Cyber Fraud: ડિજિટલ યુગમાં ઓનલાઈન બેન્કિંગ અને ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં રોકાણ કરવું પહેલાં કરતાં ઘણું સરળ બન્યું છે. પરંતુ તેની સાથે સાયબર ઠગાઈના કેસોમાં પણ સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. અત્યાર સુધી લોકો માનતા હતા કે OTP કે બેન્ક કોલ વગર પૈસા ચોરી થઈ શકતા નથી, પરંતુ હવે ઠગોએ એવી નવી રીત શોધી કાઢી છે જેમાં ન તો OTPની જરૂર પડે છે અને ન તો કોઈ ફોન કોલની. તાજેતરમાં સામે આવેલા 'Crypto Wallet Drain Scam'માં એક રોકાણકારના ક્રિપ્ટો વૉલેટમાંથી માત્ર બે મિનિટમાં અંદાજે 10 લાખ રૂપિયાના ક્રિપ્ટો એસેટ્સ ગાયબ થઈ ગયા. આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે આ સમગ્ર છેતરપિંડી માત્ર એક નકલી વેરિફિકેશન લિંક દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
જો તમે પણ ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં રોકાણ કરો છો અથવા Crypto Walletનો ઉપયોગ કરો છો, તો આ સ્કેમ વિશે જાણવું તમારા માટે ખૂબ જરૂરી છે.
શું છે Crypto Wallet Drain Scam?
Crypto Wallet Drain Scam એક એવી સાયબર ઠગાઈ છે જેમાં ઠગો વપરાશકર્તાને નકલી વેબસાઇટ અથવા ફિશિંગ લિંક દ્વારા તેની 12 શબ્દોની Seed Phrase મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે.
Seed Phrase એટલે તમારા Crypto Walletની Master Key. જો આ માહિતી કોઈના હાથમાં પહોંચી જાય તો તે તમારા Wallet પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી શકે છે.
એકવાર ઠગોને Seed Phrase મળી જાય પછી તેઓ OTP, PIN અથવા કોઈ અન્ય મંજૂરી વગર તમારા Walletમાં રહેલા તમામ ક્રિપ્ટો એસેટ્સ પોતાના Walletમાં ટ્રાન્સફર કરી શકે છે.
ઠગો કેવી રીતે ફસાવે છે?
સાયબર ગુનેગારો ઈ-મેલ, SMS અથવા સોશિયલ મીડિયા દ્વારા એક લિંક મોકલે છે. આ લિંક દેખાવમાં જાણીતી Crypto Wallet કંપની અથવા એક્સચેન્જની અધિકૃત વેબસાઇટ જેવી જ લાગે છે.
સંદેશમાં સામાન્ય રીતે લખેલું હોય છે કે તમારા Walletનું સુરક્ષા વેરિફિકેશન કરવું જરૂરી છે અથવા તમારું એકાઉન્ટ બંધ થઈ શકે છે.
ઘણા લોકો આ સંદેશને સાચો માનીને લિંક પર ક્લિક કરે છે અને ત્યારથી છેતરપિંડીની શરૂઆત થાય છે.
Seed Phrase આપતા જ Wallet પર થઈ જાય છે ઠગોનો કબજો
નકલી વેબસાઇટ ખૂલ્યા બાદ વપરાશકર્તાને સુરક્ષા ચકાસણીના નામે પોતાની 12 શબ્દોની Seed Phrase દાખલ કરવા માટે કહેવામાં આવે છે.
ઘણા લોકોને ખબર નથી હોતી કે આ Seed Phrase જ તેમના Walletની સૌથી મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા ચાવી છે.
જેમ જ વપરાશકર્તા Seed Phrase દાખલ કરે છે, તેમ Walletનો સંપૂર્ણ કંટ્રોલ ઠગોના હાથમાં પહોંચી જાય છે.
ત્યારબાદ તેઓ મિનિટોમાં Walletમાં રહેલા તમામ ક્રિપ્ટો એસેટ્સ ટ્રાન્સફર કરી દે છે.
OTP કે SMS કેમ નથી આવતો?
ઘણા લોકો વિચારે છે કે OTP વગર ટ્રાન્ઝેક્શન કેવી રીતે થઈ શકે?
વાસ્તવમાં Crypto Wallet બ્લોકચેન ટેક્નોલોજી પર આધારિત હોય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે Walletની Private Key અથવા Seed Phrase હોય તો તે સીધો Wallet ઍક્સેસ કરી શકે છે.
આ પ્રક્રિયામાં બેન્કની જેમ OTP અથવા SMS વેરિફિકેશનની જરૂર પડતી નથી.
આ જ કારણ છે કે આ પ્રકારની છેતરપિંડી ખૂબ જ જોખમી માનવામાં આવે છે.
પૈસા પાછા મેળવવા કેમ મુશ્કેલ છે?
ક્રિપ્ટોકરન્સીના ટ્રાન્ઝેક્શન બ્લોકચેન પર નોંધાય છે અને સામાન્ય રીતે એકવાર ટ્રાન્સફર થયા પછી તેને પાછા લાવવું લગભગ અશક્ય બની જાય છે.
જો ઠગો ચોરાયેલી ક્રિપ્ટોને અલગ-અલગ Walletમાં ટ્રાન્સફર કરી દે તો તેને ટ્રેક કરવું પણ ખૂબ મુશ્કેલ બની જાય છે. આથી એક નાની બેદરકારી લાખો રૂપિયાનું નુકસાન કરાવી શકે છે.
આ નવા Cyber Scamથી કેવી રીતે બચશો?
કોઈપણ કંપની, Crypto Wallet અથવા એક્સચેન્જ ક્યારેય તમારી 12 શબ્દોની Seed Phrase માંગતી નથી.
તમારી Seed Phrase કોઈપણ વ્યક્તિ, વેબસાઇટ અથવા કસ્ટમર સપોર્ટ સાથે શેર ન કરો.
અજાણી અથવા શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરવાનું ટાળો.
હંમેશા Crypto Walletની અધિકૃત એપ અથવા વેબસાઇટનો જ ઉપયોગ કરો.
જો કોઈ એકાઉન્ટ બંધ થવાની અથવા વેરિફિકેશન કરવાની તાકીદ બતાવે તો પહેલાં તેની સત્તાવાર રીતે ખાતરી કરો.
Seed Phraseને ઓનલાઈન સ્ટોર કરવાને બદલે સુરક્ષિત ઓફલાઇન જગ્યાએ લખીને રાખો.
Walletમાં ઉપલબ્ધ તમામ વધારાના સુરક્ષા વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરો.
નિષ્ણાતોની સલાહ
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, Seed Phrase એ તમારા Crypto Walletની સૌથી મહત્વપૂર્ણ માહિતી છે. જો આ માહિતી કોઈના હાથમાં પહોંચી જાય તો Walletની સુરક્ષા લગભગ સમાપ્ત થઈ જાય છે. તેથી કોઈપણ અજાણ્યા મેસેજ, ઈ-મેલ અથવા લિંક પર વિશ્વાસ કરતાં પહેલાં તેની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવી જરૂરી છે. થોડું સાવચેત રહેવું તમને મોટું આર્થિક નુકસાન થવાથી બચાવી શકે છે.
