CPSE DA Hike 2026: કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ કાર્યરત જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ (CPSE)માં કામ કરતા લાખો કર્મચારીઓ માટે મહત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. વધતી મોંઘવારી વચ્ચે સરકારે ઔદ્યોગિક મોંઘવારી ભથ્થા (Industrial Dearness Allowance - IDA)માં વધારો જાહેર કર્યો છે. આ નિર્ણયથી દેશની અનેક મહારત્ન, નવરત્ન અને મિનીરત્ન જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓમાં કામ કરતા અધિકારીઓ તથા નોન-યુનિયન સુપરવાઈઝરોને સીધો આર્થિક લાભ મળશે. જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ દેશના ઊર્જા, તેલ-ગેસ, વીજ ઉત્પાદન, રેલવે, સ્ટીલ, કોલસા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એવિએશન જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં કામગીરી કરે છે. આવા ક્ષેત્રોમાં કાર્યરત કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો માત્ર પગારમાં વધારો નથી, પરંતુ વધતી મોંઘવારી સામે રાહતરૂપ નિર્ણય પણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. નવા દરો અમલમાં આવતા હજારો કર્મચારીઓના માસિક વેતનમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
ઔદ્યોગિક મોંઘવારી ભથ્થાના નવા દર જાહેર
કેન્દ્ર સરકારના જાહેર ઉદ્યોગ વિભાગ (Department of Public Enterprises - DPE) દ્વારા જાહેર કરાયેલા નોટિફિકેશન મુજબ વિવિધ પે સ્કેલ હેઠળના CPSE કર્મચારીઓ માટે IDAના નવા દરો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. આ વધારો ઓલ ઇન્ડિયા કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (AICPI)ના આધારે નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે 1987, 1997, 2007 અને 2017ના પે સ્કેલ હેઠળ આવતાં કર્મચારીઓ માટે અલગ-અલગ દરે મોંઘવારી ભથ્થું વધાર્યું છે.
2017ના પે સ્કેલ હેઠળના કર્મચારીઓ માટે IDA હવે 55.7 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
2007ના પે સ્કેલ હેઠળના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થું 241.7 ટકા નક્કી કરવામાં આવ્યું છે.
1997ના પે સ્કેલ હેઠળના કર્મચારીઓ માટે IDA 476.9 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે.
જ્યારે 1987ના પે સ્કેલ હેઠળના કર્મચારીઓ માટે મોંઘવારી ભથ્થાની રકમ 18,298 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવી છે.
કઈ કંપનીઓના કર્મચારીઓને મળશે લાભ?
આ નિર્ણયનો લાભ કેન્દ્ર સરકારની જાહેર ક્ષેત્રની અનેક મોટી કંપનીઓમાં કાર્યરત અધિકારીઓ અને નોન-યુનિયન સુપરવાઈઝરોને મળશે. તેમાં દેશની મહારત્ન, નવરત્ન અને મિનીરત્ન કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
મહારત્ન કંપનીઓ આ કેટેગરીમાં ભારતની સૌથી મોટી સરકારી કંપનીઓ આવે છે. તેમાં BHEL, BPCL, Coal India, GAIL, HPCL, Indian Oil, NTPC, ONGC, Power Grid, SAIL, Power Finance Corporation (PFC), REC અને Oil India જેવી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ પણ વાંચો: 'પેપર લીક કેસની ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટમાં થશે સુનાવણી' : પેપર લીક સામે PM મોદીએ લીધો સૌથી મોટો નિર્ણય
નવરત્ન કંપનીઓ
નવરત્ન કંપનીઓમાં BEL, CONCOR, HAL, MTNL, NBCC, NMDC, NLC India, NALCO, RINL, RITES, RVNL અને Shipping Corporation of India જેવી સરકારી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ કંપનીઓના પાત્ર કર્મચારીઓને પણ વધેલા IDAનો લાભ મળશે.
મિનીરત્ન કંપનીઓ
મિનીરત્ન શ્રેણીમાં આવતી IRCTC, Airports Authority of India (AAI), NHPC, SJVN, Cochin Shipyard, RailTel, HMT અને Cement Corporation of India (CCI) સહિતની કંપનીઓના કર્મચારીઓને પણ નવા દર મુજબ મોંઘવારી ભથ્થું ચૂકવવામાં આવશે.
પગારમાં કેટલો વધારો થશે?
મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારો એટલે કર્મચારીઓના કુલ માસિક વેતનમાં સીધો વધારો. ઉદાહરણ તરીકે જો 2017ના પે સ્કેલ હેઠળ કોઈ કર્મચારીનો મૂળ પગાર (Basic Pay) 60,000 રૂપિયા હોય તો 55.7 ટકાના IDA મુજબ તેને માત્ર મોંઘવારી ભથ્થા તરીકે આશરે 33,420 રૂપિયા મળશે. એટલે કે માત્ર મૂળ પગાર અને IDA મળીને તેનું માસિક વેતન લગભગ 93,420 રૂપિયા થશે. આ ઉપરાંત HRA અને અન્ય ભથ્થાં અલગથી ચૂકવવામાં આવશે. તે જ રીતે 2007ના પે સ્કેલ હેઠળ જો કોઈ કર્મચારીનો મૂળ પગાર 15,000 રૂપિયા હોય તો 241.7 ટકાના IDA મુજબ તેને આશરે 33,255 રૂપિયા મોંઘવારી ભથ્થું મળશે. એટલે કે તેનો કુલ પગાર અંદાજે 51,255 રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે છે, જેમાં અન્ય ભથ્થાંનો સમાવેશ થતો નથી.
આ પણ વાંચો: માત્ર એક જ દિવસમાં એલન મસ્કની સંપત્તિમાં $44.4 અબજનો ઘટાડો : ટેસ્લાના પરિણામોએ બજારને નિરાશ બનાવ્યું
મોંઘવારી સામે કર્મચારીઓને મળશે રાહત
છેલ્લા કેટલાક સમયથી વધતી મોંઘવારીને ધ્યાનમાં રાખીને જાહેર ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ લાંબા સમયથી મોંઘવારી ભથ્થામાં વધારાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. સરકારના આ નિર્ણયથી કર્મચારીઓની ખરીદ શક્તિ જાળવવામાં મદદ મળશે અને તેમના માસિક ખર્ચનો બોજ પણ થોડો હળવો બનશે. આ નિર્ણય ખાસ કરીને ઊર્જા, તેલ-ગેસ, વીજ ઉત્પાદન, રેલવે, સ્ટીલ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં કાર્યરત જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓના લાખો કર્મચારીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા IDA દરો હવે સંબંધિત કંપનીઓ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવશે, જેના કારણે આગામી પગારમાં કર્મચારીઓને વધારાનો લાભ જોવા મળી શકે છે.
