘોસ્ટ ટાઉન બની ગયું છે, જ્યાં કાયમી વસ્તી લગભગ શૂન્ય છે. માત્ર કેટલાક પ્રવાસીઓ અને વૈજ્ઞાનિકો જ અહીં આવે છે. આ અનોખું સ્થળ પૃથ્વીની ભૂસ્તરીય પ્રવૃત્તિનું જીવંત ઉદાહરણ છે અને તેની સુંદરતા તથા ખતરો બંને લોકોને આકર્ષે છે.
