ગુરુવારે અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી લંડન જતી એર ઈન્ડિયાની બોઈંગ 787-8 ડ્રીમલાઈનર, ફ્લાઇટ AI-171, ટેકઓફ કર્યા પછી ક્રેશ થઈ ગઈ. આ અકસ્માતને કારણે મોટા પાયે બચાવ કામગીરી શરૂ થઈ ગઈ છે અને ફ્લાઇટ રેકોર્ડર્સ, એટલે કે બ્લેક બોક્સ, શોધવામાં આવ્યા છે, જેનો ઉપયોગ ઉડ્ડયન દુર્ઘટનાઓના કારણોની તપાસ માટે થાય છે. ચાલો તમને જણાવીએ કે બ્લેક બોક્સ શું છે અને તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) દ્વારા અહેવાલ મુજબ, વિમાને રનવે 23 પરથી બપોરે 1:39 વાગ્યે ઉડાન ભરી હતી અને તેના થોડા સમય પછી જ MAYDAY કોલ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. વિમાન ફક્ત 625 ફૂટની ઊંચાઈએ પહોંચ્યું હતું અને એરપોર્ટની બહાર મેઘાણી નગર વિસ્તારમાં ક્રેશ થયું હતું, ત્યારબાદ ભીષણ આગ લાગી હતી. કેપ્ટન સુમિત સભરવાલ અને ફર્સ્ટ ઓફિસર ક્લાઈવ કુંદર ફ્લાઇટના કમાન્ડમાં હતા, જે 232 મુસાફરો અને 10 ક્રૂ સભ્યોને લંડન ગેટવિક લઈ જઈ રહી હતી.
બચાવ ટીમો બચી ગયેલા લોકોને શોધી રહી છે, જ્યારે તપાસકર્તાઓ પ્રાથમિકતા પર વિમાનના બ્લેક બોક્સને શોધી રહ્યા હતા અને તે મળી આવ્યું છે, હવે અકસ્માતનું કારણ જાણી શકાશે.
અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનામાં એર ઇન્ડિયા બોઇંગ 787-8 નું બ્લેક બોક્સ આપણને શું કહી શકે છે?
અમદાવાદ દુર્ઘટના (એર ઇન્ડિયા પ્લેન ક્રેશ) તપાસમાં, બ્લેક બોક્સ સ્પષ્ટ કરી શકે છે કે શું અકસ્માત યાંત્રિક નિષ્ફળતા, એન્જિનમાં ખામી, પક્ષી અથડાવા, ઓનબોર્ડમાં આગ કે માનવ ભૂલને કારણે થયો હતો. રેકોર્ડિંગ્સ ટેકઓફ પછીના મહત્વપૂર્ણ ક્ષણોમાં MAYDAY કોલ્સ, સ્વચાલિત ચેતવણીઓ અને પુનઃપ્રાપ્તિ પ્રયાસો વિશે માહિતી પ્રદાન કરશે.
વિમાન 625 ફૂટ પર ક્રેશ થયું હોવાથી, ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (FDR) એન્જિન પ્રદર્શન, નિયંત્રણ સપાટીની સ્થિતિ અને સિસ્ટમ ચેતવણીઓનો સચોટ ડેટા આપશે. કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) કટોકટી ચેકલિસ્ટ, ક્રૂ સંકલન અથવા યાંત્રિક સમસ્યાઓ પર ચર્ચાઓ કેપ્ચર કરી શકે છે.
પુનઃપ્રાપ્તિ પછી, આ ઉપકરણોને DGCA અથવા એરક્રાફ્ટ એક્સિડેન્ટ ઇન્વેસ્ટિગેશન બ્યુરો (AAIB) ની ફોરેન્સિક લેબમાં મોકલવામાં આવશે, જ્યાં નિષ્ણાતો મેમરી મોડ્યુલ કાઢશે, વૉઇસ અને ફ્લાઇટ ડેટાને સિંક્રનાઇઝ કરશે અને તેમને રડાર લોગ અને એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ રેકોર્ડ્સ સાથે મેચ કરશે.
ઉપકરણને થયેલા નુકસાનની માત્રા અને અકસ્માતની જટિલતાને આધારે વિશ્લેષણ પ્રક્રિયામાં દિવસોથી અઠવાડિયા લાગી શકે છે. જો કે, તપાસનો માર્ગ નક્કી કરવા માટે સામાન્ય રીતે 24 કલાકની અંદર પ્રારંભિક મૂલ્યાંકન આપવામાં આવે છે.
બ્લેક બોક્સ શું છે?
બ્લેક બોક્સ બ્લેક બોક્સ નથી. હકીકતમાં, "બ્લેક બોક્સ" તેજસ્વી નારંગી ક્રેશ-પ્રતિરોધક ઉપકરણો છે જે ભારે પરિસ્થિતિઓ અને આગથી બચવા માટે રચાયેલ છે. દરેક વાણિજ્યિક વિમાનમાં આવા બે રેકોર્ડર હોય છે, જે પ્રબલિત કેસીંગમાં રાખવામાં આવે છે અને વિસ્ફોટ, આગ, પાણીનું દબાણ અને હાઇ-સ્પીડ ક્રેશનો સામનો કરવા સક્ષમ હોય છે.
ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (FDR) ઊંચાઈ, ગતિ, એન્જિન થ્રસ્ટ અને ફ્લાઇટ પાથ ડેટા જેવા મહત્વપૂર્ણ તકનીકી પરિમાણો રેકોર્ડ કરે છે. ક્રેશ થયેલ બોઇંગ 787 જેવા આધુનિક વિમાન, કોકપીટ કમાન્ડ ઇનપુટ્સથી લઈને એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમ્સ સુધી હજારો પરિમાણો રેકોર્ડ કરી શકે છે. કોકપીટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) કોકપીટમાંથી આવતા તમામ ઓડિયો રેકોર્ડ કરે છે - પાઇલટની વાતચીત, રેડિયો ટ્રાન્સમિશન, ચેતવણી એલાર્મ અને યાંત્રિક અવાજો - જે ક્રેશ પહેલાની ક્ષણો વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી પ્રદાન કરી શકે છે.
આ રેકોર્ડર્સ 25 કલાક સતત માહિતી સંગ્રહિત કરે છે, જેમાં તે સમયગાળામાં અગાઉની ફ્લાઇટ્સનો ડેટા પણ શામેલ છે. કેટલીકવાર તે સમય જતાં વિકસિત થયેલી યાંત્રિક ખામીઓનો સંકેત આપી શકે છે.





